SANAYi YATIRIMLARINA VERiLEN DEVLET TEŞVİKLERİ

Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgı, 09/07/2018 tarih ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgı ismi degişerek Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgı olmuştur. Bakanlıgımız, verdigi desteklerle ülke sanayisinin teknolojik alt yapısını güçlendirerek rekabet gücünü artırmaktadır.

AR-GE VE TEÇVIKLERI GENEL MÜDÜRLÜUÜ
Teknolojik Ürün Yatırım Destek Programı

Destek Üst Limiti: 10.000.000 TL. Destek Alt Limiti: –

Destek Oranı: Makine-Teçhizat (%80’e kadar), Işletme Gideri Destegi (%75)

2014 yılında başlatılan “Teknolojik Ürün Yatırım Destek Programı” kapsamında ilan edilen öncelikli teknoloji alanlarında yer alan ve Türkiye’de ilk defa üretilen ürünlerin üretimine destek verilmesi amaçlanmaktadır.

Yüksek teknoloji ürünlerin ticarileşmesi ve bu ürünlere yönelik yatırımın artırılması ve hızlandırılmasını amaçlayan “Teknolojik Ürün Yatırım Destek Programı” kapsamında;

Ülke ekonomisinin uluslararası düzeyde rekabet edebilir bir yapıya kavuşturulması için;

Kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan vakıflar veya uluslararası fonlar tarafından desteklenen sanayiye yönelik Ar-Ge ve yenilik projeleri sonucunda ortaya çıkan teknolojik ürünler,

Teknoloji geliştirme bölgelerinde yer alan işletmelerin, bölgede başlatıp sonuçlandırdıkları ar-ge ve yenilik projeleri sonucunda ortaya çıkan teknolojik ürünler,

Kamu araştırma enstitülerinde/merkezlerinde/altyapılarında Ar-Ge faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan teknolojik ürünler,

Öz kaynaklar kullanılarak yapılan Ar-Ge faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan ve patenti alınan veya TÜBITAK tarafından onaylanan teknolojik ürünler ile ilgili Türkiye’de yerleşik gerçek ve tüzel kişilerce gerçekleştirilecek yatırımlar desteklenmektedir. Destekten tüm sektörlerde faaliyet gösteren firmalar yararlanabilecektir. “Makine ve Teçhizat” ve “Işletme Gideri” destegi olmak üzere 2 başlıkta destek verilecektir:

1. Makine ve Teçhizat Destegi

Mikro işletmelere en fazla 8.000.000 TL., ithal alımlarda %60, yerli alımlarda %80 oranında, Küçük işletmelere en fazla 7.000.000 TL., ithal alımlarda %50, yerli alımlarda %70 oranında,

Orta büyüklükteki işletmelere en fazla 6.000.000 TL., ithal alımlarda %40, yerli alımlarda %60 oranında, Büyük işletmelere en fazla 3.000.000 TL., ithal alımlarda %10, yerli alımlarda %30 oranında destek verilecektir.

Bu destek kapsamında imzalanan sözleşmenin süresi 36 aydır.

1. Işletme Gideri Destegi

Mikro ve Küçük işletmelere, yatırımlarını tamamladıktan sonra 1 yıl faaliyet süresi içerisinde başvurusu yapılması durumunda, 1 yıl boyunca enerji, personel ve kira giderlerinin %75’i geri ödemesiz (hibe şeklinde) karşılanabilmektedir.

Makine ve teçhizat destegi ve işletme giderleri destegi toplamı en fazla 10.000.000 TL olabilecektir. Program kapsamında, ana makine ve teçhizat bedelleri yardımcı makine ve teçhizat bedelleri, makine, araç- gereç taşıma ve sigorta bedelleri de desteklenebilmektedir.

Desteklenmeyen Giderler

Arsa bedeli, arazi düzenleme giderleri, bina-inşaat giderleri, ulaştırma giderleri, taşıt araçları giderleri, yönetim, aydınlatma, havalandırma, ısıtma gibi genel giderler, beklenmeyen giderler, faiz giderleri, amortismanlar, bakım ve onarım giderleri, işletmeye alma giderleri, hammadde, ara malı ve işletme malzemeleri desteklenmemektedir.

Rekabet Öncesi İşbirliği Projeleri Desteği

Söz konusu programın amacı birden fazla kuruluşun ölçek ekonomisinden yararlanmak suretiyle verimliligi artırmak ve mevcut duruma göre daha yüksek katma deger saglamak üzere rekabet öncesinde ortak parça veya sistem geliştirmesini ya da platform kurabilmesini desteklemektir.

Birden fazla kuruluş, ortak bir proje geliştirerek Bakanlıga başvurdugunda ve degerlendirme sonucu desteklenmeye deger bulundugunda vergisel muafiyet ve hibe desteginden yararlanmaktadır. Proje için açılan ortak hesaba Bakanlık tarafından proje bütçesinin %50’sine kadarlık kısmı hibe olarak aktarılmakla birlikte proje kapsamında Gelir Vergisi Stopajı Teşviki, Ar-Ge indirimi, Sigorta Primi Destegi ve Damga Vergisi Istisnası gibi muafiyetler verilmektedir.

Özel Sektör Ar-Ge ve Tasarım Merkezleri

Ar-Ge ve tasarım merkezlerinin kurulması ile Ar-Ge ve yenilik ve tasarım yoluyla ülke ekonomisinin uluslararası düzeyde rekabet edebilir bir yapıya kavuşturulması için teknolojik bilgi üretilmesi, üründe ve üretim süreçlerinde yenilik yapılması, ürün kalitesi ve standardının yükseltilmesi, verimliligin artırılması, üretim maliyetlerinin düşürülmesi, teknolojik bilginin ticarileştirilmesi, rekabet öncesi işbirliklerinin geliştirilmesi, teknoloji yogun üretim, girişimcilik ve bu alanlara yönelik yatırımlar ile Ar-Ge’ye, yenilige ve tasarıma yönelik dogrudan yabancı sermaye yatırımlarının ülkeye girişinin hızlandırılması, Ar-Ge ve tasarım personeli ve nitelikli işgücü istihdamının artırılması hedeflenmektedir.

Ar-Ge Merkezleri; dar mükellef kurumların Türkiye’deki işyerleri dâhil, kanunî veya iş merkezi Türkiye’de bulunan sermaye şirketlerinin; organizasyon yapısı içinde ayrı bir birim şeklinde örgütlenmiş, münhasıran yurt içinde araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan ve en az 15 tam zaman eşdeger Ar-Ge personeli istihdam eden, yeterli Ar-Ge birikimi ve yetenegi olan birimlerdir.

Tasarım merkezleri ise dar mükellef kurumların Türkiye’deki işyerleri dâhil, kanunî veya iş merkezi Türkiye’de bulunan sermaye şirketlerinin; organizasyon yapısı içinde ayrı bir birim şeklinde örgütlenmiş, münhasıran yurt içinde tasarım faaliyetlerinde bulunan ve en az 10 tam zaman eşdeger tasarım personeli istihdam eden, yeterli tasarım birikimi ve yetenegi olan birimlerdir.

Işletmeler tasarım veya Ar-Ge merkezi belgesi almaya hak kazandıklarında Vergi Indirimi, Sigorta Primi Destegi, Gelir Vergisi Stopajı Destegi, Damga Vergisi Istisnası ve Gümrük Vergisi Istisnası gibi muafiyetlerden yararlanabilmektedir.

Teknolojik Ürün Deneyim (TÜR) Belgesi

19/02/2014 tarihli ve 28918 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanmış olan 6518 sayılı Kanunun 46 ncı maddesi ile kamu alımlarına ilişkin Kamu Ihale Kanununda bazı düzenlemeler yapılmıştır. Düzenleme kapsamında; Ar-Ge projeleri sonucu ortaya çıkmış olan mal ve hizmetler için Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgı’nca Teknolojik Ürün Deneyim (TÜR) Belgesi düzenlenmekte olup, söz konusu mal ve hizmet sahipleri bu belge ile iş deneyim belgesi olmadan da kamu ihalelerine girebilmektedir.

TÜR Belgesi; Teknoloji merkezi işletmelerinde, Ar-Ge merkezlerinde, Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde, kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan vakıflar tarafından veya uluslararası fonlarca desteklenen Ar-Ge ve yenilik projelerinde, rekabet öncesi iş birligi projelerinde ve Teknogirişim sermaye desteklerinden yararlananlara, yararlandıkları destekler çerçevesinde yürüttükleri proje sonucu ortaya çıkan mal ve hizmetlerin ve bunlar dışında öz kaynaklarla geliştirilmiş ve Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu tarafından Ar-Ge projesi neticesinde ortaya çıktıgı belgelendirilen ürünlerin piyasaya arz edilmesinden sonra proje sonucu ortaya çıkan hizmetler ile yerli malı belgesine sahip ürünler için verilmektedir. Ürünün piyasaya arz tarihinden itibaren 5 (beş) yıl süre ile geçerlidir.

AVRUPA BİRLİĞİ VE DIŞ İLİŞKİLKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

Rekabetçi Sektörler Programı (RSP)

Avrupa Birligi ve Türkiye eş-finansmanıyla oluşturulan ve katılım önce mali yardım aracı kapsamında gerçekleştirilen çatı bir programıdır. 7 yıllık dönemler halinde uygulanan Rekabetçi Sektörler Programında, temelde KOBI’lere ve girişimcilere yönelik, rekabetçiligin geliştirilmesine odaklı mali destekler saglayan projeler gerçekleştirilmektedir.

Rekabetçi Sektörler Programının 2007-2013 yıllarını kapsayan birinci döneminde, teknik adıyla “Bölgesel Rekabet Edebilirlik Operasyonel Programı (BROP)” uygulanmıştır. Bu dönemde, toplamda yaklaşık 490 milyon avro bütçeyle ülkemizin göreceli olarak daha az gelişmiş 43 iline mali kaynak aktarılarak 46 proje hayata geçirilmiştir. 2017 yılı içerisinde 46 adet projeden 28 tanesinin uygulaması tamamlanmış olup Operasyonel Program kapsamında 31/12/2017 tarihi itibariyle yaklaşık 490 milyon avroluk yatırım gerçekleştirilmiştir.

Programın, 2014-2020 yıllarını kapsayan ve teknik adı “Rekabetçilik ve Yenilik Operasyonel Programı (RYOP)” olan yeni dönemi için de yaklaşık 300 milyon avroluk bütçe oluşturulmuştur.

Programın yeni döneminde, tüm Türkiye’den proje başvuruları kabul edilmekte olup sanayide ve üretimde verimliliginin artırılması ve cari açıgın azaltılmasına katkı saglanması hedeflenmektedir. Program kapsamında desteklenecek projelerin iki temel hedefe hizmet etmesi ve “imalat sanayi”, “hizmetler ve yaratıcı endüstriler”, “Ar-Ge” ile “teknoloji transferi ve ticarileştirme” konularında olması gerekmektedir.

Bu kapsamda, 2017 yılında çıkılan ilk proje teklif çagrısında, “hizmetler ve yaratıcı endüstriler” faaliyeti hariç diger 3 faaliyet alanından proje önerileri alınmıştır. 2017 yılı Ekim ayında sonuçları ilan edilen çagrıya ilişkin detaylar ise aşagıdaki Tablo 1’de görülmektedir.

Tablo 1: Proje Teklif Çagrıları

Program hakkında detaylı bilgiye, proje teklifi çagrısı duyurularına ve ilgili dokümanlara “rekabetcisektorler.sanayi.gov.tr” adresinden ulaşılabilmektedir.

KALKINMA AJANSLARI GENEL MÜDÜRLÜUÜ

Kalkınma Ajansları detayları yıllık çalışma programında ve başvuru rehberinde açıkça belirtilmek kaydıyla, yerel idarelerin, üniversitelerin, diger kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu kurumu niteliginde meslek kuruluşlarının, sivil toplum kuruluşlarının, kâr amacı güden işletmelerin, kooperatiflerin, birliklerin ve diger gerçek ve tüzel kişilerin aşagıda yer alan türlerdeki proje veya faaliyetlerini destekleyebilmektedirler:

• • Bölge plân ve programlarının uygulanmasını saglayıcı proje ve faaliyetler,
  • Bölge plân ve programlarına uygun olarak, bölgenin kırsal ve yerel kalkınma ile ilgili kapasitesinin geliştirilmesine katkıda bulunan proje ve faaliyetler,
  • Kamu kesimi, özel kesim ve sivil toplum kuruluşları arasındaki işbirligini ve ortaklık kültürünü geliştiren projeler,
  • Bölgenin kaynak ve imkânlarını tespit etmeye, ekonomik ve sosyal gelişmeyi hızlandırmaya, rekabet gücünü ve yenilik kapasitesini artırmaya ve ulusal ve uluslararası düzeyde etki ve etkinligi artırmaya yönelik her türlü analiz, strateji, plan çalışması, araştırma ve inceleme gibi çalışmalar,
  • Bölgenin iş ve yatırım imkânlarının tanıtımına ve geliştirilmesine yönelik proje ve faaliyetler,
  • Yönetim, yenilikçi ve verimli üretim, tanıtım, pazarlama, teknoloji, araştırma ve geliştirme, finansman, örgütlenme ve işgücü egitimi gibi konularda, küçük ve orta ölçekli işletmelerle yeni girişimcileri dogrudan veya dolaylı olarak destekleyecek proje ve faaliyetler,
• Türkiye’nin katıldıgı ikili veya çok taraflı uluslararası programlara ilişkin faaliyetlerin bölgede tanıtımını yapan, bu programlar kapsamında proje geliştirilmesine ve kaynak teminine katkı saglayan proje ve faaliyetler,

Bölgedeki kurum ve kuruluşların insan kaynakları ve kurumsal kapasitelerinin artırılmasına, proje üretme ve uygulama kapasitelerinin güçlendirilmesine ve hizmet sunumundaki beceri ve niteliklerinin geliştirilmesine yönelik proje ve faaliyetler.

Mali Destek Programları

Ajanslar, mali destek programları kapsamında çerçevesi paydaşların tercihleri dikkate alınarak bölge planları ile oluşturulan ve yönetim kurullarınca onaylanan önceliklerin hayata geçirilmesine katkıda bulunacak projelere mali ve teknik destek saglamaktadır.

Mali destekler; dogrudan finansman, fizibilite ve güdümlü proje destekleri ile faiz ve faizsiz kredi desteginden oluşmaktadır. Teknik destekler ise kurumsal kapasiteyi geliştirmeye yönelik egitim, danışmanlık, lobi faaliyetleri ile geçici uzman/danışman temini şeklinde verilmektedir.

Proje Teklif Çagrıları

Proje teklif çagrıları, belirli bir destek programı kapsamında, nitelikleri net bir şekilde belirlenmiş olan potansiyel başvuru sahiplerinin, önceden belirlenen konu ve koşullara uygun olarak proje tekliflerini sunmaya davet edilmesi ve başvuruların bagımsız degerlendiriciler yoluyla degerlendirilip, başarılı bulunan projelerin program bütçeleri dikkate alınarak desteklenmesi olarak özetlenebilecek destek mekanizmasıdır.

Her bir başvuru, birbirinden habersiz olarak iki bagımsız degerlendirici tarafından başvuru rehberinde belirlenen kriterler çerçevesinde degerlendirilmektedir. Bagımsız degerlendiricilerin alanında en az beş yıllık tecrübeye sahip olması, projelerin hazırlık veya uygulama aşamasında görev almamış ve almayacak olması gerekmektedir.

Her bir destek programında, program bütçesi ve proje bütçesi olmak üzere iki türlü bütçe söz konusudur. Program bütçesi, ilgili destek programı kapsamında desteklenecek olan projelerin tümüne tahsis edilebilecek toplam tutardır. Proje bütçesi ise, destek programı kapsamında her bir müstakil projeye, proje faaliyetlerini gerçekleştirmek üzere tahsis edilen tutardır.

Ajanslar tarafından her bir proje başına verilebilecek azami ve asgari mali destek miktarları, destek programının kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilmektedir. Desteklenen projelerde maliyetlerin bir bölümü yararlanıcı tarafından karşılanmakta ve eş finansman olarak adlandırılmaktadır.

Projelere yararlanıcı tarafından saglanacak eş finansman katkısı proje toplam uygun maliyetlerinin en az yüzde yirmi beşidir. Bu oran, küçük ölçekli altyapı projeleri hariç bölgenin gelişmişlik durumu, başvuran kesimin mali imkânları, kapasitesi ve yerel/bölgesel kalkınmaya saglayacagı katkı gibi hususlar dikkate alınmak ve başvuru rehberlerinde açıkça belirtilmek kaydıyla, uygun görülen öncelik alanları için proje uygun maliyetlerinin yüzde onuna kadar azaltılabilir. Teklif çagrısının türü ve projelerin niteliginden bagımsız olarak, teknoloji geliştirme bölgesi ve iş geliştirme merkezi yönetici şirketleri hariç olmak üzere kar amacı taşıyan gerçek ve tüzel kişiler tarafından saglanacak eş finansman katkısı projenin toplam uygun maliyetlerinin en az yüzde ellisidir ve hiçbir surette azaltılamaz. Bu oran bölgenin sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyi göz önünde bulundurularak artırılabilir.

Bir kalkınma ajansına destek başvurusu yapabilmesi için şu şartların mevcut olması gerekmektedir:

• Proje başvurusuna açık bir destek programının bulunması
• Başvuru Rehberindeki şartlara uygun bir başvuru sahibi olması
• Başvuru Rehberindeki önceliklere hizmet eden bir projenin hazırlanması
• Projenin son başvuru tarihinden önce, uygun formatta ajansa sunulması

Proje başvuruları, Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgı tarafından yönetilen online bir platform olan KAYS (Kalkınma Ajansları Yönetim Sistemi) üzerinden alınmaktadır. Başvuru sürecine ilişkin detaylar ajanslar tarafından yayımlanan başvuru rehberlerinde yer almaktadır.

Fizibilite Destekleri

Fizibilite destekleri, bölgenin kalkınması ve rekabet gücü açısından önemli fırsatlardan yararlanılmasına, bölge ekonomisine yönelik tehdit ve risklerin önlenmesine, bölgenin yenilik ve girişimcilik kapasitesinin geliştirilmesine yönelik projelerin fizibilite çalışmalarına dogrudan mali destek verilmesidir.

Fizibilite desteginden, yerel yönetimler, üniversiteler, diger kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliginde meslek kuruluşları, sivil toplum kuruluşları, organize sanayi bölgeleri, küçük sanayi siteleri, teknoparklar, teknoloji geliştirme bölgeleri, endüstri bölgeleri, iş geliştirme merkezleri gibi kurum ve kuruluşlar, birlikler ve kooperatifler yararlanabilmektedir.

Güdümlü Proje Destegi (GPD)

Güdümlü projeler, proje teklif çagrısı yöntemi uygulanmadan dogrudan destek saglamaya yönelik olarak; bölge planında öngörülen öncelikler dogrultusunda konusu ve koşulları ajanslar öncülügünde ve yönlendirmesinde belirlenen özel nitelikli model projelerdir. Güdümlü proje destegini diger mali destek programlarından ayıran temel fark, proje fikrinin ajans ile paydaşlar tarafından ortak akıl toplantılarında müştereken belirlenmesi ve projelerin ajansın öncülügünde geliştirilmesidir.

GPD ile bölgesel gelişmenin hızlandırılması, bölgenin rekabet edebilirliginin güçlendirilmesi, bölgedeki iş ortamının iyileştirilmesi ve bölgedeki girişimcilik ve yenilikçilik kapasitesinin geliştirilmesine katkı saglayabilecek nitelikteki projeler desteklenmektedir. Kalkınma Ajansları Proje ve Faaliyet Destekleme Yönetmeligi’nde yapılan degişiklikle sosyal nitelikli projeler de güdümlü proje destegi kapsamına alınmıştır.

GPD’den; yerel yönetimler ve mahalli idare birlikleri, üniversiteler, meslek okulları, araştırma enstitüleri, diger kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliginde meslek kuruluşları, organize sanayi bölgeleri, endüstri bölgeleri, küçük sanayi siteleri ve sivil toplum kuruluşları faydalanabilmektedir.

Güdümlü projenin geliştirilmesi sürecinde ajans koordinasyonunda muhtemel proje sahibi ve ortaklarınca Bakanlık tarafından belirlenen esaslara uygun olarak kesin projeye dayanan fizibilite raporu hazırlanmaktadır. Fizibilite raporu ve rapora esas teşkil eden diger belgeler Yönetim Kurulu onayının ardından Bakanlık onayına gönderilmekte, proje Bakanlık tarafından uygun görüldügü takdirde ajans tarafından desteklenebilmektedir.

Teknik Destek Programları

Ajansların teknik destek programlarının amacı bölgelerindeki yerel aktörlerin bölgesel kalkınma açısından önem arz eden, ancak kurumsal kapasite eksikligi nedeniyle hazırlık ve uygulama aşamalarında sıkıntı ile karşılaşılan çalışmalarına destek saglamaktır. Teknik destek, egitim verme, program ve proje hazırlanmasına katkı saglama, geçici uzman personel görevlendirme, danışmanlık saglama, lobi faaliyetleri ve uluslararası ilişkiler kurma gibi kurumsal nitelikli ve kapasite geliştirici faaliyetler şeklinde olmaktadır.

Ajanslar tarafından saglanacak teknik desteklerden sadece;

• Yerel yönetimler ve mahalli idare birlikleri,
• Üniversiteler, meslek okulları, araştırma enstitüleri,
• Diger kamu kurum ve kuruluşları,
• Kamu kurumu niteliginde meslek kuruluşları,
• Sivil toplum kuruluşları
• Organize sanayi bölgeleri
• Küçük sanayi siteleri
• Teknoparklar, teknoloji geliştirme bölgeleri, endüstri bölgeleri,
• Iş geliştirme merkezi,
• Birlik ve kooperatifler,

ile yukarıda sayılan kurum ve kuruluşların kurdugu veya ortagı oldugu işletmeler yararlanabilir.

SANAYI BÖLGELERI GENEL MÜDÜRLÜUÜ

Kümelenme Destek Programı

Destek Üst Limiti: Her bir küme için ayrıca degerlendirilecektir. Destek Alt Limiti: Her bir küme için ayrıca degerlendirilecektir. Destek Oranı: En az %50 – en fazla %75

Bakanlıkça kümelenme birlikteliklerinin başlatılması, firmaların bu yapıda yer alarak maliyet avantajı elde ederek ölçek ekonomisinden yararlanmaları ve gerekli işbirligi ortamının güçlendirilmesi amacıyla “Kümelenme Destek Programı” açıklanmıştır.

Kümelenme Destek Programının genel hedefleri aşagıdaki gibidir:

• Türk sanayisinin rekabet edebilirliginin, yenilikçiliginin ve verimliliginin yükseltilmesi,
• Küresel ihracattan daha fazla pay alınması,
• Agırlıklı olarak yüksek teknolojili ürünlerin üretilmesi,
• Nitelikli işgücüne sahip ve aynı zamanda çevreye ve topluma duyarlı bir sanayi yapısına dönüştürülmesi.

Programın hedef kitlesi, kümelenme birliktelikleridir. Kümelenme birlikteligi, küme ekonomik cografyasında yer alan en az bir sanayi odası, sanayi odasının bulunmadıgı yerlerde ticaret ve sanayi odası ile en az bir üniversite zorunlu olmak üzere aşagıdaki kurum, kuruluşları içerebilecek birlikteliktir.

Kümelenme birlikteliginde yer alabilecekler:

• Il özel idareleri
• Yerel yönetimler
• Üniversiteler ve araştırma kurumları
• Teknoloji geliştirme bölgeleri
• 18/05/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birligi ile Odalar ve Borsalar Kanunu

çerçevesinde kurulan sanayi odaları ile ticaret ve sanayi odaları, ticaret borsaları

• Serbest bölgeler
• Organize sanayi bölgeleri
• Ihracatçı birlikleri
• Endüstri bölgeleri
• Kümelenme birlikteligi ile ilgili dernekler, vakıflar, kooperatifler vb. kuruluş ve teşekküller

Kümenin ana faaliyet alanında yer alan en az 20 firma söz konusu birliktelik ile işbirligi yapmayı taahhüt

etmelidir.

Aşagıdaki kategorilerde destek verilecektir:

Kategori 1: Küme Koordinasyonunu, Farkındalıgını ve/veya Etkinligini Geliştirme

Kategori 2: Faktör Koşullarını ve Piyasalarını Geliştirme

Kategori 3: Verimlilik Arttırıcı Uygulamalar

Kategori 4: Yenilik

Bir kümelenme teşebbüsünün desteklenme süresi 5 yıldır.

Mali destek bütçesi, 1. Başvuru dönemi için toplam 30 milyon TL.’dir. Küme başına destek verilecek tutar, degerlendirmeler sonucunda belirlenir.

Saglanan geri ödemesiz destek oranı, her bir iş planı tamamlandıgında iş planı toplam bütçesinin % 50’sini, her bir destek kalemi bazında ise %75’ini geçemez.

Emlak Vergisi Muafiyeti

1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinin (m) fıkrasına göre Organize sanayi bölgelerinde, endüstri bölgelerinde ve sanayi sitelerinde yer alan binalar emlak vergisinden muaftır.

Harç Istisnası

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 80’inci maddesine göre, organize sanayi bölgelerinde yapılan yapı ve tesisler bina inşaat harcı ve yapı kullanma izni harcından müstesnadır.

Yine Kanunun 80’inci maddesine göre, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde Imar Kanununa göre ilk kez yapılan veya istek üzerine gerçekleştirilen müteakip parselasyon işlemlerinde teşvik belgesine haiz olan organize sanayi bölgeleri “parselasyon harcı”ndan müstesnadır.

5281 sayılı Kanun ile 492 sayılı Harçlar Kanununun 59 uncu maddesine ilave edilen (n) bendine göre organize sanayi bölgeleri, endüstri bölgeleri ve sanayi sitelerinde yer alan gayrimenkullerin ifraz veya taksim veya birleştirme işlemleri, söz konusu bölgelerde bulunan arsaların tahsisi nedeniyle şerhi gerektiren işlemleri ile bu arsa ve üzerine inşa edilen binaların tahsis edilene devir ve tescili işlemleri ve cins degişikligi işlemlerinden alınan harçtan istisnadır.

OSB’lerde Arsa Tahsisi Destegi

OSB’lerde tamamen veya kısmen bedelsiz parsel tahsisine imkân tanıyan OSB Kanununun ek 3’üncü maddesi 01/07/2017 tarihinde yürürlüge konulmuştur. Söz konusu Kanun maddesinin getirdigi uygulamanın süresini ve kapsamını belirleyen Bakanlar Kurulu Kararı 05/06/2018 tarihli 30442 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüge girmiş olup yürürlük tarihinden itibaren 3 yıl boyunca bu kapsamda OSB’lerde tahsis yapılmasına imkân saglanmıştır. Uygulamaya ilişkin usul ve esaslar ise 9 ?ubat 2018 tarihli ve 30327 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüge giren “Organize Sanayi Bölgelerinde Yer Alan Parsellerin Tamamen Veya Kısmen Bedelsiz Tahsisine Dair Yönetmelik” ile belirlenmiştir.

OSB’lerde tamamen veya kısmen bedelsiz tahsis uygulaması, en az on kişilik istihdam öngören yatırımlara girişen gerçek veya tüzel kişilere OSB’lerdeki parsellerin tamamen veya kısmen bedelsiz tahsisine imkân saglamaktadır.

OSB’lerde Damga Vergisi Istisnası

488 sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli (2) sayılı Tablonun “IV-Ticari ve medeni işlerle ilgili kagıtlar” başlıgı altındaki 53’üncü fıkraya göre Organize sanayi bölgeleri, endüstri bölgeleri ve sanayi sitelerinde

bulunan arsaların tahsisine ilişkin olarak düzenlenen sözleşmeler ve taahhütnameler damga vergisinden istisnadır.

Endüstri Bölgelerindeki Ruhsat ve Izin Harçları Muafiyeti

4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanununun “Yatırım Izni” başlıklı 3/A maddesi geregi yönetici şirket veya yatırımcı tarafından hazırlattırılacak imar plânları, alt yapı ve üst yapı projeleri ve bunlarla ilgili yapı ruhsatı, yapı kullanma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatları Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgının onayı ve denetimine tabidir. Yönetici şirket ve yatırımcılar, Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgınca verilen her türlü ruhsat ve izinlere ilişkin harçlardan muaftır.

Özel Endüstri Bölgeleri Ek Teşvik Destegi

4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu 4/Ç Maddesi geregi Özel Endüstri Bölgelerine ilişkin olarak Cumhurbaşkanınca ek teşvikler belirlenebilir.

Irtifak Hakkı ve Kullanma Izni Süresi ve Bedel Destegi

324 Sıra Nolu Milli Emlak Tebliginin Genel Esaslar başlıklı II. Bölümünün “Irtifak hakkı ve kullanma izni süresi” başlıklı 13’üncü maddesinin birinci fıkrası geregi endüstri bölgelerindeki yatırımcılar lehine 49 yıl süreyle irtifak hakkı tesis edilmekte ve kullanma izni verilmektedir.

324 Sıra Nolu Milli Emlak Tebliginin Genel Esaslar başlıklı II. Bölümünün “Bedel Tespiti” başlıklı beşinci fıkrası geregi endüstri bölgelerindeki Irtifak hakkı veya kullanma izni bedeli, taşınmazın emlak vergisine esas asgari metrekare birim degeri toplamının binde beşi (stratejik yatırım olması durumunda binde biri) oranında belirlenmektedir.

Yapı Denetim Kuruluşlarına Ödenecek Hizmet Bedeli Indirimi

4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 5’inci maddesinin beşinci fıkrası geregince yapı denetim kuruluşlarına ödenecek hizmet bedeli organize sanayi bölgeleri, endüstri bölgeleri ve sanayi siteleri onaylı sınırı içerisinde yer alan tüm yapılar için %75 indirimli uygulanmaktadır.

TEÇVIK UYGULAMA VE YABANCI SERMAYE GENEL MÜDÜRLÜUÜ

Yatırım Teşvik Sistemi

15/06/2012 tarih ve 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile “Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar” yürürlüge girmiş; Kararın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar da 2012/1 sayılı Teblig ile belirlenmiştir. Türkiye’nin 2023 vizyonu ile üretim ve ihracat odaklı büyüme stratejisi bakımından büyük önem taşıyan Yatırım Teşvik Sistemi, kalkınma planları ve yıllık programlarda öngörülen hedeflere uygun olarak;

• Tasarrufları katma degeri yüksek yatırımlara yönlendirmek,
• Üretimi ve istihdamı artırmak,
• Uluslararası rekabet gücünü artıracak ve araştırma-geliştirme içerigi yüksek büyük ölçekli yatırımlar ile stratejik yatırımları özendirmek,
• Uluslararası dogrudan yatırımları artırmak,
• Uluslararası dogrudan yatırımları artırmak,
• Bölgesel gelişmişlik farklılıklarını azaltmak,

Kümelenme ve çevre korumaya yönelik yatırımları özendirmek, amaçlarını gerçekleştirmeyi

hedeflemektedir.

Yatırım Teşvik Sisteminde Sunulan Destek Unsurları

15/06/2012 Tarih ve 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüge giren teşvik sistemi 5 farklı uygulamadan oluşmaktadır:

1. Genel Teşvik Uygulamaları
2. Bölgesel Teşvik Uygulamaları
3. Öncelikli Yatırımların Teşviki
4. Büyük Ölçekli Yatırımların Teşviki
5. Stratejik Yatırımların Teşviki

Uygulamalar ve bu uygulamalar kapsamında sunulan destek unsurları Tablo 2’de gösterilmektedir.

Tablo 2: Destek Unsurları

*Yatırımın 6. Bölgede, Cazibe Merkezleri Programı kapsamında yer alan 4 üncü ve 5 inci bölge illerindeki OSB’lerde ve Kilis ili OSB’lerinde gerçekleştirilmesi halinde saglanır.

**Yatırımın Bölgesel Teşvik Uygulamalarında 3., 4., 5. veya 6. bölgelerde gerçekleştirilmesi halinde saglanır.

***Stratejik yatırımlara saglanır. Ayrıca, imalat sanayiine yönelik (US-97 Kodu:15-37) düzenlenen yatırım teşvik belgeleri kapsamında, 1/1/2017 ile 31/12/2019 tarihleri arasında gerçekleştirilecek bina-inşaat harcamaları KDV iadesinden yararlanabilmektedir.

Teşvik uygulamaları açısından illerin gelişmişlik düzeyini gösteren bölgesel harita ve il dagılımını gösteren tablo aşagıda sunulmuştur (Tablo 3).

Tablo 3: Teşvik Uygulama Bölgelerine Göre Illerin Dagılımı

Asgari sabit yatırım tutarı, uygulamalara göre aşagıdaki gibi belirlenmiştir:

• Genel Teşvik Sistemi’nde asgari sabit yatırım tutarı,
  1. ve 2. bölgelerde 1 milyon TL.,

3., 4., 5. ve 6. bölgelerde 500 bin TL.’dir.

• Bölgesel Teşvik Uygulamaları için asgari sabit yatırım tutarı 1. ve 2. bölgelerde 1 milyon TL.’den, diger bölgelerde ise 500 bin TL.’den başlamak üzere desteklenen her bir sektör ve her bir il için ayrı ayrı belirlenmiştir.
• Büyük Ölçekli Yatırımlar için asgari sabit yatırım tutarı 50 milyon TL.’den başlamak üzere sektörüne göre farklı büyüklüklerle tanımlanmıştır.
• Stratejik Yatırımlar için asgari sabit yatırım tutarı 50 milyon TL.’dir.
• Cazibe Merkezleri Programı kapsamındaki illerde kurulacak çagrı merkezleri ve veri merkezleri, kuruldugu bölgenin bölgesel teşviklerinden herhangi bir asgari yatırım tutarı şartı aranmaksızın yararlanır.

Teşviklerde sunulan destek unsurları aşagıda detaylı şekilde açıklanmıştır: Katma Deger Vergisi Istisnası

Teşvik belgesi kapsamında yurt içinden ve yurt dışından temin edilecek yatırım malı makine ve teçhizat ile

belge kapsamındaki yazılım ve gayri maddi hak satış ve kiralamaları için katma deger vergisinin ödenmemesi şeklinde uygulanır.

Gümrük Vergisi Muafiyeti

Teşvik belgesi kapsamında yurt dışından temin edilecek yatırım malı makine ve teçhizat için gümrük

vergisinin ödenmemesi şeklinde uygulanır.

Vergi Indirimi

Gelir veya kurumlar vergisinin, yatırım için öngörülen katkı tutarına ulaşıncaya kadar, indirimli olarak uygulanmasıdır. Ayrıca, Imalat sanayiine yönelik (US-97 Kodu:15-37) düzenlenen yatırım teşvik belgeleri kapsamında, 01/01/2017 ile 31/12/2019 tarihleri arasında gerçekleştirilecek yatırım harcamaları için yatırıma katkı oranı her bir bölgede geçerli olan yatırıma katkı oranına 15 puan ilave edilmek suretiyle, vergi indirimi oranı tüm bölgelerde %100 oranında ve yatırıma katkı tutarının yatırım döneminde kullanılabilecek oranı %100 olarak uygulanır.

Sigorta Primi Işveren Hissesi Destegi

Teşvik belgesi kapsamı yatırımla saglanan ilave istihdam için ödenmesi gereken sigorta primi işveren hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmının Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgınca karşılanmasıdır.

Gelir Vergisi Stopajı Destegi

Teşvik belgesi kapsamı yatırımla saglanan ilave istihdam için belirlenen gelir vergisi stopajının terkin

edilmesidir.

Sigorta Primi (Işçi Hissesi) Destegi

Teşvik belgesi kapsamı yatırımla saglanan ilave istihdam için ödenmesi gereken sigorta primi işçi hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmının Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgınca karşılanmasıdır.

Faiz Destegi

Teşvik belgesi kapsamında kullanılan en az bir yıl vadeli yatırım kredileri için saglanan bir finansman destegi olup, teşvik belgesinde kayıtlı sabit yatırım tutarının %70’ine kadar kullanılan kredinin ilk 5 yıl ödenecek faizinin veya kâr payının belli bir kısmının, Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgınca karşılanmasıdır.

Yatırım Yeri Tahsisi

Yatırım için uygun arazi olması halinde Çevre ve ?ehircilik Bakanlıgınca belirlenen usul ve esaslar

çerçevesinde yatırım yeri tahsis edilmesidir.

Katma Deger Vergisi Iadesi

Sabit yatırım tutarı 500 milyon TL ve üzerinde olan Stratejik Yatırımlar kapsamında gerçekleştirilen bina- inşaat harcamaları için tahsil edilen KDV’nin iade edilmesidir. Ayrıca, Imalat sanayiine yönelik düzenlenen yatırım teşvik belgeleri kapsamında, 01/01/2017 ile 31/12/2019 tarihleri arasında gerçekleştirilecek bina- inşaat harcamaları için Hazine ve Maliye Bakanlıgınca KDV iadesi destegi uygulanmaktadır.

Genel Teşvik Uygulamaları

Teşvik edilmeyecek veya teşviki için aranan şartları saglayamayan yatırım konuları hariç olmak üzere, asgari sabit yatırım tutarı ve kapasiteler üzerindeki yatırımlar bölge ayrımı yapılmaksızın Genel Teşvik Uygulamaları kapsamında desteklenmektedir.

Bölgesel Teşvik Uygulamaları

Bölgesel Teşvik Uygulamalarında her ilde desteklenecek sektörler, illerin potansiyelleri ve ekonomik ölçek büyüklükleri dikkate alınarak tespit edilmiş olup, bölgelerin gelişmişlik seviyelerine göre yardım yogunlukları farklılaştırılmıştır.

Bu uygulama kapsamında saglanan destek oran ve süreleri özet olarak aşagıda Tablo 4’de gösterilmiştir.

Tablo 4: Bölgesel Teşvik Uygulamalarında Saglanan Destek Unsurları

EB: Imalat sanayine yönelik olarak Endüstri Bölgesinde gerçekleştirilen yatırımlar

• Imalat sanayiine yönelik (US-97 Kodu:15-37) düzenlenen yatırım teşvik belgeleri kapsamında, 1/1/2017 ile 31/12/2019 tarihleri arasında gerçekleştirilecek yatırım harcamaları için yatırıma katkı oranı her bir bölgede geçerli olan yatırıma katkı oranına 15 puan ilave edilmek suretiyle, vergi indirimi oranı tüm bölgelerde %100 oranında ve yatırıma katkı tutarının yatırım döneminde kullanılabilecek oranı %100 olarak uygulanır..

Öncelikli Yatırımların Teşviki

Ülkemizin ihtiyaçları dogrultusunda, tespit edilen alanlarda yapılacak olan yatırımlar, öncelikli yatırımlar olarak belirlenmiş ve bu yatırımlara 1. 2. 3. ve 4. Bölgelerde gerçekleştirilmiş olsalar dahi 5. Bölgede uygulanan destekler saglanmıştır. Bu yatırımlara, 5. ve 6. Bölgede gerçekleştirilmeleri halinde ise kendi bölgelerinde uygulanan destekler saglanmaktadır (Tablo 5).

Öncelikli Yatırımlar kapsamında 5. bölge destekleri ile desteklenecek yatırım konuları şöyledir:

• • Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgelerinde veya termal turizm konusunda bölgesel desteklerden yararlanabilecek nitelikteki turizm konaklama yatırımları,
  • Madencilik yatırımları,
  • Demiryolu, denizyolu ve havayolu ile yük veya yolcu taşımacılıgına yönelik yatırımlar,
  • Savunma sanayi yatırımları,
  • Otomotiv, uzay veya savunma sanayine yönelik test merkezleri, rüzgâr tüneli ve bu mahiyetteki yatırımlar,
  • Asgari 50.000 m² kapalı alana sahip uluslararası fuar alanı yatırımları,
  • Özel sektör tarafından gerçekleştirilecek olan kreş ve gündüz bakımevleri ile okul öncesi egitim, ilkokul, ortaokul ve lise egitim yatırımları ile asgari 20 milyon TL. tutarındaki hava araçlarının kullanım, tamir ve bakımına yönelik egitim yatırımları.
  • Bakanlık, TÜBITAK ve KOSGEB tarafından desteklenen Ar-Ge projeleri neticesinde geliştirilen ürünlerin veya parçaların üretimine yönelik yatırımlar,
  • Motorlu kara taşıtları ana sanayinde gerçekleştirilecek asgari 300 milyon TL. tutarındaki yatırımlar ve asgari 75 milyon TL. tutarındaki motor yatırımları ile asgari 20 milyon TL. tutarındaki motor aksamları, aktarma organları/aksamları ve otomotiv elektronigine yönelik yatırımlar,
  • 3213 sayılı Maden Kanununda tanımlanmış 4-b grubunda yer alan madenlerin girdi olarak

kullanıldıgı elektrik üretimi yatırımları,

• • Mevcut imalat sanayi tesislerinde gerçekleştirilecek enerji verimliligine yönelik yatırımlar,
  • Atık ısıdan geri kazanım yolu ile elektrik üretimine yönelik yatırımlar,
  • Asgari 50 milyon TL. tutarındaki sıvılaştırılmış dogalgaz (LNG) yatırımları ve yer altı dogalgaz depolama yatırımları,
  • Karbon elyaf üretimine veya karbon elyaf üretimi ile birlikte olmak kaydıyla karbon elyaftan mamul kompozit malzeme üretimine yönelik yatırımlar,
  • Ekonomik Işbirligi ve Kalkınma Teşkilatı (OECD) teknoloji yogunluk tanımına göre yüksek teknolojili sanayi sınıfında yer alan ürünlerin üretimine yönelik yatırımlar,
  • Maden Kanununa istinaden düzenlenmiş geçerli Arama Ruhsatı veya Sertifikasına sahip yatırımcıların ruhsatlı sahalarında yapacagı maden arama yatırımları,
  • Yenilenebilir enerji üretimine yönelik türbin ve jeneratör imalatı ile rüzgâr enerjisi üretiminde

kullanılan kanat imalatı yatırımları,

• • Direkt sogutmalı slab döküm ve sıcak haddeleme yöntemi ile alüminyum yassı mamul üretimine yönelik entegre yatırımlar,
  • Lisanslı depoculuk yatırımları,
  • Nükleer enerji santrali yatırımları,
  • Belirli nitelikteki laboratuvar yatırımları,
  • Asgari 5 milyon TL tutarındaki 25 dekar ve üzeri yurtiçinde üretilen sera teknolojilerini de ihtiva eden otomasyona dayalı (bilgisayar kontrollü iklimlendirme, sulama, gübreleme ve ilaçlama sistemi ihtiva eden) sera yatırımları,
  • Asgari 5.000 büyükbaş kapasiteli süt yönlü entegre hayvancılık yatırımları ile komple yeni veya tevsi niteligindeki asgari 10.000 büyükbaş kapasiteli et yönlü entegre hayvancılık yatırımları,
  • Asgari 5 milyon TL. tutarındaki atık geri kazanım yatırımları ve/veya asgari 5 milyon TL. tutarındaki bertaraf tesisi yatırımları,
  • Asgari 5 milyon TL. tutarındaki 100 kişi ve üzeri kapasiteli yaşlı ve/veya engelli bakım merkezleri ve esenlik tesisi (wellness) yatırımları,
  • Asgari 500 milyon TL. tutarındaki orta-yüksek teknoloji sınıfındaki ürünlerin üretimine yönelik yatırımlar.

Tablo 5: Öncelikli Yatırımlar Için Saglanan Destek Unsurları

• 1-5. Bölgelerde yapılacak yatırımlar için 5. Bölge destegi,

6. Bölgede yapılacak yatırımlar için 6. Bölge destegi

**Imalat sanayiine yönelik (US-97 Kodu:15-37) düzenlenen yatırım teşvik belgeleri kapsamında, 1/1/2017 ile 31/12/2019 tarihleri arasında gerçekleştirilecek yatırım harcamaları için yatırıma katkı oranı mevcut orana 15 puan ilave edilmek suretiyle, vergi indirimi oranı tüm bölgelerde %100 oranında ve yatırıma katkı tutarının yatırım döneminde kullanılabilecek oranı %100 olarak uygulanır.

Büyük Ölçekli Yatırımların Teşviki

Aşagıda, belirtilen 13 yatırım konusu, büyük ölçekli yatırımların teşviki çerçevesinde desteklenmektedir

(Tablo 6).

Tablo 6: Büyük Ölçekli Yatırımlar

Bu uygulama kapsamında saglanan destek oran ve süreleri özet olarak Tablo 7’de gösterilmiştir.

Tablo 7: Büyük Ölçekli Yatırımlar Için Saglanan Destek Unsurları

EB: Imalat sanayine yönelik olarak Endüstri Bölgesinde gerçekleştirilen yatırımlar

• Imalat sanayiine yönelik (US-97 Kodu:15-37) düzenlenen yatırım teşvik belgeleri kapsamında, 1/1/2017 ile 31/12/20197 tarihleri arasında gerçekleştirilecek yatırım harcamaları için yatırıma katkı oranı her bir bölgede geçerli olan yatırıma katkı oranına 15 puan ilave edilmek suretiyle, vergi indirimi oranı tüm bölgelerde %100 oranında ve yatırıma katkı tutarının yatırım döneminde kullanılabilecek oranı %100 olarak uygulanır.

Stratejik Yatırımların Teşviki

Ithalat bagımlılıgı yüksek olan ara malı veya ürünlerin üretimine yönelik yatırımlar stratejik yatırımların teşviki uygulamaları kapsamında desteklenmektedir. Bu kapsamda desteklenecek olan yatırımların aşagıdaki kriterlerin tamamını saglamaları gerekmektedir.

Asgari sabit yatırım tutarının 50 milyon TL. olması,

• • Yatırım konusu ürünle ilgili yurt içi toplam üretim kapasitesinin ithalattan az olması,
  • Yatırımla saglanan katma degerin asgari %40 olması (rafineri ve petrokimya yatırımlarında bu şart aranmayacaktır),
  • Üretilecek ürünle ilgili toplam ithalat degerinin son 1 yıl itibarıyla en az 50 milyon ABD Doları olması.

Ayrıca, asgari sabit yatırım tutarı 3 milyar TL. üzerinde olan öncelikli yatırımlar stratejik yatırım olarak kabul edilir. Ancak, bu yatırımlar için saglanacak faiz destegi tutarı 700 Bin TL.’yi geçemez.

Bu uygulama kapsamında saglanan destek oran ve süreleri özet olarak Tablo 8’de gösterilmiştir.

Tablo 8: Stratejik Yatırımlar Için Saglanan Destek Unsurları

• Imalat sanayiine yönelik (US-97 Kodu:15-37) düzenlenen yatırım teşvik belgeleri kapsamında, 1/1/2017 ile 31/12/2019 tarihleri arasında gerçekleştirilecek yatırım harcamaları için yatırıma katkı oranı mevcut orana 15 puan ilave edilmek suretiyle, vergi indirimi oranı tüm bölgelerde %100 oranında ve yatırıma katkı tutarının yatırım döneminde kullanılabilecek oranı %100 olarak uygulanır.

Alt Bölge Desteklerinden Yararlanma

Aşagıda belirtilen yatırımlara, vergi indirimi ve sigorta primi işveren hissesi destegi açısından alt bölgelerde saglanan daha avantajlı destekler saglanmaktadır:

• • Organize sanayi bölgelerinde yapılacak yatırımlar veya imalat sanayine yönelik olarak endüstri bölgesinde gerçekleştirilen yatırımlar,
  • Sektörel işbirligine dayalı yatırımlar.

OECD teknoloji yogunluk tanımına göre orta-yüksek teknolojili sanayi sınıfında yer alan bazı yatırım konuları ise; Istanbul ili hariç olmak üzere 1., 2., ve 3. bölgede gerçekleştirilecekler 4. Bölge desteklerinden, 4., 5. ve 6. bölgede gerçekleştirilecekler ise bulundugu bölgede uygulanan bölgesel desteklerden yararlanacaktır.

Cazibe Merkezleri Programı kapsamında yer alan 4 üncü ve 5 inci bölge illerindeki organize sanayi bölgeleri ile Kilis ilinde yer alan organize sanayi bölgelerinde gerçekleştirilecek yatırımlar, 6 ncı bölge şartlarında 6 ncı bölgede uygulanan desteklerden aynı oran, miktar ve sürelerde yararlanır.

NOT:

Bölgesel Teşvik Uygulamalarında her ilde desteklenecek sektörler, illerin potansiyelleri ve ekonomik ölçek büyüklükleri dikkate alınarak tespit edilmiş olup, bölgelerin gelişmişlik seviyelerine göre yardım yogunlukları farklılaştırılmıştır.

Bu uygulama kapsamında;

• • Bölgesel desteklerden faydalanabilecek sektörler ve bölgeler itibariyle asgari yatırım tutarları veya kapasiteleri (19/06/2012 tarihli ve 28328 sayılı Resmî Gazete Karar Sayısı: 2012/3305 Ekli “Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar” EK-2A) belirlenmiştir.
  • Illerin bölgesel desteklerden yararlanabilecek sektörlerine ilişkin sektör numaraları (19/06/2012 tarihli ve 28328 sayılı Resmî Gazete Karar Sayısı: 2012/3305 Ekli “Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar EK-2B) belirlenmiştir.

Desteklerden Yararlanma Koşulları

Yatırım Teşvik Sistemi kapsamındaki uygulamalarla saglanan desteklerden, her bir uygulamanın gerektirdigi koşulları saglamak kaydı ile;

• • Gerçek kişiler, adi ortaklıklar, sermaye şirketleri, birlikler, kooperatifler, iş ortaklıkları,
  • Kamu kurum ve kuruluşları (genel ve özel bütçeli kurum ve kuruluşlar, il özel idareleri, belediyeler ve kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların sermaye bileşimindeki hisse oranları yüzde elliyi geçen kurum ve kuruluşlar),
  • Kamu kuruluşu niteligindeki meslek kuruluşları ve üniversiteler,
  • Dernekler ve vakıflar,
  • Yurt dışındaki yabancı şirketlerin Türkiye’deki şubeleri faydalanabilmektedir.

4875 sayılı Dogrudan Yabancı Yatırımlar Kanununa göre yabancı ülkelerin vatandaşlıgına sahip olan gerçek kişiler ve/veya yabancı ülkelerin kanunlarına göre kurulmuş (şirketler gibi) tüzel kişiler tarafından Türkiye’de kurulan şirketler, Türk şirketi statüsünde oldukları için Yatırım Teşvik Programı kapsamındaki desteklerden yerli yatırımcılarla eşit koşullarda faydalanma hakkına sahiptir.

Dolayısıyla bu nitelikteki şirketler, yukarıda belirtilen “sermaye şirketleri” kapsamında degerlendirilmekte ve Yatırım Teşvik Programı’ndan faydalanmaktadır. Diger taraftan, merkezleri Türkiye dışında bulunan yabancı şirketlerin Türk Ticaret Kanununa göre Türkiye’de kurdukları, şirket statüsünde olmayan “şubeler” de desteklerden faydalanabilecekler arasında yer almaktadır.

Türkiye’de yatırım yapmak isteyen yabancı bir gerçek kişi Türkiye’de kuracagı anonim veya limited şirketle; yurtdışında kurulmuş bir yabancı şirket ise yine Türkiye’de kuracagı anonim veya limited şirketle ya da şubeyle Yatırım Teşvik Programı’ndan faydalanmak üzere başvuruda bulunabilmektedir.

Yatırım Teşvik Belgesi Müracaatı

Destek unsurlarından yararlanabilmek için yatırımcı adına yatırım teşvik belgesi düzenlenmesi gerekmekte olup, Bakanlık internet sitesinde bulunan Elektronik Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Bilgi Sistemi (E-TUYS) adlı web tabanlı uygulamaya giriş yapılarak yatırım teşvik belgesi müracaatı yapılabilmektedir.

Yatırım Teşvik Belgesi Alabilmek Için Aranan Belgeler

Teşvik belgesi düzenlenebilmesi için yapılacak müracaatlarda aşagıda belirtilen belgeler aranır:

• • Kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılacak müracaatlar hariç olmak üzere, 31/05/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Saglık Sigortası Kanunu uyarınca Türkiye genelinde Sosyal Güvenlik Kurumuna muaccel olmuş prim ve idari para cezası borçlarının bulunmadıgına veya tecil ve/veya taksitlendirildigine ya da yapılandırıldıgına ve yapılandırmanın bozulmadıgına dair Sosyal Güvenlik Kurumunun ilgili birimlerinden alınacak yazı veya Kurumun elektronik bilgi iletişim ortamından alınacak barkodlu çıktı.
  • 03/10/2013 tarihli ve 28784 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Çevresel Etki Degerlendirmesi Yönetmeligi hükümlerine göre “Çevresel Etki Degerlendirmesi Olumlu Kararı” veya “Çevresel Etki Degerlendirmesi Gerekli Degildir Kararı” şartı aranması gereken yatırım konuları için Çevre ve ?ehircilik Bakanlıgından alınan Karar ve/veya Karara ilişkin yazı,
  • Teşvik belgesi talebinde bulunulmadan önce yatırımın karakteristigine baglı olarak ilgili mevzuatı geregi diger kamu kurum ve kuruluşlarından alınması gereken ve 2012/3305 sayılı Kararın EK- 2’sinde belirtilen bilgi ve belgeler.
  • Stratejik yatırımlar için ayrıca, yatırım konusu ile ilgili olarak sektörel, mali ve teknik analizlerin yanında 10 uncu maddede belirtilen kriterlerin her birinin yerine getirildigini tevsik eden bilgi, belge, hesap ve tabloları içeren fizibilite raporu.
  • Yatırımın sektörüne, büyüklügüne veya teşvik uygulamalarına baglı olarak Genel Müdürlükçe talep edilebilecek diger bilgi ve belgeler.

Başvuru ve Uygulama Usul ve Esasları

Yatırımcıların, Yatırım Teşvik Programı kapsamındaki uygulamalar çerçevesinde desteklerden yararlanabilmek için resmi bir başvuruda bulunması gerekmektedir. Belirli usul ve esaslara dayalı olarak yapılacak başvurudan önce yatırımcılar Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgı, Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlügü’nden projesinin hangi uygulama kapsamında desteklenebilecegi konusunda bilgi alabilir veya teşvik kararını inceleyerek hangi uygulamaya dâhil olduklarını tayin edebilirler. Yatırımcıların projesi ile ilgili olarak aşagıda belirtilen konulara ilişkin bilgilere sahip olması, bu bilgi edinme sürecinin verimli bir şekilde yürütülebilmesine katkı saglayacaktır:

• • Proje için belirlenen yatırım yeri veya alternatif yatırım yerleri
  • Yatırım projesinin sektörü
  • Yatırım projesinin konusu, kapasitesi ve yaklaşık tutarı
  • Stratejik yatırımlar için, üretilecek ürüne ilişkin yurt içi üretim kapasitesi ve ithalat verileri

Proje Bazlı Destek Sistemi

2012 yılından itibaren Yatırım Teşvik Sistemi kapsamında yatırımlar desteklenmekle birlikte ülkemiz için stratejik önemi haiz özel nitelikli projeler ile teknolojik dönüşüm saglayacak yatırımların desteklenmesine yönelik hazırlanan proje bazlı destek sistemine ilişkin usul ve esasları belirleyen “Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine Ilişkin Karar” 26/11/2016 tarihinde yürürlüge girmiştir.

Söz konusu düzenleme ile kalkınma planları ve yıllık programlarda öngörülen hedefler dogrultusunda ülkemizin mevcut veya gelecekte ortaya çıkabilecek ihtiyaçlarını karşılama, arz güvenligini saglama, dışa bagımlılıgını azaltma, teknolojik dönüşümünü saglama, yenilikçi, Ar-Ge yogun ve katma degeri yüksek olma niteliklerini haiz yatırımların proje bazlı olarak desteklenmesi amaçlanmaktadır.

Uygulama sürecinde, sistemin amacına uygun olarak belirlenecek yatırım konularında yapılacak sabit yatırım tutarı 100 milyon ABD Dolarının üzerinde olan yatırım projelerine ilişkin müracaatlar Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgı tarafından davet veya çagrı usulü ile toplanacaktır. Yatırım projeleri Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgınca, Kararda belirtilen;

• • Ülkemizin mevcut durumda veya gelecekte ortaya çıkabilecek kritik ihtiyaçlarını karşılama,
  • Ülkemizde üretim kapasitesi yetersiz olan ürünlerde arz güvenligini saglama,
  • Ülkemizin teknoloji açıgı olan alanlarda teknoloji kapasitesini geliştirme,
  • Dış ticaret açıgı verilen alanlarda ithalat bagımlılıgını azaltma,
  • Yüksek katma degerli olma,
  • Ülkemizde üretimi olmayan, yeni nesil teknolojiler kullanılarak üretim yapılmasını saglama,
  • Farklı sektörlerde ülkemize rekabet gücü kazandırma,
  • Etkileşimde oldugu sektörlerde teknolojik dönüşümü hızlandırma ve bu sektörlere pozitif dışsallık saglama,
  • Yenilikçi ve Ar-Ge yogun yatırım olma,
  • Cari işlemler dengesini olumsuz etkileyen ve hammadde sıkıntısı yaşanılan sektörlerde gerçekleştirilecek yüksek katma degerli işlenmiş ürünlerin üretimine yönelik olma,
  • Ülkemizin hammadde potansiyelinin degerlendirilmesine olanak saglayan entegre üretime yönelik olma niteliklerine uygunlukları bakımından degerlendirmeye tabi tutulmaktadır.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgı tarafından uygun görülen projeler, yatırıma saglanacak desteklerin, desteklere ilişkin oran, miktar ve sürelerin, öngörülen yatırım süresinin, desteklerin uygulamasından sorumlu kurumlar ile yatırıma ilişkin taahhütlerin belirlenmesini teminen Cumhurbaşkanlıgı’na sunulacak olup, desteklenmesine karar verilen her bir proje için Cumhurbaşkanlıgı Kararı (Destek Kararı) yayımlanmaktadır. Destek Kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasını müteakip proje bazlı olarak desteklenmesine karar verilen yatırım projesi için Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgınca teşvik belgesi düzenlenmektedir.

Teşvik belgesi düzenlenen yatırım projeleri için degişik nitelikteki tedbirlerden oluşan destek havuzundan bir veya birden fazlası Cumhurbaşkanlıgı Kararı ile saglanacak olup, söz konusu projeler için saglanabilecek destekler aşagıdaki şekilde gruplandırılmaktadır.

Vergisel Destekler

• • KDV Istisnası
  • Gümrük Vergisi Muafiyeti
  • Bina inşaat harcamaları için KDV Iadesi
  • Yatırım tutarının 2 katına kadar Kurumlar Vergisi Indirimi veya 10 yıla kadar Kurumlar Vergisi Istisnası

Istihdam Destekleri

• • 10 yıla kadar Sigorta Primi Işveren Hissesi Destegi,
  • 5 yılı geçmemek üzere aylık brüt asgari ücretin 20 katına kadar Nitelikli Personel Destegi
  • 10 yıl süreyle Gelir Vergisi Stopajı Destegi

Finansman Destekleri

• • Enerji tüketim harcamalarının % 50’sine kadar en fazla 10 yıl süreyle Enerji Destegi
  • Yatırımın finansmanında kullanılan yatırım kredisi için 10 yıla kadar Faiz veya Kâr Payı Destegi ya da Hibe Destegi
  • Yatırım tutarının %49’unu geçmemek üzere ve edinilen payların 10 yıl içerisinde halka arz veya yatırımcıya satışı şartıyla Sermaye Katkısı

Yatırım Yeri Ile Ilgili Destekler

• • 49 yıl süreyle bedelsiz Yatırım Yeri Tahsisi ve yatırımın tamamlanmasını müteakip öngörülen istihdamın 5 yıl saglanması şartıyla söz konusu taşınmazın bedelsiz olarak yatırımcıya devredilmesi,
  • Altyapı Destegi,

Diger Destekler

• • Kamu Alım Garantisi,
  • Izin, Ruhsat, Tahsis, Lisans ve Tescillerde istisna getirilmesi veya kolaylık saglanması

Proje Bazlı Teşvik Sistemi Kapsamında Başvuru Süreci ve Desteklerden Yararlanma Koşulları

• • Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgı, kalkınma planları ve yıllık programlarda öngörülen hedefler dogrultusunda ülkemizin mevcut durumda veya gelecekte ortaya çıkabilecek kritik ihtiyaçlarını karşılayacak, arz güvenligini saglayacak, dışa bagımlılıgını azaltacak, teknolojik dönüşümünü gerçekleştirecek, yenilikçi, Ar-Ge yogun ve yüksek katma degerli yatırımlar konusunda bir veya birden fazla firmayı yatırım için davet edebilir veya duyuru yapmak suretiyle çagrıda bulunabilir.
  • Davet veya duyuruya istinaden proje bazlı desteklerden yararlanmak isteyen yatırımcı firma, aşagıdaki bilgi ve belgelerle Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgına müracaat eder.
  • Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgına yapılacak müracaatlarda;
    • Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine Ilişkin Karar Ek 1’deki örnege uygun olarak hazırlanmış yatırımcı firma ve proje bilgileri, yatırımın fizibilitesi, etki analizi ve yatırıma saglanması istenilen destekler ile gerekçeleri.
    • Yatırımcıyı temsil ve ilzama yetkili kişi veya kişilerce imzalı müracaat dilekçesi.
    • Yatırımcıyı temsil ve ilzama yetkili kişilere ait noter tasdikli imza sirküleri ve şahıs şirketleri için imza beyannamesi yer almalıdır.
    • Bakanlık müracaatın degerlendirme aşamasında ihtiyaç duydugu bilgi ve belgeler için talepte

bulunabilir.

Müracaatlar kapsamındaki yatırım projeleri, Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgınca ön degerlendirmeye tabi tutulacaktır. Yatırımların Proje Bazlı Yatırım Teşvik Sistemi kapsamında degerlendirilebilmesi için,

• • 100 milyon ABD Doları asgari yatırım tutarının saglanması ve
  • Nitelik açısından
    • Ülkemizin mevcut durumda veya gelecekte ortaya çıkabilecek kritik ihtiyaçlarını karşılayabilme,
    • Ülkemizde üretim kapasitesi yetersiz olan ürünlerde arz güvenligini saglayabilme, ülkemizin teknoloji açıgı olan alanlarda teknoloji kapasitesini geliştirme,
    • Dış ticaret açıgı verilen alanlarda ithalat bagımlılıgını azaltma,
    • Yüksek katma degerli olma, ülkemizde üretimi olmayan, yeni nesil teknolojiler kullanılarak üretim yapılmasını saglayabilme,
    • Farklı sektörlerde ülkemize rekabet gücü kazandırabilme,
    • Etkileşimde oldugu sektörlerde teknolojik dönüşümü hızlandırma ve bu sektörlere pozitif

dışsallık saglayabilme,

• • • Yenilikçi ve ar-ge yogun yatırım olma,
    • Cari işlemler dengesini olumsuz etkileyen ve hammadde sıkıntısı yaşanılan sektörlerde gerçekleştirilecek yüksek katma degerli işlenmiş ürünlerin üretimine yönelik olma,
    • Ülkemizin hammadde potansiyelinin degerlendirilmesine olanak saglayan entegre üretime yönelik olma gibi niteliklerden bir veya birkaçının saglanması gerekmektedir.

Bu kriterleri karşıladıgı tespit edilen ve Cumhurbaşkanlıgı’nca proje bazlı olarak desteklenmesine karar verilen yatırımlar için teşvik belgesi düzenlenmekte ve teşvik belgesi kapsamındaki desteklerden yararlandırılmaktadır.

KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLI IÇLETMELERI GELIÇTIRME VE DESTEKLEME IDARESI BAÇKANLIUI (KOSGEB)

KOSGEB, 3624 sayılı Kanun kapsamında ülkenin ekonomik ve sosyal ihtiyaçlarının karşılanmasında KOBI (Küçük ve Orta Ölçekli Işletmeler)’lerin payını ve etkinligini artırmak, rekabet güçlerini ve düzeylerini yükseltmek, sanayide entegrasyonu ekonomik gelişmelere uygun biçimde gerçekleştirmek amacıyla 20/04/1990 tarihinde kurulmuştur.

Misyonu, “KOBI ve girişimcilerin rekabet güçlerini geliştirecek destek ve hizmetler sunarak ekonomik ve sosyal kalkınmadaki paylarını artırmak”; vizyonu ise “Küresel pazarda söz sahibi KOBI’ler için güçlü ve öncü KOSGEB”tir. Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgı’nın ilgili kuruluşu olan ve tüzel kişilige haiz KOSGEB’in hedef kitlesi Bakanlar Kurulu tarafından belirlenmektedir.

Buna göre;

• • Madencilik ve taş ocakçılıgı
  • Imalat
  • Elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dagıtımı
  • Su temini; kanalizasyon, atık yönetimi ve iyileştirme faaliyetleri
  • Inşaat
  • Ulaştırma ve depolama
  • Idari ve destek hizmet faaliyetleri sektörleri tüm alt başlıklar dâhilinde;
  • Toptan ve perakende ticaret; motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı
  • Konaklama ve yiyecek hizmeti faaliyetleri
  • Bilgi ve iletişim
  • Mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler
  • Kültür, sanat, eglence, dinlence ve spor
  • Finans ve Sigorta Faaliyetleri
  • Diger hizmet faaliyetlerinde yer alan

sektörler ise bazı alt başlıklar hariç tutularak desteklenmektedir.

KOSGEB tarafından KOBI’lere saglanan destekler 12 başlık altında toplanmıştır. Bunlar:

Girişimcilik Destek Programı

2010 yılında yürürlüge giren Girişimcilik Destek Programı ile ekonomik kalkınma ve istihdam sorunlarının çözümünün temel faktörü olan girişimciligin desteklenmesi ve yaygınlaştırılması, başarılı ve sürdürülebilir işletmelerin kurulması, girişimcilik kültürünün yaygınlaştırılması, Iş Geliştirme Merkezleri’nin kurulması ile girişimciligin geliştirilmesi, istihdamın artırılması ve yerel dinamiklere dayalı girişimciligin desteklenmesi amaçlanmaktadır. Program;

• Uygulamalı Girişimcilik Egitimi
• Yeni Girişimci Destegi
• I?GEM Destegi
• Iş Planı Ödülü

alt bileşenlerinden oluşmaktadır.

Girişimcilik Destek Programı ile KOSGEB, girişimcilik ekosisteminde büyük rol üstlenmiştir. Girişimcilik Destek Programı kamu tarafından saglanan destekler nezdinde girişimciler ve işletmeler tarafından bilinirligi en yüksek program olmuştur. Bununla birlikte KOSGEB’in yeni vizyonu, günün degişen ihtiyaçları ve hedef kitleden alınan geri bildirimler dogrultusunda; hedef kitle içindeki farklı odak gruplarının (imalat, hizmet, ticaret vb) farklı ihtiyaçları gözetilerek, daha basit, daha hızlı ve daha nitelikli bir şekilde desteklenmesi için yeni destek modelleri tasarlanmıştır.

Bu çerçevede KOSGEB Icra Komitesi’nin 2018-10 ve 2018-21 sayılı kararları ile Girişimcilik Destek Programının yürürlükten kaldırılması ve Girişimciligi Geliştirme Destek Programının yürürlüge alınması hususlarında Başkanlıgımıza yetki verilmiştir. Bu dogrultuda, Girişimcilik Destek Programı alt bileşeni Yeni Girişimci Destegi 31/12/2018 tarihinde sonlandırılarak yerine 01/01/2019 tarihi itibarıyla Girişimciligi Geliştirme Destek Programı alt bileşeni Yeni Girişimci Programı yürürlüge alınmıştır.

Girişimcilik Destek Programının diger bileşenleri halen uygulanmakta olup, söz konusu bileşenlerinin Girişimciligi Geliştirme Destek Programı kapsamındaki mevzuat çalışmaları devam etmektedir.

Uygulamalı Girişimcilik Egitimi

Uygulamalı Girişimcilik Egitimleri (UGE), ülkede girişimcilik kültürünün yaygınlaştırılması ve başarılı işletmelerin kurulması genel hedefine uygun olarak; girişimcilerin iş kurma ve yürütme konularında bilgi ve

beceri sahibi olmaları, bu süreçte kendi rol ve sorumluluklarının farkına varmaları ve kendi iş fikirlerine

yönelik iş planı hazırlayabilecek bilgi ve deneyim kazanmaları amacıyla düzenlenmektedir.

UGE’ler en az 32 saat süren, genel katılıma açık ve ücretsiz egitimler olup aşagıdaki kategorilere ayrılmaktadır:

• KOSGEB birimleri tarafından düzenlenen UGE’ler,
• Ulusal veya uluslararası projeler kapsamında KOSGEB tarafından yürütülen UGE’ler,
• Kurum/kuruluşlar tarafından düzenlenen ve KOSGEB tarafından onaylanan Uygulamalı Girişimcilik Egitimleri/Girişimcilik Programları,
• Yüksekögretim veya Ortaögretim Kurumları tarafından örgün egitim kapsamında verilen ve KOSGEB tarafından onaylanan girişimcilik dersleri’dir.

05/05/2010 tarihli ve 2010/2 sayılı Icra Komitesi kararı ile yürürlüge alınan Girişimcilik Destek Programı kapsamında düzenlenen Uygulamalı Girişimcilik Egitimini tamamlayan girişimciler diger şartları taşımaları kaydıyla 01/01/2021 tarihine kadar bu program kapsamındaki egitim şartı aranmaksızın Yeni Girişimci Programına başvuru yapabilmektedir.

Yeni Girişimci Destegi

Girişimcilik Destek Programı-Yeni Girişimci Destegi 31/12/2018 tarihinde sonlandırılarak yerine 01/01/2019 tarihi itibariyle Girişimciligi Geliştirme Destek Programı alt bileşeni Yeni Girişimci Programı uygulamaya alınmıştır.

Iş Geliştirme Merkezi (IÇGEM) Destegi

Bünyesinde barındırdıgı işletmelere, işletme geliştirme koçlugu, destek aglarına ulaşım, finans kaynaklarına erişim imkânı, uygun koşullarda iş yeri mekânı, ortak ofis ekipmanı, ofis hizmetleri gibi hizmetler sunarak işletmelerin en kırılgan oldukları ilk yıllarını saglıklı bir şekilde aşmalarını ve büyümelerini saglamak amacıyla kurulan ve işletilen Iş Geliştirme Merkezlerine kuruluş ve işletme destegi saglanmaktadır.

I?GEM adı KOSGEB tarafından koruma altına aldırılmış olup, Iş Geliştirme Merkezlerinin bu adı kullanabilmesi; I?GEM kriterlerine haiz olması ve KOSGEB’in izni ile mümkündür.

Destege belediyeler, yüksekögretim kurumları, özel idareler, meslek kuruluşları ve inkübatörler başvurabilmektedir. Destekleme süresi I?GEM Kuruluş Destegi için en fazla 18 ay, I?GEM Işletme Destegi için en fazla 36 aydır.

Bu uygulama kapsamında “I?GEM Destek Unsurları” Tablo 9’da gösterilmiştir.

Tablo 9: IÇGEM Destek Unsurları

IÇGEM Kuruluş Destegi kapsamında;

• Bina tadilatı için 500.000 TL.,
• Ofisler ve ortak kullanım alanları için gerekli olan mobilyalar ve donanım (bilgisayar altyapısı dâhil) alımı için toplam 100.000 TL.,
• Personel net ücreti (asgari geçim indirimi, ikramiye, prim vb. ek ödemeler hariç), kişi başına 3.000 TL.’yi geçmemek üzere en fazla 3 personel için, toplam 50.000 TL. olmak üzere geri ödemesiz destek üst limiti 650.000 TL. destek saglanır.

IÇGEM Işletme Destegi kapsamında;

• Personel net ücreti (asgari geçim indirimi, ikramiye, prim vb. ek ödemeler hariç), kişi başına

3.000 TL.’yi geçmemek üzere en fazla 5 personel için, toplam 100.000 TL.,

• I?GEM işletmelerine yönelik toplu egitim/danışmanlık faaliyetleri için 50.000 TL.,
• I?GEM Binası küçük tadilat işleri için 20.000 TL.,
• I?GEM tanıtım/organizasyon giderleri, işbirligi aglarına erişim giderleri için 30.000 TL. olmak

üzere geri ödemesiz destek üst limiti 200.000 TL. destek saglanır.

Iş Planı Ödülü

Iş Planı Ödülü Yarışması, işbirligi yapılan Yüksekögretim Kurumu tarafından örgün egitim kapsamında “Girişimcilik” dersi alan ögrenciler arasında veya yurtiçi/yurtdışında faaliyet gösteren kurum/kuruluşlar tarafından düzenlenerek KOSGEB tarafından uygun bulunan ödüllü/ödülsüz yarışmalar kapsamında gerçekleştirilir.

1. Yüksekögretim Kurumları ile Gerçekleştirilen Iş Planı Ödülü

Iş Planı Ödülünden yararlanmak isteyen üniversite egitim dönemi sona ermeden ilgili KOSGEB Müdürlüklerine başvurur. Söz konusu yarışma her bir akademik dönem için yapılabilir. Iş planları ilk üç dereceye girmiş olan ögrencilere, en fazla 24 ay içinde işini kurmuş olmaları kaydı ile;

• • Birinciye 15.000 TL.,
  • Ikinciye 10.000 TL.,
  • Üçüncüye 5.000 TL. ödül verilmektedir.

1. Yurtiçi/Yurtdışı Kurum/Kuruluşlar Tarafından Düzenlenen Yarışmalar Kapsamında Gerçekleştirilen Iş Planı Ödülü

Yurtiçi veya yurtdışında faaliyet gösteren kurum/kuruluşlar tarafından düzenlenecek ödüllü/ödülsüz yarışmalar için ilgili kurum/kuruluş tarafından Iş Planı Ödülü Yurtiçi/Yurtdışı Kurum/Kuruluş KOSGEB Başkanlıgına başvuru yapılır. KOSGEB tarafından uygun bulunan ödüllü/ödülsüz yarışmalar sonucunda sundukları iş fikirleri/iş modelleri/iş planları, ilk üç dereceye girmiş olan yarışmacılara 100.000 TL.’ye kadar ödül verilebilir.

Girişimciligi Geliştirme Destek Programı

Girişimciligi Geliştirme Destek Programı 2018 yılında yürürlüge alınmıştır. Girişimciligi Geliştirme Destek Programı ile girişimcilerin iş kurma ve yürütme konularında bilgi ve becerilerinin geliştirilmesi, başarılı iş planlarının/iş modellerinin ödüllendirilmesi, girişimcilik ekosisteminde yer alan aktörler arası işbirliginin arttırılması, yeni kurulan işletmelerin en kırılgan oldukları dönemde hayatta kalma oranının arttırılmasına katkı saglayacak yapıların ve ulusal plan ve programlar dogrultusunda yeni işletmelerin kurulması ve sürdürülmesi amaçlanmaktadır.

Program;

• • Girişimcilik Egitimi,
  • Yeni Girişimci Programı,
  • I?GEM/TEKMER Programı
  • Iş Planı Ödülü

olmak üzere dört alt bileşenden oluşmaktadır.

Girişimciligi Geliştirme Destek Programı alt bileşeni Yeni Girişimci Programı 01/01/2019 tarihi itibariyle uygulamaya alınmıştır. Girişimciligi Geliştirme Destek Programının diger alt bileşenleri için mevzuat çalışmaları devam etmektedir.

Yeni Girişimci Programı

Uygulamalı Girişimcilik Egitimini tamamlayan girişimcilerin kurdukları işletmeler ile I?GEM/TEKMER’de yer alan işletmeler; diger şartları karşılamak koşuluyla, sahip veya ortaklarının Girişimcilik Egitimine katılım şartı aranmaksızın, I?GEM/TEKMER’de kurulmuş olması şartıyla bu programa başvurabilir.

Program başvurusunda bulunacak işletmenin Türk Ticaret Kanununda tanımlı gerçek veya tüzel kişi statüsünde kurulmuş olması ve girişimcinin;

• • Işletmedeki kurucu ortak payının en az %50 olması ve program süresinde ortaklık payının %50’nin altına düşmemesi,
  • Daha önce bu programdan faydalanmamış olması,
  • Işletmesinin kuruluş tarihinden üç yıl öncesinden programa başvurdugu tarihe kadar, başvuruda bulundugu işletme dışında; – gerçek kişi statüsünde bir firmasının olmaması, – tüzel kişi statüsünde kurulmuş herhangi bir firmada %30 ve üzeri ortaklıgının bulunmaması,
  • Işletmeyi münferiden temsile yetkili olması gerekmektedir.

Program başvurusunda bulunacak işletmenin program başvuru tarihi itibari ile son bir yıl içinde kurulmuş olması şartı aranır.

Yeni Girişimci Programı, Geleneksel Girişimci Programı (Tablo 10) ve Ileri Girişimci Programı (Tablo

11) olmak üzere iki alt programdan oluşmaktadır.

1. Geleneksel Girişimci Programı

Geleneksel Girişimci Programının hedefi, işletmeleri kuruluş yıllarında desteklemek ve bu işletmelerde istihdamı teşvik etmektir. Geleneksel Girişimci Programı kapsamında işletmelerin kuruluşuna ve performansına yönelik olarak destek saglanır.

Kuruluş destegi

Kuruluş destegi kapsamında geri ödemesiz olarak, gerçek kişi statüsünde kurulmuş olan işletmeye 5.000

TL., sermaye şirketi statüsünde kurulmuş olan işletmeye 10.000 TL destek saglanır.

Performans destegi

Işletmenin vergi mükellefiyetinin devam etmesi ve istihdam sayısına göre belirlenecek olup; destek tutarı hesaplanırken ilgili dönemde Sosyal Güvenlik Kurumu nezdinde 4(a) kapsamındaki tüm personelin tahakkuk eden prim gün sayılarının toplamı dikkate alınır. Performans destegi, program başlangıç tarihinden itibaren 1 inci yıl birinci performans dönemi ve 2 nci yıl ikinci performans dönemi olmak üzere, performans dönemleri sonunda işletmeye geri ödemesiz olarak saglanır. Her performans dönemi bir yılı kapsar.

Tablo 10: Geleneksel Girişimci Programı Destek Unsurları

*1. Performans Dönemi: Program başlangıç tarihinden itibaren birinci yılın sonuna kadar olan dönemi,

*2. Performans Dönemi ise 1. Performans Dönemi son gününden ikinci yılın sonuna kadar geçen süredir.

** Asgari prim gün sayısına ulaşan işletme için girişimcinin; genç, kadın, engelli, gazi veya birinci derecede şehit yakını olması durumunda her bir performans döneminde belirlenen tutarlara 5.000 TL eklenmektedir.

1. Ileri girişimci programı

Ileri Girişimci Programının hedefi, ülkemizin stratejik önceliklerine uygun olarak yenilikçi, sanayide dijitalleşme uygulamaları, orta yüksek/yüksek teknoloji düzeyindeki sektörler ile imalat sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin sayısının arttırılması, işletmelerin en kırılgan oldugu kuruluş yıllarında desteklenmesi ve bu işletmelerde istihdamın teşvik edilmesidir.

Ileri Girişimci Programında işletmelerin kuruluşuna, performansına, makine, teçhizat ve yazılım giderleri

ile mentörlük, danışmanlık ve işletme koçluguna yönelik hizmet alımlarına destek saglanır.

Kuruluş destegi

Kuruluş destegi kapsamında geri ödemesiz olarak, gerçek kişi statüsünde kurulmuş olan işletmeye 5.000

TL., sermaye şirketi statüsünde kurulmuş olan işletmeye 10.000 TL destek saglanır.

Performans destegi

Işletmenin vergi mükellefiyetinin devam etmesi ve istihdam sayısına göre belirlenecek olup; destek tutarı hesaplanırken ilgili dönemde Sosyal Güvenlik Kurumu nezdinde 4(a) kapsamındaki tüm personelin tahakkuk eden prim gün sayılarının toplamı dikkate alınır.

Performans destegi, program başlangıç tarihinden itibaren 1 inci yıl birinci performans dönemi ve 2 nci yıl ikinci performans dönemi olmak üzere, performans dönemleri sonunda işletmeye geri ödemesiz olarak saglanır. Her performans dönemi bir yılı kapsar.

Makine, teçhizat ve yazılım destegi

Makine, teçhizat ve yazılım destegi kapsamında, işletme kuruluş tarihinden programın 1 inci yılının sonuna kadar satın alınan makine ve teçhizat giderleri ile yazılım lisans bedeli veya zaman sınırlı lisans kullanım bedeli için işletmenin teknoloji düzeyine göre geri ödemesiz destek saglanır. Teknoloji düzeyleri işletmelerin faaliyet konularına göre belirlenmekte olup, Ileri Girişimci Programı Faaliyet Konuları Tablosunda yer almaktadır.

Mentörlük, danışmanlık ve işletme koçlugu destegi

Mentörlük, danışmanlık ve işletme koçlugu destegi, orta yüksek ve yüksek teknoloji alanlarında faaliyet gösteren işletmeler için;

1. Hazine ve Maliye Bakanlıgı tarafından akredite edilmiş bireysel katılım yatırımcısı aglarına dâhil olan melek yatırımcılar, sanayi odaları/il ticaret ve sanayi odalarınca belirlenen tecrübeli girişimciler veya KOSGEB tarafından desteklenen tecrübeli girişimciler tarafından; işletme faaliyetlerinin/vizyonunun geliştirilmesine yönelik tecrübelerin paylaşılarak tavsiye ve yönlendirmelerin yapıldıgı ücretsiz mentörlük hizmetini,
2. KOBI Danışmanı veya inkübatörler tarafından verilen, işletmenin mevcut durum analizini yaparak güçlü ve zayıf yanları ile ilk yıllarındaki ihtiyaçlarının belirlenmesi, bu ihtiyaçların giderilmesini saglamak amacıyla iş zaman planı oluşturulması ve raporlanmasına yönelik işletme koçlugu hizmetlerini,
3. Işletme koçlugu hizmeti kapsamında hazırlanan iş zaman planında yer alan konularda alınacak danışmanlık hizmetlerini kapsar.

Tablo 11: Ileri Girişimci Programı Destek Unsurları

• 1. Performans Dönemi: Program başlangıç tarihinden itibaren birinci yılın sonuna kadar olan dönemi,
• 2. Performans Dönemi ise 1. Performans Dönemi son gününden ikinci yılın sonuna kadar geçen süredir.

** Asgari prim gün sayısına ulaşan işletme için girişimcinin; genç, kadın, engelli, gazi veya birinci derecede şehit yakını olması durumunda her bir performans döneminde belirlenen tutarlara 5.000 TL. eklenmektedir.

*** Destekleme kararı verilen makine, teçhizat ve yazılımın; Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgınca 13/09/2014 tarih ve 29118 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan SGM 2014/35 sayılı Yerli Malı Tebligi’ne uygun olarak alınmış ve fatura tarihi itibariyle güncel yerli malı belgesi ile tefrik edilmesi durumunda, destek oranına %15 ilave edilmektedir.

Gelişen Işletmeler Pazarı KOBI Destek Programı

Destek Üst Limiti: 500.000 TL. Destek Alt Limiti: –

Destek Oranı: %75 (SPK kurul kaydına alma ücreti, Merkezi Kayıt Kuruluşu masrafı. masraflar %100 oranında desteklenmektedir.) Program ile gelişme ve büyüme potansiyeline sahip KOBI’lerin, Borsa Istanbul (BIST) Gelişen Işletmeler Pazarı’nda işlem görerek, söz konusu işletmelerin sermaye piyasalarından fon temin edilmesine imkân saglanması amaçlanmaktadır.

Program kapsamında aşagıda belirtilen masraflar karşılanmaktadır.

• • Piyasa danışmanı danışmanlık hizmet bedeli,
  • Bagımsız denetim hizmeti bedeli,
  • Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) kurul kaydına alma ücreti,
  • Hukukçu Raporu Masrafı
  • Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) Masrafı,
  • Aracı kuruluşa ödenecek aracılık komisyonu maliyetleri KOSGEB tarafından karşılanmaktadır.
  • Programa başvuracak KOBI’lerin, KOSGEB veri tabanına kayıtlı ve anonim şirket statüsünde olması gerekmektedir.

Tablo 12: KOBI Destek Programı Destek Unsurları

Işletme Geliştirme Destek Programı

(Icra Komitesi’nin 01/03/2018 tarihli ve 2018/05 No’lu kararı ile Genel Destek Programının yürürlükten kaldırılması ve Işletme Geliştirme Destek Programının yürürlüge alınmasına karar verilmiş olup; 24/09/2018 tarihi itibari ile Işletme Geliştirme Destek Programı yürürlüge girmiştir.)

Destek Üst Limiti: Her bir destek için üst limit farklı olmakla birlikte, destek üst limitleri 20.000 TL. ile

• 1. TL. arasında degişmektedir. Program kapsamında toplam 290.000 TL.’ye kadar destek

verilmektedir.

Destek Oranı: Tüm bölgeler için destek oranı % 60 olarak uygulanmaktadır.

Bu program ile, proje hazırlama kapasitesi düşük küçük ve orta ölçekli işletmelerin rekabet güçlerinin, kurumsallaşma-markalaşma düzeylerinin ve ekonomideki paylarının arttırılması, kapasitelerinin geliştirilmesi ve öncelikli ihtiyaçlarının karşılanması amaçlanmaktadır.

Program kapsamında KOBI’ler, “Işletme Geliştirme Destek Programı Destekleri” kapsamında Tablo 13’de

belirtilen desteklerden faydalanabilmektedir.

Tablo 13: Işletme Geliştirme Destek Programı Destekleri

(*) KOSGEB KOBI ve Girişimcilik Ödülleri kapsamında her yıl belirlenen finalistler, KOSGEB tarafından düzenlenen yurt dışı iş gezisi programından bir defaya mahsus olmak üzere üst limitler dikkate alınmaksızın %100 (yüz) oranında desteklenir. (**) Nitelikli Eleman Istihdam Destegi kapsamında istihdam edilecek elemanın; yeni mezun, kadın, engelli, birinci derece şehit

yakını veya gazi olması halinde destek oranına %20 (yirmi) ilave edilir.

(***) TSE ve TÜRKPATENT’ten alınacak belgeler, %100 (yüz) oranında desteklenir.

Işbirligi Destek Programı

Destek Üst Limiti ve Asgari Ortak Sayıları,

Işbirligi Destek Programı Asgari Ortak Sayısı ve Destek Üst Limitleri Tablo 14’deki gibi uygulanır. Destek Oranı: Tüm bölgelerde % 60, olarak uygulanmaktadır. (Projeye konu satın alınacak makine, teçhizat ve yazılımın; Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgınca 13/9/2014 tarihli ve 29118 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan SGM 2014/35 sayılı Yerli Malı Tebligi’ne uygun olarak alınmış yerli malı belgesi ile tefrik edilmesi durumunda, geri ödemesiz destek oranlarına % 15 (onbeş) ilave edilir.)

Bu Destek Programında, küçük ve orta ölçekli işletmelerin birbirleriyle veya büyük işletmelerle ortak çalışma kültürünün geliştirilmesine ve karşılıklı fayda ve rekabet avantajı saglayıcı nitelikteki işbirlikleri tesis etmelerine katkı saglanması amaçlanmaktadır.

Program kapsamında işbirligi amacıyla tesis edilecek ortaklıklar, işletici kuruluş modeli veya proje ortaklıgı modeli ile gerçekleştirilir.

Işletici Kuruluş Modeli

Projenin kabul edilmesinden sonra proje ortakları tarafından işletici kuruluşun kuruldugu, işbirliginin ve projeye ilişkin tüm süreçlerin işletici kuruluş tarafından yürütüldügü ortaklık modelidir. Yatırım, mülkiyet, gelir, gider veya benzeri unsurların tek bir yapı tarafından gerçekleştirilecegi işbirligi ortaklık modelidir. Işletici kuruluşun, 14/02/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda belirtilen limited veya anonim şirket statüsünde kurulması gerekir.

Işletici kuruluş modeli aşagıdaki şekillerden birinde gerçekleştirilmelidir:

1. Proje ortagı işletmeler mevcudiyetlerini koruyarak kurulacak işletici kuruluşa ortak olabilirler. Bu durumda proje ortagı işletmelerin tamamının kurulacak işletici kuruluşa ortak olması şartı aranır. Ortak olacak işletmelerin şahıs işletmesi olması durumunda ise işletme sahipleri işletici kuruluşa ortak olabilir.
2. Proje ortagı işletmelerin bir kısmı ya da tamamı kendilerini feshederek, kurulacak işletici kuruluşa ortak olabilirler. Bu durumda kendisini feshederek işletici kuruluşa dahil olacak işletmenin sahip/ortakları feshedilen işletme yerine, işletici kuruluşa ortak olurlar. Feshedilen işletmenin ortaklarının hisse oranının toplamı bu maddenin 6’ncı fıkrasında yer alan oranı geçemez.

Proje Ortaklıgı Modeli

Proje ortaklarından her birinin, proje başvuru formunun iş-zaman planında belirtilen faaliyetlerin bir bölümünü yerine getirdikleri ortaklık modelidir. Yatırım, mülkiyet, gelir, gider veya benzeri unsurların proje ortagı işletmeler tarafından ayrı ayrı gerçekleştirilecegi işbirligi ortaklık modelidir.

Desteklenecek proje konuları aşagıdaki gibidir:

Işletmelerin birbirleriyle ve/veya büyük işletmelerle;

• • • Kapasite, verimlilik, ürün çeşitliligi ve kalitelerini artırmaları amacıyla ortak imalat,
    • Müşteri istekleri ve pazarın talebinin karşılanması amacıyla ortak tasarım, ürün ve hizmet geliştirmeleri,
    • Ürün ve hizmet kalitelerini geliştirmeleri amacıyla ortak laboratuvar,
    • Pazar paylarını artırmaları ve marka imajı oluşturmaları amacıyla ortak pazarlama,
    • Beceri ve kabiliyetlerini geliştirmeleri ve deger zincirlerine katılmaları amacıyla yapılan işbirlikleri ve bunlara benzer karşılıklı fayda saglanan, maliyet düşürücü ve rekabet avantajı saglayıcı nitelikteki işbirligi projeleri desteklenir.

Proje süresi en az 12 (on iki) ay, en fazla 36 (otuz altı) aydır. Işletici kuruluşun/proje koordinatörünün talep etmesi halinde, toplam proje süresi 36 (otuz altı) ayı geçmemek kaydıyla Kurul kararı ile 6 (altı) aya kadar ek süre verilebilir.

Tablo 14: Işletici Kuruluş ve Proje Ortaklıgı Modeli

Ar-Ge, Inovasyon ve Endüstriyel Uygulama Destek Programı

Destek Üst Limiti: Ar-Ge, Inovasyon ve Endüstriyel Uygulama Destek Programı üst limiti 1.568.000

TL.’dir. (800.000 TL. geri ödemeli)

Ar-Ge ve Inovasyon Programı için üst limit 750.000 TL.’dir. (300.000 TL. geri ödemeli)

Endüstriyel Uygulama Programı için üst limit 818.000 TL.’dir. (500.000 TL. geri ödemeli)

Destek Alt Limiti: –

Destek Oranı: %75 (Başlangıç Sermayesi destek oranı %100’dür.) Proje kapsamında satın alınan yerli malı belgesine haiz makine- teçhizatta, güncel yerli malı belgesi bulunması durumunda destek oranları %90 olarak uygulanmaktadır.

Programdan KOBI’ler ve Girişimciler faydalanabilmektedir.

Bilim ve teknolojiye dayalı yeni fikir ve buluşlara sahip KOBI ve girişimcilerin geliştirilmesi, teknolojik fikirlere sahip tekno-girişimcilerin desteklenmesi, KOBI’lerde Ar-Ge bilincinin yaygınlaştırılması ve Ar- Ge kapasitesinin artırılması, mevcut Ar-Ge desteklerinin geliştirilmesi, inovatif faaliyetlerin desteklenmesi ve Ar-Ge ve inovasyon proje sonuçlarının ticarileştirilmesi ve endüstriyel uygulamasına yönelik destek mekanizmalarına olan ihtiyacın karşılanması amaçlanmaktadır.

Söz konusu destek programı, “Ar-Ge Inovasyon Programı” ve “Endüstriyel Uygulama Programı” olmak üzere 2 alt programdan oluşmaktadır.

Ar-Ge ve Inovasyon Programı

Bu destek programı ile yenilikçi faaliyetlerin desteklenmesi, KOBI’lerde Ar-Ge kültürünün oluşturulması, inovatif fikirlere sahip girişimcilerin desteklenmesi ve yeni fikir ve buluşlara sahip KOBI’lerin desteklenmesi amaçlanmaktadır.

Araştırma, geliştirme ve inovasyon konularında projesi olan işletmeler girişimciler yararlanabilmektedir. Işletmelerin/girişimcilerin; yeni bir ürün/süreç/hizmet üretilmesi, mevcut bir ürün/süreç/hizmet geliştirilmesi, iyileştirilmesi, ürün kalitesi veya standardının yükseltilmesi veya maliyet düşürücü nitelikte yeni tekniklerin, yeni üretim teknolojilerinin geliştirilmesi vb. konulardaki ar-ge ve inovasyon niteligi taşıyan projelerine destek saglanmaktadır.

Desteklenecek Giderler

• • • Işlik Destegi
    • Kira Destegi
    • Makine-Teçhizat, Donanım, Hammadde, Yazılım ve Hizmet Alımı Giderleri Destegi
    • Personel Gideri Destegi
    • Başlangıç Sermayesi Destegi
    • Proje Geliştirme Destegi (Proje danışmanlık, egitim, tanıtım, yurt içi ve yurt dışı kongre, konferans, fuar ziyaret ve teknolojik işbirligi ziyaret, test-analiz ve belgelendirme, sınai mülkiyet ve fikri mülkiyet hakları tescili).

Endüstriyel Uygulama Programı

Yeni bir ürün/hizmetin; üretilmesi, kalitesinin artırılması, maliyet düşürücü nitelikte yeni tekniklerin uygulamaya alınması, ürün ya da süreçlerinin pazara uygun biçimde ticarileştirilmesi amacıyla hazırlanan projeler desteklenmektedir. Endüstriyel Uygulama Programına;

• • • Ar-Ge ve/veya inovasyon projesi kamu kaynakları ile desteklenerek başarıyla tamamlanmış

projelerin,

• • • Doktora çalışması neticesinde ortaya çıkan projelerin ve
    • Patent belgesi ile koruma altına alınmış ve prototip aşaması tamamlanmış buluş ve fikirlerin sahipleri, kullanım hakkını sözleşme ile hak sahibinden devralmış Işletmeler veya Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) tarafından devri yapılmış patent sahibi Işletmeler başvurabilmektedir.

Desteklenecek Giderler

• • • Kira Destegi
    • Personel Gideri Destegi
    • Makine-Teçhizat, Donanım, Sarf Malzemesi, Yazılım ve Tasarım Gideri Destegidir. Kamu kaynakları ile desteklenerek başarıyla tamamlanmış Ar-Ge ve Inovasyon projesi sahibi işletmelerin,

projenin başarı ile tamamlandıgı tarihten itibaren 3 yıl içinde Endüstriyel Uygulama Programı’na proje başvurularını yapmaları esastır.

Tablo 15: Ar-Ge, Inovasyon ve Endüstriyel Uygulama Destek Programı

• Proje kapsamında satın alınan yerli malı belgesine haiz makine- teçhizatta, güncel yerli malı belgesi bulunması durumunda destek oranları %15 artırımlı uygulanmaktadır.

Proje Süresi

Ar-Ge ve Inovasyon Programı için en çok 24 ay,

Endüstriyel Uygulama Programı için en çok 18 ay,

Her iki program için de Kurul kararı ile 12 aya kadar ek süre verilebilmektedir.

Teknolojik Ürün Tanıtım ve Pazarlama (Teknopazar) Destek Programı

Destek Üst Limiti: 150.000 TL. geri ödemesiz.

Yurt dışındaki tanıtım ve pazarlama faaliyetleri için 100.000 TL., Yurt içindeki tanıtım ve pazarlama faaliyetleri için ise 50.000 TL.’dir. Destek Alt Limiti:-

Destek Oranı: Tüm bölgelerde %100

Teknoloji tabanlı KOBI’lerin uluslararası pazarlarda rekabet güçlerinin artırılarak daha dinamik bir yapıya kavuşturulmalarında teknolojik ürün veya prototiplerin ticarileşmesi amacıyla tanıtım ve pazarlanmasına yönelik destek saglanmaktadır. Destek programının süresi 12 aydır.

Uluslararası Kuluçka Merkezi ve Hızlandırıcı Destek Programı

Bu programın amacı; Ar-Ge ve inovasyon faaliyetleri ülkemizde gerçekleştirilen teknolojik ürünlerin uluslararası pazarlarda yer alması, ihracatın arttırılması, yerli teknoloji yogun başlangıç işletmelerinin gelişmiş girişimcilik ekosistemleri içerisinde yer alması için, uluslararası kuluçka merkezi kurulmasını ve işletmelerin hızlandırma programlarına katılmasını desteklemektir.

Bu program,

• • Uluslararası Kuluçka Merkezi Kurma Programı
  • Uluslararası Hızlandırıcı Programı olmak üzere iki alt programdan oluşmaktadır.

Uluslararası Kuluçka Merkezi Kurma Programı

Destek Üst Limiti: 3.850.000 ABD Doları geri ödemesiz. Kuruluş ve Donanım Destegi kapsamında 100.000 ABD Doları,

Operasyonel Giderler Destegi kapsamında 3.750.000 ABD Doları.

Destek Alt Limiti:-

Destek Oranı: Destek oranı 1. ve 2. yıl %80, 3., 4. ve 5. yıl %60’tır. Program süresi 5 yıldır.

Uluslararası Kuluçka Merkezi Kurma Programı’ndan üniversiteler, üniversitelerin bu amaçla kurulmuş iştirakleri ve teknoloji geliştirme bölgesi yönetici şirketleri tek başına ya da konsorsiyum olarak başvuru yapmaları halinde faydalanabilmektedir.

Uluslararası Hızlandırıcı Programı

Destek Üst Limiti: 60.000 ABD Doları geri ödemesiz Destek Alt Limiti:- Destek Oranı: %80 Program süresi 3 yıl

Uluslararası Hızlandırıcı Programı’ndan işletmeler faydalanabilmektedir. Program iki alt başlıktan oluşmaktadır.

1. Organizasyonel Uluslararası Hızlandırıcı Programı

Organizasyonel Uluslararası Hızlandırıcı Programı kapsamında, işletmelerin KOSGEB birimleri, üniversiteler, teknoloji geliştirme bölgesi yönetici şirketleri, teknoloji transfer ofisleri ve özel kuluçka merkezleri/hızlandırıcılar tarafından münferiden veya birlikte düzenlenecek uluslararası hızlandırıcı programlarına katılmalarına destek verilmektedir.

1. Bireysel Olarak Katılım Saglanacak Uluslararası Hızlandırıcı Programı

KOSGEB tarafından Ar-Ge ve inovasyon projesi desteklenerek başarı ile tamamlanmış işletmelerin bireysel olarak uluslararası hızlandırıcı programlarına katılmalarına destek verilecek olup, Bireysel olarak

katılım saglanabilecek uluslararası hızlandırıcılar, Organizasyonel Uluslararası Hızlandırıcı Programı Kurulu tarafından uygun bulunan hızlandırıcılar da dikkate alınarak ilgili Başkanlık birimi tarafından belirlenerek www.kosgeb.gov.tr internet adresinde yayınlanması planlanmaktadır.

Stratejik Ürün Destek Programı

Bu programın amacı, stratejik ürün yatırımlarının desteklenmesi suretiyle küçük ve orta ölçekli işletmelerin teknolojik üretim yeteneklerini geliştirerek ithalatı yüksek olan stratejik ürünlerin yerlileştirilmesini saglamak, üretimde daha yüksek oranda yerli girdi kullanımını saglayarak cari açıgın azaltılmasına katkıda bulunmaktır.

Bu programa KOSGEB Veri Tabanına kayıtlı ve aktif durumda olan, en az 1 yıldır faaliyette olan, Türk Ticaret Kanunu’nda tanımlı gerçek veya tüzel kişi statüsündeki işletmeler www.kosgeb.gov.tr internet adresinde ilan edilen stratejik ürünleri üretmek üzere başvurabilir.

Program kapsamında verilen destekler

• • Makine-teçhizat destegi
  • Yazılım giderleri destegi
  • Personel gideri destegi
  • Bilgi transferi destegi
  • Test-analiz, kalibrasyon ve referans numune destegi
  • Hizmet alımı destegi (egitim ve danışmanlık, tasarım, diger hizmet alımı giderleri)

Destek Oranları, Üst Limitler ve Süre

Destek Üst Limiti: 5.000.000 TL. geri ödemeli ve/veya geri ödemesiz.

Destek Oranı: KOBI’lerin makine ve teçhizat giderleri için % 60 geri ödemesiz, % 40 geri ödemeli olmak üzere %100’e varan oranlarda ve ayrıca yazılım giderlerine, personel giderlerine, bilgi transferi, test-analiz, kalibrasyon ve referans numune giderlerine %60 oranında geri ödemesiz destek saglanmaktadır. Makine- teçhizat ve yazılım giderleri için yerli malı belgesi bulunması durumunda geri ödemesiz destek oranına % 15 ilave edilir.

Proje Süresi: Azami 36 Ay

KOBI Teknolojik Ürün Yatırım (KOBI Teknoyatırım) Destek Programı

Programın amacı, Ar-Ge veya yenilik faaliyetleri sonucu ortaya çıkan yeni ürün/ürünlerin üretimini ve ticarileştirilmesini amaçlayan yatırımları desteklemek suretiyle ihracatı artırmak ve ülke ekonomisine katma deger saglamak için yapılacak yatırımlarının desteklenmesidir.

KOBI Teknoyatırım Destek Programı “Teknoloji Alanları Tablosunda” belirlenen

• • Düşük Teknoloji ve Orta-Düşük Teknoloji alanlarından yer alan Ar-Ge veya yenilik faaliyetleri

sonucu ortaya çıkmış ürünler için gerçekleştirilecek yatırımlar 500 Bin TL.’ ye kadar,

• • Orta-Yüksek Teknoloji ve Yüksek Teknoloji alanlarında yer alan ürünler için gerçekleştirilecek yatırımlar 5 Milyon TL.’ye kadar

geri ödemesiz olarak veya geri ödemesiz ve geri ödemeli desteklenmesini kapsamaktadır.

Başvuru Çartları

1. En az 1 yıldır faaliyette olan,
2. En çok 5 yıl önce alınmış Ar-Ge projesini tamamlandıgını gösterir aşagıdaki belgelerden birine

sahip olan

• KOSGEB ve diger kamu kurum ve kuruluşları, kanunla kurulan vakıflar veya uluslararası fonlar tarafından desteklenen ar-ge ve yenilik projeleri sonucunda ortaya çıkan,
• Patent belgesi ile koruma altına alınan,
• Doktora çalışması neticesinde ortaya çıkan,
• Teknolojik Ürün (TÜR) Deneyim belgesi alan,

ve prototip çalışmasını tamamlamış ürün sahibi işletmeler veya kullanım hakkını sözleşme ile hak

sahibinden devralmış işletmeler başvuru yapabilir.

Desteklenecek Projeye ilişkin Süre, Üst Limit ve Destek Kalemleri

Destek Süresi: Yatırım Projesi Süresi: Azami 36 Ay

Destek Üst Limitleri: Düşük Teknoloji, Orta-Düşük Teknoloji alanlarından yer alan ürünler için 500 Bin TL., Orta-Yüksek Teknoloji ve Yüksek Teknoloji alanlarında yer alan ürünler için 5 Milyon TL.’dir.

Tablo 16: KOBI Teknoyatırım Destek Kalemleri ve Oranları

• Yerli malı belgesi kapsamında alınması durumunda geri ödemesiz destek oranına %15 ilave edilir ve %100 olması için kalan destek oranı kadar geri ödemeli destek verilir.

KOBIGEL – KOBI Gelişim Destek Programı

Destek Üst Limiti: Geri ödemesiz 300.000 (üç yüz bin) TL. ve geri ödemeli 700.000 TL. olmak üzere azami

1.000.000 TL.’dir. Destek Alt Limiti: –

Program kapsamında desteklenecek proje süresi azami 36 aydır.

Destek Oranı: 1. ve 2. Bölgelerde % 60 olup; 3., 4., 5. ve 6. Bölgelerde bu oran % 80 olarak uygulanmaktadır.

Yukarıdaki limit ve oranları geçmemek üzere Proje Teklif Çagrısı özelinde yeni limit ve oranlar belirlenebilir, destek unsurları kısıtlanabilir. Bu destek programı ile ülkenin ulusal ve uluslararası hedefleri dogrultusunda, küçük ve orta ölçekli işletmelerin, ekonomideki paylarının ve etkinliklerinin arttırılması, rekabet güçlerinin ve sagladıkları katma degerin yükseltilmesi amacıyla hazırlayacakları projelerin desteklenmesidir.

Program kapsamında desteklenecek proje giderleri Başkanlık tarafından Proje Teklif Çagrısında belirlenmekte ve belirlenen esaslar dâhilinde desteklenecek proje giderlerine Kurul karar vermektedir. Ancak; gayrimenkul alım, bina inşaat, tefrişat, taşıt aracı alım ve kiralama, proje ile ilişkilendirilmemiş personel giderleri ve diger maliyetler ile vergi, resim ve harçlar, sosyal güvenlik primleri

desteklenmemektedir. Programa başvurmak isteyen KOBI’lerin, KOSGEB veri tabanına kayıtlı olmaları

gerekmektedir.

Laboratuvar Hizmetleri Destegi

Destek Üst Limiti: Verilen hizmete göre degişmektedir. Destek Alt Limiti: Verilen hizmete göre degişmektedir. Destek Oranı: –

KOBI’lerin ürettikleri ürünlerin kalitesinin artırılması amacıyla, ürünlerini test ettirecegi Laboratuvar ücretleri, KOSGEB’e kayıtlı KOBI Statüsündeki işletmelere %50 oranında indirimli olarak uygulanmaktadır. KOSGEB Laboratuvar Hizmetleri; 5 ilde kurulu 8 laboratuvar ile sunulmakta olup, bu laboratuvarlardan 7 tanesi metal mühendislik malzemelerine yönelik test ve analiz hizmetleri verirken, KOSGEB Bursa Müdürlügü bünyesinde Plastik Kauçuk Laboratuvarı hizmetleri de verilmektedir.

KOSGEB Müdürlükleri bünyesine hizmet veren laboratuvarlardan, “?ubeli Akreditasyon Modeli”ne göre

hizmetlerine devam edecektir.

KOSGEB Müdürlükleri bünyesine hizmet veren laboratuvarlardan, 3 tanesi hâlihazırda TÜRKAK tarafından TS EN ISO/IEC 17025 standardına göre akredite edilmiştir.

95 alanda yapılacak deney ve test hizmetlerinde destek saglanmaktadır. Laboratuvar ücretleri, KOSGEB’e kayıtlı KOBI Statüsündeki işletmelere %50 oranında indirimli olarak uygulanmaktadır.

Laboratuvarın bulundugu iller; Adana, Ankara (Ostim ve Sincan Müdürlügü), Bursa, Istanbul (Anadolu Yakası ve Ikitelli Müdürlügü), ve Konya’dır.

TÜRKIYE BILIMSEL VE TEKNOLOJIK ARAÇTIRMA KURUMU (TÜBITAK)

TÜBITAK ülkemizin kendi teknolojisini geliştirmesine ve teknoloji tabanlı ürünlerin üretilmesine katkı vermek amacıyla faaliyetlerini kararlılıkla sürdürmektedir. Bu kapsamda, özel sektör kuruluşları dâhil olmak üzere ilgili tüm kesimlerin araştırma, geliştirme, yenilik ve girişimcilik faaliyetlerini desteklemekte, bilim insanlarının kendilerini geliştirmelerine yönelik burs ve ödüller vermekte, toplumda araştırma ve geliştirme farkındalıgının artırılmasını temin etmeye yönelik destekler ve faaliyetler yürütmekte, uluslararası program ve işbirlikleri destekleri vasıtasıyla ülkemizin gelişimine katkı saglamakta ve enstitüleri aracılıgıyla dışa bagımlılıgımızı azaltacak projeler yürütmektedir.

1501-Sanayi Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı

Destek Üst Limiti: Proje bütçesinde herhangi bir kısıtlama bulunmamaktadır.

Destek Oranı: Büyük kuruluşlar için %60 ve KOBI ölçegindeki kuruluşlar içinse %75

Programın amacı, firma düzeyinde katma deger yaratan kuruluşların Ar-Ge çalışmalarını desteklemek ve

bu yolla Türk sanayisinin Ar-Ge yeteneginin yükseltilmesine katkıda bulunmaktadır.

Bu kapsamda;

• Yeni bir ürün üretilmesi
• Mevcut bir ürünün geliştirilmesi veya iyileştirilmesi
• Ürün kalitesi veya standardının yükseltilmesi
• Maliyet düşürücü nitelikte yeni tekniklerin, yeni üretim teknolojilerinin geliştirilmesi vb. projeleri desteklenmektedir.

Sektör ve büyüklügüne bakılmaksızın firma düzeyinde katma deger yaratan, ülkemizde yerleşik tüm sermaye şirketleri proje başvurusunda bulunabilmektedir.

Ancak; 1501 Sanayi Ar-Ge Destek Programı Uygulama Esasları 14/03/2019 tarihinde yapılan TÜBITAK Yönetim Kurulu toplantısında degiştirilerek, programa sadece KOBI’lerin başvuru yapabilmesi şartı getirilmiştir.

Bu düzenleme ile büyük ölçekli firmalar; konu bagımsız başvuru yapılabilen 1501 Programı yerine, hedef odaklı destek mekanizmalarına yönlendirilmiş olacaktır. Böylece Ar-Ge kapasitesi çok daha güçlü olan büyük firmaların Ar-Ge projelerini ulusal öncelikli alanlarımızda gerçekleştirmesi saglanarak, katma degeri yüksek ürün ve teknolojilerin pazara erişmesi yolunda daha hızlı ve verimli sonuç alınabilecektir.

Uygulamaya 01/07/2019 tarihinden itibaren başlanacaktır.

Proje başvuru tarihinde KOBI ölçegindeki kuruluşlar tarafından yürütülen ve TÜBITAK destegi ile tamamlanan projelerde, proje ekibinde yer alan ve firma ortagı veya yönetim kurulu üyesi olmayan proje fikir sahibi araştırmacıya, proje faaliyetlerine katkı saglamış ve proje süresince kuruluşta çalışmış olması koşuluyla, TÜBITAK tarafından 7.500.-TL. (yedi bin beş yüz) teşvik ödülü verilir.

Desteklenen gider kalemleri;

• Personel giderleri,
• Proje personeline ait proje kapsamındaki seyahat giderleri kapsamında; uçak, tren, otobüs, gemi ile yapılan şehirlerarası ve uluslararası ekonomi sınıfı ulaşım giderleri,
• Alet, teçhizat, yazılım ve yayın alım giderleri,
• Malzeme ve sarf giderleri,
• Yurt içi ve yurt dışı danışmanlık hizmeti ve diger hizmet alım giderleri
• Türkiye’deki üniversiteler, TÜBITAK’a baglı Ar-Ge birimleri, özel sektör Ar-Ge kuruluşları ve

benzeri Ar-Ge kurum ve kuruluşlarına yaptırılan Ar-Ge hizmet giderleri.

Destek süresi proje bazında en fazla otuz altı aydır. Ancak uluslararası ortaklı projeler için destek süresinde kısıtlama yoktur. Proje uluslararası proje süresi kadar desteklenir.

1507-KOBI Ar-Ge Başlangıç Destek Programı

Destek Üst Limiti: 600.000 TL. Destek Alt Limiti: –

Destek Oranı: %75

Bu destek ile KOBI’lerin, teknolojik ve yenilik kapasitelerinin artırılması, sistematik bir şekilde proje hazırlamasına yardımcı olunması, katma degeri yüksek ürün geliştirme kapasitelerinin artırılması, KOBI’lere kurumsal araştırma ve teknoloji geliştirme kültürü aşılanması hedeflenmektedir.

KOBI Ar-Ge Başlangıç Destek Programı ile KOBI’lerin mevcut kapasitelerini geliştirmesi, yeni bir ürün üretmesi, ürün kalitesini ve standardını yükseltmesi veya maliyetlerin düşürülmesi yönünde yeni yöntemlerin, yeni üretim teknolojilerinin geliştirilmesi amaçlanmaktadır.

Destek kapsamında en fazla 600.000 TL.’ye kadar ve 18 ay süre ile en az ikisi ortaklı başvuru olmak kaydıyla ilk beş proje desteklenmektedir.

Proje fikir sahibi araştırmacıya 7.500 teşvik ödülü verilmektedir.

Teknogirişim sermaye şirketleri tarafından 1507 KOBI Ar-Ge Başlangıç Destek Programına sunulan projelerde, dönemsel desteklemeye esas harcama tutarının %10’u genel giderleri destegi verilir; Bu kapsamdaki projelerin genel giderler dâhil toplam desteklemeye esas harcama tutarı 660.000 TL.’yi (altıyüzaltmışbin Türk Lirası) geçemez.

Destek saglanacak projelerin:

• Kavram geliştirme
• Teknolojik/teknik ve ekonomik yapılabilirlik etüdü
• Geliştirilen kavramdan tasarıma geçiş sürecinde yer alan laboratuvar ve benzeri çalışmalar
• Tasarını, tasarım uygulama ve tasarım dogrulama çalışmaları
• Prototip üretimi
• Pilot tesisin kurulması
• Deneme üretimi ve tip testlerinin yapılması, aşamalarından tamamını veya bir kısmını içermesi

beklenir.

KOBI şartlarını taşıyan, sektörüne bakılmaksızın firma düzeyinde katma deger yaratan, Türkiye’deki sermaye şirketlerinin, en az ikisi ortaklı başvuru olmak kaydıyla ilk beş projeleri desteklenmektedir.

1509-Uluslararası Sanayi Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı

Destek Üst Limiti: – Destek Alt Limiti: – Proje bütçesinin sınırı uluslararası programın koşullarına baglıdır. Destek Oranı: Büyük Ölçekli Firmalar için %60, KOBI’ler için %75

Programın amacı, uluslararası Ar-Ge ve yenilik projeleri yapan Türkiye’de yerleşik kuruluşlara saglanacak destekle, ülkemizdeki teknik yeterliligin ve bilgi birikiminin artırılması, kuruluşların uluslararası teknoloji birikimine erişiminin ve teknoloji transferinin saglanması, edinilen teknolojik bilgi ve deneyimin kuruluş bünyesinde içselleştirilerek, özgün teknolojilerin geliştirilmesinde ivme kazandırıcı ve yönlendirici bir etken olması ve kuruluşların uluslararası pazarlarda yer almasına katkı saglanmasıdır.

Bu program kapsamında destek almaya hak kazanan

• Büyük ölçekli firmaların Ar-Ge projelerinin, uygun bulunan proje harcamalarına en fazla %60,
• KOBI’lerin proje harcamalarına da %75 oranında hibe destek saglanması öngörülmektedir.

Destekleme Süresi, uluslararası projenin başlangıç ve bitiş tarihleri arasındadır.

Uluslararası Sanayi Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı; EUREKA, EUROSTARS, ERA-NET ve Avrupa Birligi Çerçeve Programları altında ortak proje çagrılarına çıkan programlar ve benzeri uluslararası programlara sunulan uluslararası ortaklı Ar-Ge ve yenilik projelerinin desteklenmesi için oluşturulmuştur.

Programın amacı, uluslararası Ar-Ge ve yenilik projeleri yapan Türkiye’de yerleşik kuruluşlara saglanacak destekle, ülkemizdeki teknik yeterliligin ve bilgi birikiminin artırılması, kuruluşların uluslararası teknoloji birikimine erişiminin ve teknoloji transferinin saglanması, edinilen teknolojik bilgi ve deneyimin kuruluş bünyesinde içselleştirilerek, özgün teknolojilerin geliştirilmesinde ivme kazandırıcı ve yönlendirici bir etken olması ve kuruluşların uluslararası pazarlarda yer almasına katkı saglamasıdır.

1511-Öncelikli Alanlar Araştırma Teknoloji Geliştirme ve Yenilik Projeleri Destekleme Programı

(2019 yılından itibaren 1511 programında çagrıya çıkılmayacaktır. Hedef odaklı çagrılar tek bir destek mekanizmasıyla yürütülecektir. Çu anda tasarımı süren program 2019 yılı içerisinde ilan edilecektir.)

Destek Üst Limiti: Bütçe sınırı çagrı duyurularında belirtilmektedir

Destek Alt Limiti: –

Destek Oranı: Büyük ölçekli kuruluşlar için %60, KOBI’ler için %75

Ülkemiz öncelikli alanlarında hedef ve ihtiyaç odaklı, izlenebilir sonuçları olan projelerin desteklenmesi amaçlanmaktadır. Program kapsamında saglanacak desteklerle,

• Teknolojik yeterlilik ve bilgi birikiminin artırılması
• Mevcut yeteneklerin farklı alanlarda da degerlendirilmesi
• Özgün teknolojilerin geliştirilmesi
• Teknolojik gelişimde ivme kazanılması hedeflenmektedir.

Firmaların desteklenen proje giderlerine harcama sonrası büyük ölçekli kuruluşlar için %60, KOBI’ler için

%75 oranında geri ödemesiz (hibe) destek verilmektedir. Destek Süresi: Her çagrı duyurusunda belirtilir.

Desteklenen giderler:

• Personel giderleri
• Seyahat (yalnızca ulaşım) giderleri
• Alet, teçhizat, yazılım ve yayın alım giderleri
• Ülke içindeki üniversiteler, TÜBITAK’a baglı Ar-Ge birimleri, özel sektör Ar-Ge kuruluşları ve

benzeri Ar-Ge kurum ve kuruluşlarına yaptırılan Ar-Ge hizmet giderleri

• Yurtiçi ve yurtdışı danışmanlık hizmeti ve diger hizmet alım giderleri
• Malzeme ve sarf giderleri
• Projenin Ar-Ge faaliyetlerini yürütmek amacıyla proje kapsamında gerçekleşen; destek personeli, elektrik, su, gaz, bakım-onarım, haberleşme, vb. giderlere karşılık gelen proje genel giderleri (proje genel giderleri, projenin her bir AGY311’i için belirlenen dönemsel desteklemeye esas harcama tutarının %10’u olup, bu tutar dönemsel desteklemeye esas harcama tutarına ilave edilir.)

Program kapsamında, ülkemizin Ar-Ge ve yenilik kapasitesinin güçlü oldugu veya geliştirilmesinin amaçlandıgı alanlardaki hedefleri veya ihtiyaçları dogrultusunda çagrı duyuruları yapılarak Ar-Ge projeleri desteklenmektedir.

2012-2018 yıllarında 204 çagrıya çıkılmış, 3.027 proje başvurusu alınmış, 900 proje için destek kararı verilmiştir.

1515-Öncül Ar-Ge Laboratuvarları Destekleme Programı

Programın amacı, Türk bilim insanlarının araştırma niteliklerinin yükseltilmesi ve ülkemizin belirli bilim ve teknoloji alanlarında küresel çekim merkezi olmasının saglanmasıdır.

Belirtilen amaçlarla, alanında öncül bilimsel ve teknolojik bilgi üreten ulusal/uluslararası kuruluşların Türkiye’de kuracagı Ar-Ge laboratuvarlarının belirli giderleri geri ödemesiz olarak desteklenmektedir.

1515 Öncül Ar-Ge laboratuvarları kapsamında, ülkemizde Ar-Ge laboratuvarı kurmayı amaçlayan ve alanında önde gelen teknolojiler oluşturan firmaların, Türkiye’deki sermaye şirketi şeklindeki yapılanmaları başvuru yapabilmektedir.

TÜBITAK’a niyet beyanında bulunan ve kuruluşun içerisinde yer aldıgı ulusal veya uluslararası alanında önde gelen teknolojiler oluşturan firmanın;

• Son üç yıldaki ortalama Ar-Ge yogunlugunun en az %1 olan ve
• Son üç yıldaki net satış ortalamasının 2 Milyar TL. olması gerekmektedir.

Başvurusu onaylanan Ar-Ge laboratuvarı 5+5 yıl süreyle programdan yararlanabilmekte, Ar-Ge laboratuvarı bütçesinin %75’i desteklenmektedir. Program kapsamında 4 tane Araştırma Laboratuvarı desteklenmekte olup, laboratuvar bilgilerine programın web sayfasından erişilebilir.

1505-Üniversite Sanayi Işbirligi Destek Programı

Destek Üst Limiti: 1.000.000 TL. Destek Alt Limiti: – Destek Oranı: %75 (KOBI’ler), %60 (Büyük işletmeler) Destek Süresi: 24 ay

Üniversite Sanayi Işbirligi Destek Programı ile üniversite/kamu araştırma merkez ve enstitülerindeki bilgi birikimi ve teknolojinin, Türkiye’de yerleşik ve proje sonuçlarını Türkiye’de uygulamayı taahhüt eden kuruluşların ihtiyaçları dogrultusunda, ürüne ya da sürece dönüştürülerek sanayiye aktarılması yoluyla ticarileştirilmesine katkı saglamak amaçlanmıştır.

Programa sektörüne bakılmaksızın firma düzeyinde katma deger yaratan, Türkiye’de yerleşik ve proje sonuçlarını Türkiye’de uygulamayı taahhüt eden sermaye şirketleri ile Yüksekögretim Kanunu kapsamında yer alan yüksekögretim kurumları, vakıf üniversiteleri, egitim ve araştırma hastaneleri ve ilgili mevzuatında Ar-Ge yapmakla görevlendirilmiş kamu araştırma merkez ve enstitüleri ortak proje başvurusunda bulunmaktadır.

• Proje başvuruları “Proje Degerlendirme ve Izleme Sistemi (PRODIS)” uygulaması üzerinden online

olarak eteydeb.tubitak.gov.tr adresinden 7/24 kabul edilmektedir.

• Müşteri kuruluşun KOBI olması durumunda, proje bütçesinin % 75’i TÜBITAK tarafından, % 25’i ise KOBI tarafından karşılanır. Müşteri kuruluşun büyük ölçekli kuruluş olması durumunda, proje bütçesinin % 60’ı TÜBITAK tarafından, % 40’ı ise büyük ölçekli kuruluş tarafından karşılanır.

Istenmesi durumunda 3 ay süreli 10.000 TL.’lik fizibilite destegi saglanır.

1512-Teknogirişim Sermaye Destegi (BiGG-Bireysel Genç Girişim)

Destek Üst Limiti:

1. Aşama için: 200.000 TL.
2. Aşama için: 600.000 TL.

Destek Oranı:

1. Aşama için: %100,
2. Aşama için: %75 (bu aşamada ayrıca %10 genel gider destegi)

1512 Teknogirişim Sermaye Destek Programı ile girişimcilerin, teknoloji ve yenilik odaklı iş fikirlerini, katma deger ve nitelikli istihdam yaratma potansiyeli yüksek teşebbüslere dönüştürebilmeleri için, fikir aşamasından pazara kadar olan faaliyetlerin desteklenmesi, böylece nitelikli girişimciligin özendirilmesi ve uluslararası rekabet gücü olan, yenilikçi, teknoloji düzeyi yüksek ürün ve hizmetleri geliştirebilen başlangıç firmalarının oluşturulması amaçlanmaktadır.

Program kapsamında girişimcilere girişimcilik egitimi verilmekte, ayrıca sanayi deneyimi olan rehberler ile girişimciye teknik, ticari ve idari konularda destek saglanmaktadır.

Bu program yenilikçi iş fikirlerinin ticari ürüne/sürece/hizmete dönüştürülmesine yönelik aşagıda açıklanan üç aşamadan oluşmaktadır. Girişimci her bir aşamayı sırasıyla tamamlayarak TÜBITAK tarafından uygun bulunması durumunda bir sonraki aşamaya geçebilmektedir.

Aşama 1; girişimcilerin iş fikirlerini uygulayıcı kuruluşlara sundugu, uygulayıcı kuruluşun bu iş fikirlerini degerlendirdigi, başarılı bir iş planına dönüşme olasılıgı yüksek olan iş fikirleri için girişimcilere egitim, rehberlik, kuluçka vb. hizmetler verdigi, iş fikrinin iş planına dönüşmesi sürecinde fikrin ticari açıdan dogrulanması çalışmalarının yürütüldügü aşamadır. Aşama 1, teknogirişim sermaye destegi çagrısında belirtilen iş planı son başvuru tarihinde tamamlanmaktadır.

Uygulayıcı Kuruluş aracılıgı ile yürütülecek 1. Aşama sürecinde tüm Türkiye’den ve teknoloji alanı gözetmeksizin her teknoloji alanından gelecek iş fikri başvuruları Uygulayıcı Kuruluşlar tarafından toplanacak, degerlendirilecek ve 2. Aşama başvurusu yapacak girişimci adayları belirlenmektedir.

Aşama 2: Uygulayıcı Kuruluşlarca belirlenen adaylar arasından, TÜBITAK Iş planı degerlendirme panelleri ile seçilmiş iş planı sahiplerine şirket kurdurur. Ticari prototip hedefli destek bu aşamada saglanmaktadır.

2012-2018 yılları arasında program kapsamında toplam 20.783 iş fikri başvurusu alınmış, bu iş fikirlerinden 3358 iş planı hazırlanmış ve iş planlarından, 1.094’ü firmalarını kurmuşlardır.

Aşama 3: Ileri Ar-Ge aşaması. Ilk Ar-Ge Projesi 1507 KOBI Ar-Ge Başlangıç Destek Programı kapsamında

desteklenmektedir.

1513-Teknoloji Transfer Ofisleri Destek Programı

Üniversitelerdeki bilgi ve teknolojinin, uygulamaya dönüştürülerek ticarileştirilmesine, üniversite ve özel sektör kuruluşları arasında işbirligi oluşturulmasına ayrıca sanayinin ihtiyaç duydugu bilgi ve teknolojinin üniversitelerde üretilmesine yardımcı olan Teknoloji Transfer Ofisleri (TTO)’ne hibe destek verilmektedir. TTO’ların faaliyetleri 5 modül çerçevesinde desteklenmektedir:

• • Ar-Ge projeleri oluşturma, geliştirme ve lojistik destek saglama,
  • Üniversite sanayi işbirliginin gelişmesine katkı saglama,
  • Fikri ve sınai mülkiyet haklarının tescili ve korunması, pazarlanması, ticarileştirilmesi,
  • Girişim sermayesi destegi, kuluçka merkezi kurma, iş rehberligi, danışmanlık ve egitim hizmetleri saglama,
  • Bu konularda bilinçlenme oluşturacak etkinlikler düzenleme, yayınlar yapma Türkiye’de kurulmuş veya kurulacak teknoloji transfer ofislerinin projelerine katkı saglama.

Başvuru Yapabilecek Kuruluşlar şunlardır:

• • Üniversiteler,
  • Üniversitelerin ortak oldugu şirketler,
  • Teknopark yönetici şirketleri,
  • Teknopark yönetici şirketinin ortak oldugu şirketler.

Destekleme süresi 5 yıldır. Bu süre en fazla 5 yıl daha uzatılabilir. Destek oranı, TTO’nun desteklenen ilk projesinin başlangıç tarihinden itibaren ilk 5 yıla kadar onaylanan yıllık proje bütçesinin %80’i, ikinci 5 yıl ise performansa baglı olarak %40-80 arasında degişmektedir. Kurumsal Kapasite Geliştirme Aşaması için bütçe üst sınırı (Genel Giderler ve PTI ödemeleri hariç) 1.250.000 TL., Hedef Odaklı Büyüme Aşaması için (Genel Giderler hariç) ise bütçe üst sınırı 1.750.000 TL. olabilmektedir. Bu aşamada PTI ödenmez.

Projenin dönemsel destek tutarının en fazla %15’i oranında genel gider destegi ödenir. Proje teşvik

ikramiyesi genel gider destegi hesaplanmasında dikkate alınmaz. Genel gider destegi bütçeye dâhil degildir.

“1601 TTO Kapasite Geliştirme” çagrısıyla 23, 1513 Programı ile 25 olmak üzere; toplamda 44 üniversite

ve 4 TGB desteklenmiştir.

2013-2018 yıllarında toplam 48 TTO’ya yaklaşık 136 Milyon TL. (*2018 Sabit Fiyatlarıyla) hibe destek verilmiştir.

1503-Proje Pazarları Destekleme Programı

Destek Üst Limiti: Ulusal Işbirlikleri için 30.000 TL., Uluslararası Işbirlikleri için 40.000 TL. Destek Alt Limiti: –

Proje Pazarları Destekleme Programı

• • Somut Ar-Ge düşünce ya da proje önerilerine sahip olup, bunları gerçekleştirmek için kendi yetenekleri dışında başka uzmanlık alanlarında katkıya gereksinim duyan,
  • Proje öneri veya sonuçlarına ilişkin talep varlıgını araştıran,
  • Arz edilen proje işbirligi önerilerine teknolojik veya finansal katkıda bulunmak isteyen,

üniversite, araştırma ve özel sektör kuruluşlarından temsilcilerin bir araya gelerek aktif katılımları ile projelerini birbirlerine tanıtmaları yoluyla işbirligi olanaklarına ortam oluşturulmasına yönelik düzenlenen ulusal ve/veya uluslar arası etkinliklerdir.

Proje Pazarı etkinliginde en az bir üniversite ile

• • Sanayi Odası,
  • Ticaret Odası,
  • Ticaret ve Sanayi Odası,
  • Ihracatçı Birliginden

herhangi biri veya daha fazlasının katılımcı olması zorunlu olup, bu katılımcı kuruluşlardan (üniversite, sanayi odası, ticaret odası, ticaret ve sanayi odası, ihracatçı birligi) herhangi biri TÜBITAK’a etkinlik için destek başvurusunda bulunabilir.

TÜBITAK tarafından belirlenen üst sınırı geçmeyecek biçimde, etkinligi düzenleyen kuruluşun talebinin uygun görülen kısmı için hibe destek saglanmaktadır. Ulusal etkinlik için 30.000 TL’ye uluslararası katılımlı etkinlik için 40.000 TL.’ye kadar hibe destek saglanmaktadır.

1601-Yenilik Girişimcilik Alanlarında Kapasite Artırılmasına Yönelik Destek Programı

Destek süresi: Süre uzatımı dâhil 36 ayı geçmemek kaydıyla çagrı duyurusunda belirtilir.

Bütçe: Program kapsamında desteklenecek projelere geri ödemesiz (hibe) olarak %100’e kadar destek saglanır. Proje bütçesi üst sınırı ve destek oranı çagrı duyurusunda belirtilir.

Girişimciligin geliştirilmesine yönelik egitim, mentorlük, iş birligi agları, proje ve teknoloji yönetimi, yatırımcı pazarı gibi mekanizmaları içeren projelere hibe destek saglanmaktadır. Özel sektör, üniversiteler ve bireysel girişimcilere yönelik farklı çagrılarla TÜBITAK tarafından proje bazlı destek saglanacak programla, özel sektörün Ar-Ge ve yenilige yaptıkları yatırımın sonuçlarını etkin bir şekilde alabilmeleri, üniversite sanayi işbirliklerinin canlanması ve teknolojik iş fikirleri olan girişimcilerin kurdugu başlangıç firmalarının daha hızlı gelişmesine katkı saglanması hedeflenmektedir. Program kapsamında açılan çagrılarla ilgili bilgi vermesi amacıyla şu ana kadar açılan çagrılar aşagıdaki Tablo 16’da verilmektedir.

Tablo 17: 1601 –Yenilik Girişimcilik Alanlarında Kapasite Artırılmasına Yönelik Destek Programı

Çagrı Kodu Çagrı Başlıgı

1602-TÜBITAK Patent Destek Programı

Ülkemiz kaynaklı uluslararası patent başvuru sayısının artırılması, gerçek ve tüzel kişilerin patent başvurusu yapmaya teşvik edilmesi ve ülkemizdeki patent sayısının artırılması hedeflenen programda destekler hibe şeklindedir.

Destek Üst Limiti: Gerçek kişiler için 5 başvuru, tüzel kişiler için 20 başvuruya kadar

Destek Alt Limiti: Destek alt limiti bulunmamaktadır Destek Oranı: –

1602 kodlu “TÜBITAK Patent Destek Programı” ile Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) ve Dünya Fikri Haklar Örgütüne (WIPO) yapılacak olan her patent başvurusu için destek alınabilecektir.

WIPO’ya başvuru yaparak, başvuru numarası alan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları veya ülkemizde yerleşik olan şirketler, üniversiteler, kamu kurum ve kuruluşları bu Uygulama Esasları kapsamında öngörülen desteklerden faydalanabilirler.

Gerçek kişiler bir takvim yılı içerisinde en fazla 5 patent başvurusu için, Tüzel kişiler bir takvim yılı içerisinde en fazla 20 patent başvurusu için desteklerden faydalanabilirler.

WIPO’ya yapılan patent başvurularında;

• • Başvuru veya Araştırma Raporu Destegi,
  • Inceleme Raporu Destegi, (Patent Işbirligi Anlaşması (PCT) başvuruları sonrasında Avrupa Patent Ofisi (EPO), Japonya Patent Ofisine (JPO), Amerika Birleşik Devletler Patent ve Marka Tescil Ofisi (USPTO), Çin Halk Cumhuriyeti Fikri Mülkiyet Ofisi (SIPO) veya Kore Fikri Mülkiyet

Ofisi (KIPO) nezdindeki ülke giriş, inceleme raporu destegi)

• • EPO, USPTO, JPO, SIPO veya KIPO’dan Patent alınması durumunda patent ödülü verilecektir.

Destege başvururken dikkat edilmesi gereken hususlar

WIPO’ya yapılan PCT başvurularında Uluslararası Araştırma ve Inceleme Otoritesi olarak TÜRKPATENT’in seçilmesi durumunda WIPO tarafından ilan edilen başvuru ve araştırma tutarı aşmamak kaydıyla araştırma ücretinin tamamı, Uluslararası Araştırma ve Inceleme Otoritesi olarak TÜRKPATENT’in seçilmemesi durumunda %50’si karşılanır. Bu kapsamında PCT başvuruları için talep edilecek olan Uluslararası Patent Başvuru Destegine ilişkin talepler dogrudan TÜRKPATENT’e yapılacaktır.

Uluslararası Patent Inceleme Raporu Destegi, Uluslararası Patent Tescil Ödüllerine ilişkin başvurular TÜBITAK’a yapılacaktır.

1514-Girişim Sermayesi Destekleme Programı

Destek Üst Limiti: 20.000.000 TL. Destek Oranı: %50

Destek Süresi: En fazla 12 yıl

Ar-Ge yogun erken aşamadaki firmalarının fon ihtiyaçlarının karşılanması için bu şirketlere yatırım yapacak girişim sermayesi fonlarının etkinleştirilmesi amacıyla, 07/04/2018 tarihinde TÜBITAK-

TEYDEB bünyesinde “Tech-InvesTR Girişim Sermayesi Destekleme Programı” oluşturulmuştur. Hazine ve Maliye Bakanlıgı ile ortak işbirligi şeklinde yürütülen Girişim Sermayesi Destekleme Programı ile esas olarak;

• • Erken aşama teknoloji tabanlı Girişim ?irketlerinin sermaye ihtiyaçlarının giderilmesine katkı saglanması,
  • Erken aşama teknoloji tabanlı girişimlerde Ar-Ge ve yenilik sonuçlarının ticarileştirilmesi yoluyla yüksek katma degerli üretim ortamının oluşturulması,
  • Ülkemizde Girişim ?irketlerini destekleyen Girişim Sermayesi Fonlarının etkinleştirilmesi ve bu süreçlerin kamunun katkılarıyla iyileştirilmesi,
  • Teknoloji Transfer Ofisleri (TTO), Teknoloji Geliştirme Bölgeleri (TGB) ile Araştırma Altyapıları (AA) üzerinden erken aşama teknoloji tabanlı girişimlerin desteklenmesine yönelik sürdürülebilir bir girişim sermayesi ekosisteminin oluşturulması,
  • Teknoloji Transfer Ofisleri, Teknoloji Geliştirme Bölgeleri ile Araştırma Altyapılarında girişim sermayesi konusunda tecrübe ve kaynak birikiminin saglanması amaçlanmaktadır.

Program kapsamında kurulacak girişim sermayesi fonlarına başta TTO, TGB, AA ile T.C. Hazine ve Maliye Bakanlıgı olmak üzere diger 3. parti kuruluşlar da (uluslararası kuruluşlar, bankalar, katılım bankaları, melek yatırımcılar vb.) yatırımcı olarak katılabilmektedir. Fonların yönetimi ise bagımsız fon yöneticileri tarafından gerçekleştirilmektedir.

Fonlara katılan TTO, TGB ve AA’ların erken aşama teknoloji tabanlı girişimler için ödeyecekleri girişim sermayesi katkı paylarının %50’si TÜBITAK tarafından hibe şeklinde desteklenmektedir. Ayrıca bu Kuruluşlara girişim sermayesi katkı paylarının %10’u kadar da genel gider destegi saglanmaktadır. Yine bu kapsamda talep edilmesi durumunda desteklenen kuruluşun nakit ihtiyacının karşılanması amacıyla destek kapsamına alınan proje bütçesinin %20’sine kadar teminat karşılıgı ön ödeme yapılabilmektedir.

TÜBITAK tarafından verilen hibe destek, kaynak ve tecrübe birikimi olmak üzere 2 ana koşula baglıdır.

Kaynak birikimi şartı ile fonun sona ermesi ve yatırımlardan çıkış durumlarında, anapara ve kar payı tutarlarından TÜBITAK hibesine denk gelen tutarlar hibe alan TTO, TGB ve AA kuruluşunun bünyelerinde birikerek ileriki dönemlerde yine sadece teknoloji tabanlı girişimlerin fonlaması amacıyla kullanılacaktır.

Tecrübe birikimi şartı kapsamında ise; TTO, TGB ve AA’lardan en az bir personelin fon faaliyetlerinde yer alması ve bu kişilerin fon yönetimi, şirket degerlemesi, hukuki muameleler, ticarileşme vb. konularda tecrübe edinmesi ve edindigi bu tecrübeleri ekosisteme aktarmasına yönelik özgün modellerini belirlemesi gerekmektedir.

Programın sürdürülebilir bir şekilde işleyebilmesi amacıyla 14/06/2018 tarihinde TÜBITAK ile T.C. Hazine ve Maliye Bakanlıgı arasında Işbirligi Anlaşması imzalanmış ve aynı tarihte TÜBITAK tarafından 100 milyon TL. limitle Tech-InvesTR 2018 çagrısına çıkılmıştır.

Tech-InvesTR 2018 Çagrısı kapsamında; 13 Teknoloji Geliştirme Bölgesi, 9 Teknoloji Transfer Ofisi ve 1 Araştırma Altyapısı olmak üzere toplam 23 üniversite Kuruluşunun 10 ayrı fona katılımına yönelik 34 talebi desteklenmeye uygun bulunmuş ve şartlı destek kararları 2018 yılı Kasım ayı içinde ilgili üniversite Kuruluşlarına bildirilmiştir. Hazine ve Maliye Bakanlıgı ile imzalanan Işbirligi Anlaşması’nın hükümleri uyarınca TÜBITAK tarafından şartlı destek kararı verilen kuruluşlar ve katılacakları 10 farklı fonun bilgileri de eşzamanlı olarak Hazine ve Maliye Bakanlıgına iletilmiştir.

Hazine ve Maliye Bakanlıgı da 11/01/2019 tarihinde Tech-InvesTR Programı kapsamında TÜBITAK tarafından şartlı destek kararı verilen kuruluşların katılacagı girişim sermayesi fonlarına yönelik toplamda 400 milyon TL.’ye kadar olan kaynak taahhüdüne ilişkin duyurusunu yayınlamış ve son başvuru süresi olan 15/02/2019 tarihine kadar söz konusu 10 fonun başvurularını almıştır.

Hazine ve Maliye Bakanlıgı başvuruları Bakanlık bünyesinde oluşturacagı Fon Degerlendirme Komitesinde degerlendirecek ve nihai onay için Hazine ve Maliye Bakanına sunacaktır. Degerlendirme ve onay süreçleri sonrasında Hazine ve Maliye Bakanlıgı fonlar ile fona katılım sözleşmelerini ve TÜBITAK’ta fonlara katılacak Kuruluşlar ile proje destek sözleşmelerini imzalayacaktır. Sözleşme tarihlerinden itibaren 1 yıl içerisinde de fonlar kuruluş işlemlerini tamamlayarak, Türkiye’de yerleşik erken aşama teknoloji tabanlı girişimlerin Ar-Ge sonuçlarının ticarileşmesi amacıyla yatırımlara başlayacaktır.

TÜBITAK’ın 100 milyon TL. ile çıktıgı Tech-InvesTR 2018 Çagrısı kapsamında kurulacak fonların ilk kapanışta yaklaşık 980 Milyon TL., son kapanışta da yaklaşık 1 Milyar 800 Milyon TL.’ye ulaşması hedeflenmektedir.

Yurtiçi ve yurtdışından getirilecek kaynaklarla oluşturulacak fonların 5 yıl içerisinde Türkiye’de yerleşik yaklaşık 334 erken aşama teknoloji tabanlı girişime yatırım yapması ve bu girişimleri büyüterek ticarileştirmeleri beklenmektedir.

Tech-InvesTR Programının başarılı bir şekilde uygulanması ile birlikte kurulacak fonların erken aşama teknoloji tabanlı girişimlere yatırım yaparak bu girişimleri ticarileştirilmelerinin yanı sıra TÜBITAK tarafından destek verilen Kuruluşlarda girişim sermayesi konusunda tecrübe ve kaynak birikimi saglanacak ve ticarileşme bakış açısı geliştirilmiş olacaktır.

Sanayi Yenilik Ag Mekanizması (SAYEM) Çagrısı

Yüksek teknolojili ürün veya ürün grubunun geliştirilmesi ve ihracattaki yüksek teknolojili ürün payının artırılarak cari açıgın azaltılması ülkemizin önemli bir ihtiyacıdır. Bu ihtiyaç kapsamında Sanayi Yenilik Ag Mekanizmasını (SAYEM) tasarlanmıştır.

Bu mekanizma kapsamında, ithalat bagımlılıgını giderecek, cari açıgın düşürülmesine ve yüksek teknolojili ürün ihracatının artırılmasına katkı verecek çalışmalar yürütmek üzere; özel sektör liderliginde oluşturulacak sanayi yenilik agları desteklenmektedir. “Sanayi yenilik agları” kapsamındaki temel hedef; özel sektör firmalarının tedarik zincirlerindeki diger firmalar, son kullanıcılar, teknoloji geliştirme bölgeleri ve üniversiteler ile oluşturdukları Ar-Ge ve yenilik tabanlı işbirligi aglarına ve büyük çaplı konsorsiyumlara odaklanmalarıdır. Bu sayede odak sektörlerde hedeflenen teknoloji tabanlı ürünlerin, son kullanıcı ile etkin işbirligi içinde başarılı bir şekilde ticarileşebilecektir. SAYEM kapsamında teknoloji hazırlık seviyesi 5 – 9 arasındaki, pazara görece daha yakın alandaki teknoloji geliştirme faaliyetleri teşvik edilecektir.

Projeler iki fazda desteklenecektir; birinci fazda, aktörler arası işbirligi agının ve stratejik araştırma planlarının hazırlanması beklenmektedir. Ikinci fazda ise; yenilik agının ortaya koydugu yol haritaları dogrultusunda Ar-Ge ve yenilik projeleri desteklenecek ve çıktı odaklı bir şekilde takibi yapılacaktır.

SAYEM 1. faz çagrısı Agustos-Aralık 2018 döneminde açılmış olup, yapılan 41 proje başvurusu arasından 24 projenin desteklenmesine karar verilmiştir. Bu projelerin odaklandıkları başlıca alanlar ise 5G, akıllı şehirler ve sistemler, insansız hava ve deniz araçları, uydu teknolojileri, lazer savunma, ilaç teknolojileri, akıllı protez, tıbbi görüntüleme, eklemeli imalat, saglık biyoteknolojisi olmuştur.

Yüksek Katma Degerli Ürün veya Ürün Grubu Geliştirilmesini Saglayacak SAYEM programını TÜBITAK TEYDEB’de Sanayi kuruluşları ve Üniversitelerimizin ortak başvurabilecekleri ilk arayüz çagrısıdır.

SAYEM destegi iki fazlı olarak tasarlanmıştır;

1. Faz: Özel sektör öncülügünde, üniversite ve kamu iş birligiyle ihtisaslaşmış bir Ar-Ge ve Yenilik konsorsiyumu oluşturulması ve bu konsorsiyum aracılıgıyla yüksek teknolojili ürün veya ürün grubu geliştirmeye yönelik Yol Haritası hazırlanması amaçlanmaktadır. Bu faz için Proje Bütçesi üst sınırı 150 bin TL. olup Çagrının toplam bütçesi 2 milyon TL.’dir. Projeler 9 aylık süre ile desteklenecektir.
2. Faz: Bu Yol Haritası çerçevesinde oluşturulacak projeler ile 2020 yılında TEYDEB programlarına başvuru yapabileceklerdir. Proje süreleri 36 ay ya da fazla olabilecektir.

2209-B Sanayiye Yönelik Lisans Araştırma Projeleri Destegi Programı

Lisans ögrencilerinin hazırladıkları, sanayinin bir sorununu çözmeyi hedefleyen ve/veya sanayide uygulama potansiyeli olan ürün/yöntem/ üreç iyileştirme ve/veya geliştirmeye yönelik araştırma konusuna sahip lisans projelerinin gerektirdigi makine/teçhizat, sarf malzemesi, kırtasiye giderleri, seyahat, hizmet alımı vb. giderler için destek saglanır. Araştırma projesinin hazırlanması ve sanayiye uygulanmasında ögrenciye danışmanlık yapan akademik ve sanayi danışmanlarına danışmanlık ücreti verilir. Araştırma projeleri en çok bir yıllık süre ile desteklenir. 2018 yılı için programın destek tutarı:

Proje başına en çok 4.000 TL.’dir.

Akademik ve sanayi danışmanları için proje başına 1.000 TL.’dir. (Bir danışman ilgili başvuru döneminde en çok 2 proje için danışman destegi alabilir.)

2015-2018 yılları arasında 1.272 bursiyer bu program kapsamında desteklenmiştir.

2242-Üniversite Ögrencileri Araştırma Proje Yarışmaları

Bu yarışma, ön lisans ve lisans ögrencilerinin, ülkemizin ihtiyaç duydugu tüm alanlar da bilimsel çözümler üretmelerini ve bu dogrultuda bilgi ve becerilerini geliştirmelerine yönelik olarak projeler geliştirmelerini teşvik etmektir. 2241 Sanayiye Yönelik Lisans Bitirme Tezleri Yarışması kapsamında mühendislik ve teknoloji bilimleri, doga bilimleri, sosyal ve beşeri bilimler, tıbbi bilimler ve tarımsal bilimler bölümlerinden birinde ögrenim gören lisans ögrencilerinin hazırladıkları, sanayinin bir sorununu çözmeyi hedefleyen ve/veya sanayide uygulama potansiyeli olan ürün/yöntem/süreç iyileştirme ve/veya geliştirmeye yönelik araştırma konusuna sahip lisans bitirme projeleri için yarışmalar düzenlenmektedir. 2013 yılında uygulamaya koyulan program ile 2013-2018 yılları arasında 1.043 proje başvurusu alınmış, 397 proje final sergisine çagrılmaya hak kazanmış ve 64 proje ödüle layık görülmüştür. Programa 2018 yılında ise 152 proje başvuru alınmış ve bu projelerin 26’sı final sergisine çagırılmıştır.

2241 Sanayiye Yönelik Lisans Bitirme Tezleri Yarışması 2019 yılında revize edilmiş ve bu kapsamda, Egitim, Enerji ve Çevre, Gıda ve Tarım, Makina Imalatı ve Otomotiv, Saglık, Savunma, Uzay ve Havacılık, Akıllı ?ehirler ve Ulaşım, Bilgi ve Iletişim Teknolojileri, Sosyal Yenilikçilik ve Girişimcilik olmak üzere

9 kategoride başvuru alınan 2242-Üniversite Ögrencileri Araştırma Proje Yarışmaları adı altında güncellenmiştir.

Tablo 18: 2242-Üniversite Ögrencileri Proje Yarışma Ödülleri

Ögrenci Ödülleri Danışman Ödülleri

2210-D Yurt Içi Sanayiye Yönelik Yüksek Lisans Burs Programı

Programın amacı; Türkiye’de tezli yüksek lisans ögrenimi yapan başarılı ögrencileri destekleyerek; bilim insanlarının yetişmesine ve ülkemizin önceliklerine, ihtiyaç duydugu alanlara yönelik insan kaynagı yetiştirilmesine katkı saglamaktır. Bu program kapsamında tezini sanayiye yönelik alanlarda yapan yüksek lisans ögrencilerine burs verilir. Burslar, bursiyerin desteklenmeye başladıgı başvuru dönemi esas alınarak 12 ay sonunda sona erdirilir. Bursiyerler, 2.100 TL.’ye kadar 1 yıl boyunca desteklenmektedir. Bu program kapsamında 2018 yılında, 20 başvuru alınmış olup 10’u desteklenmiştir.

2244-Sanayi Doktora Programı

Ülkemizin 2023 yılı öncelikli alan hedefleri kapsamında, sanayimizde ihtiyaç duyulan doktora derecesine sahip nitelikli insan kaynagını üniversite-sanayi işbirligi ile yetiştirilmesine yönelik Sanayi Doktora Programı Çagrısı ilk defa 2018 yılında açılmıştır. Program kapsamında özel sektörde daha fazla araştırmacı istihdam edilmesini teşvik etmek amacıyla, doktora ögrencilerine yönelik burs ve özel sektöre yönelik istihdam destegi verilmektedir. Bu sayede hibe, destekler ve yatırım destekleriyle hedeflenen teknolojik dönüşümün saglanması ve deger zincirinde istenilen seviyelere ulaşılması için kritik önem arz eden insan kaynagının, nicelik ve nitelik olarak iyileştirilmesi saglanacaktır. Bu amaç dogrultusunda firmaların ihtiyaçları merkeze alınacak, firmalar ile işbirligi içinde kritik doktoralı insan kaynagının yetiştirilmesi saglanacaktır. Sanayi Doktora Programı çagrısına yurtiçinde doktora egitimi veren devlet veya vakıf yüksekögretim kurumları, 6550 sayılı Kanun kapsamında yeterlik almış araştırma altyapıları ve özel sektör kuruluşlarının işbirligi ile başvuru yapılabilecektir. 5746 sayılı Kanun kapsamındaki Ar-Ge/tasarım merkezleri ve teknoparklar bünyesindeki sermaye şirketleri ile özel sektör kuruluşları projeye dâhil olabilecektir.

Sanayi Doktora Programı ile;

• Doktora ögrencilerine burs,
• Proje yöneticisi ve akademik tez danışmanlarına Proje Teşvik Ikramiyesi,
• Özel sektör kuruluş/kuruluşlarına istihdam destegi, saglanır.

Doktora Ögrencilerine Burs

Proje kapsamında ögrencilere verilecek bursun süresi; tezli yüksek lisans sonrası doktora egitimi için bursiyerin doktoraya kayıt tarihinden itibaren en fazla 48 ay, bütünleşik doktora egitimi için bursiyerin doktoraya kayıt tarihinden itibaren en fazla 60 aydır. Proje kapsamında özel sektör kuruluşlarına yönelik verilecek istihdam desteginin süresi ögrencinin doktora egitiminden mezuniyeti sonrası en fazla 36 aydır. Proje süresi burs ve istihdam destegi dönemleri dâhil en fazla 96 aydır. Aylık burs miktarı bursiyerin başka bir yerden burs, ücret, maaş, ticari kazanç vb. gelirinin olup olmamasına göre, tam ya da kısmi burs şeklinde degişebilir. Hâlihazırda özel sektör kuruluşları bünyesinde istihdam edilen araştırmacılar bu programa bursiyer olarak dâhil edilebilir. Bu durumda istihdam destegi, programa dâhil edilen doktora bursiyeri/bursiyerlerinin mezuniyeti sonrası başlatılır. Proje kapsamında doktora bursiyerlerine verilecek

bursun en az %25’i projeye dahil olan özel sektör kuruluş/kuruluşları tarafından karşılanır. Kısmi Burs: 800 TL/ay, Tam Burs: 4.500 TL/ay (Burs Tutarının %25’i Özel sektör tarafından karşılanacaktır) olarak ödenecektir.

Istihdam Destegi

Üniversite-Sanayi Işbirligi modelinde istihdam edilen araştırmacılara ödenen ücretin %40’ı, Rekabet Öncesi Üniversite-Sanayi Işbirligi modelinde ise verilen ücretin %60’ı bursiyerin mezuniyeti sonrasında maksimum 3 yıl süreyle TÜBITAK tarafından desteklenir.

Istihdam destegi için toplam destek miktarı üniversite-sanayi işbirligi modelinde ilgili dönemde geçerli brüt asgari ücretin en fazla 2 katını; rekabet öncesi işbirligi modelinde ilgili dönemde geçerli brüt asgari ücretin 3 katını aşamaz.

Proje Teşvik Ikramiyesi

Desteklenen projelerde üniversite/araştırma altyapısı bünyesindeki proje yöneticisine proje süresiyle sınırlı olmak üzere ve akademik danışmanlara tez dönemleri süresince ödenecek Proje Teşvik Ikramiyesi (PTI) tutarı TÜBITAK Yönetim Kurulu tarafından belirlenir (Tablo 18).

Tablo 19: 2244-Sanayi Doktora Programı Burs, Teşvik Ikramiyesi ve Istihdam Destegi Üst Limitleri

Açılan ilk çagrı kapsamında 2.244 Sanayi Doktora Programına; 33 farklı üniversitenin, 77 farklı firmayla yaptıgı işbirligi projeleri desteklenmeye hak kazanmış olup, 120 farklı projeyle sanayimizin ihtiyaçları dogrultusunda 517 doktora ögrencisi yetiştirilecektir.

2232-Uluslararası Lider Araştırmacılar Programı

Uluslararası Lider Araştırmacılar Programı kapsamında ülkemiz açısından stratejik deger taşıyan alanlarda yürütülecek projelere katkı saglamak üzere alanlarında yaptıkları üst seviye bilimsel ve/veya teknolojik çalışmalar ile temayüz etmiş ve yurt dışında çalışma deneyimine sahip başta Türk bilim insanları olmak üzere nitelikli araştırmacıların yurtdışından Türkiye’ye gelmelerini teşvik etmek ve çalışmalarını Türkiye’nin önde gelen akademi, sanayi kurum ve kuruluşları veya kamu kurumlarında yürütmelerini saglamak için destek verilecektir.

Bu program ile,

• Proje Yürütücüsüne yönelik burs,
• Proje yürütücüsünün varsa eş veya çocugu için aile yaşam gideri bursu,
• Araştırma başlangıç paketi ödenegi,
• Araştırma destegi (PTI, Kurum Hissesi/Genel Giderler ve doktora ögrencilerine verilecek burslar hariç)
• Araştırmacı ekibinin oluşturulması destegi, (Türkiye’de yürütecegi araştırmaları için araştırma ekibinde yer verecegi 5 doktora ögrencisinin burs giderleri)
• Projede yer alacak araştırmacılara verilecek PTI,
• Ev sahibi kurum/kuruluşa Kurum Hissesi/Genel Gider,
• Proje yürütücüsü ile eş ve çocukları için saglık sigortası destegi,
• Proje yürütücüsü ile eş ve çocukları için yol destegi, saglanır. Destek süresi en az 24 ay, en fazla 36 aydır.

Tablo 20: 2232-Uluslararası Lider Araştırmacılar Programı Destek Üst Limitleri

2236-Uluslararası Deneyimli Araştırmacı Dolaşımı Destek Programı

2236 Uluslararası Deneyimli Araştırmacı Dolaşım Programı Avrupa Birligi Komisyonu Ufuk 2020 Marie Sklodowska-Curie Aksiyonları kapsamında AB Yürütme Ajansı ile yapılan sözleşme kurallarına göre yürütülmektedir. Program kapsamında alanında tecrübeli araştırmacıların araştırma projelerini Türkiye’nin önde gelen akademi veya sanayi kurum ve kuruluşlarında yürütmeleri ve ülkemizin tecrübeli araştırmacılar için cazibe merkezi haline getirilmesi için destek verilmektedir. (CO-FUNDED Brain Circulation2 Scheme/ CoCirculation2) daha önce AB ile yapılan hibe sözleşmesi çerçevesinde 01/04/2012 – 31/03/2018 tarihleri arasında uygulanan Co-Circulation1 programının devamı niteligindedir. AB ile Ufuk 2020 programları kapsamında yapılan yeni sözleşmeye göre CoCirculation2 programı ile AB ile 2236 programı kapsamında 02/07/2018-30/06/2023 tarihleri arasında çagrıya çıkılması yönünde protokol imzalanmıştır. 5 yıllık proje süresince 4 ayrı çagrı yayınlanacak ve her çagrıda 25 olmak üzere toplam 100 Türk ya da yabancı araştırmacı yurtdışından Türkiye’deki akademi ve sanayi kuruluşlarına araştırma yapmak üzere davet edileceklerdir. Program kapsamında yeni çagrıya 01/08-31/10/2018 tarihleri arasında çıkılmıştır. 137 başvuru alınmış olup, bu başvuruların degerlendirme süreci devam etmektedir. Projenin toplam bütçesi

13.838.400 Avro olup, bu bütçenin 6.195.000 (45%) Avrosu Avrupa Komisyonu’nca karşılanacaktır. TÜBITAK’ın payına düşen bütçe ise 7.643.400 Avrodur (55%). Desteklenecek araştırmacıların her birisine aylık brüt 5050 Avro maaş; 800 Avro araştırma, egitim ve ag kurma bütçesi verilecektir. Engelli

Araştırmacıların aylık ücretine 400 € ilave edilmektedir. Destek süresi ilk 3 çagrı için 24 ay, son çagrı için 12 aydır. Kurum hissesi olarak da aylık ek 130 € destek verilmektedir.

1001-Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı

Destek Üst Limiti: 720.000 TL.

Destek Alt Limiti: Destek alt limiti bulunmamaktadır. Destek Oranı: %100

Destek Süresi: En fazla 36 ay

Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programının amacı, yeni bilgiler üretilmesi, bilimsel yorumların yapılması veya teknolojik problemlerin çözümlenmesi için bilimsel esaslara uygun olan projeler desteklemektir.

Konu sınırlaması olmaksızın temel araştırma, uygulamalı araştırma ve deneysel geliştirme türündeki özgün

Ar-Ge projelerine destek verilmektedir.

Programın hedef kitlesi; üniversiteler ile egitim ve araştırma hastanelerinde çalışan doktora/sanatta yeterlik/tıpta uzmanlık derecesine sahip kişiler ile lisans derecesine sahip kamu kurumu ve özel kuruluş çalışanlarıdır. Ayrıca Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti sınırları içerisindeki üniversitelerde çalışan araştırmacılar da yapılan protokol çerçevesinde programa başvuru yapabilmektedir.

Programa Mart ve Eylül aylarında olmak üzere yılda iki kere başvuru alınır.

1003 – Öncelikli Alanlar Araştırma ve Geliştirme Projeleri Destekleme Programı

(2019 yılından itibaren 1003 programında çagrıya çıkılmayacaktır. Hedef odaklı çagrılar tek bir destek mekanizmasıyla yürütülecektir. Çu anda tasarımı süren program 2019 yılı içerisinde ilan edilecektir.)

Destek Alt ve Üst Limitleri

Küçük Ölçekli projeler: 750.000 TL’.ye kadar

Orta Ölçekli projeler: 750.001 – 1.500.000 TL.

Büyük Ölçekli projeler: 1.500.001 – 3.750.000 TL.

Destek Süresi

Küçük Ölçekli projelerin süresi en fazla 24 ay,

Orta ve Büyük Ölçekli projelerin süresi en fazla 36 aydır.

Destek Oranı: %100

Bu destek programının amacı, öncelikli alanlarda sonuç odaklı, izlenebilir hedefleri olan, ilgili bilim/teknoloji alanlarının dinamiklerini gözeten ve yurt içinde yapılan Ar-Ge projelerini desteklemek ve bu projeler arasında eşgüdüm saglamaktır. Program kapsamında, ülkemizin Ar-Ge ve yenilik kapasitesinin güçlü oldugu veya geliştirilmesinin amaçlandıgı alanlardaki hedefleri veya ihtiyaçları dogrultusunda çagrı duyuruları yapılarak çagrıya özel hususlara uygun olan özgün Ar-Ge projeleri desteklenmektedir.

Programın hedef kitlesi; üniversiteler ile egitim ve araştırma hastanelerinde çalışan doktora/sanatta yeterlik/tıpta uzmanlık derecesine sahip kişiler ile lisans derecesine sahip kamu kurumu ve özel kuruluş çalışanlarıdır.

1005-Ulusal Yeni Fikirler ve Ürünler Araştırma Destek Programı

Destek Üst Limiti: 300.000 TL.

Destek Alt Limiti: Destek alt limiti bulunmamaktadır Destek Oranı: %100

Destek Süresi: En fazla 18 ay

Programın amacı; ülkemizde ihtiyaç duyulan, teknolojik dışa bagımlılıgımızı azaltacak ve/veya ülkemizin rekabet gücünü artıracak ulusal/uluslararası yeni bir ürün/süreç/yöntem/model geliştirme amacına yönelik uygulamalı araştırma ve/veya deneysel geliştirme projelerinin desteklenmesidir.

Konu sınırlaması olmaksızın, salt temel araştırma niteligi taşımayan, teknolojik dışa bagımlılıgımızı azaltacak ve/veya ülkemizin rekabet gücünü artıracak ulusal/uluslararası yeni bir ürün/süreç/yöntem/model geliştirme amacı taşıyan uygulamalı araştırma ve/veya deneysel geliştirme projelerine destek verilmektedir.

Programın hedef kitlesi; lisans derecesine sahip üniversite, kamu kurumu ve özel kuruluş çalışanlarıdır. Program sürekli başvuruya açıktır.

3501-Kariyer Geliştirme Programı

Destek Üst Limiti: 360.000 TL.

Destek Alt Limiti: Destek alt limiti bulunmamaktadır Destek Oranı: %100

Destek Süresi: En fazla 36 aydır.

Kariyer Geliştirme Programı’nın amacı; kariyerlerine yeni başlayan doktoralı bilim insanlarının çalışmalarını proje destegi vererek teşvik etmektir. 21. yüzyılın akademik önderligini yüklenecek genç araştırmacıların çalışmaları desteklenerek, hem genç bilim insanlarının kariyerlerini araştırmacı ve egitimci olarak en iyi şekilde sürdürmeleri, hem de bilimsel düzeyimizin geliştirilmesi ve bilimin ülke kalkınmasındaki rolünün artırılması amacına yönelik bir programdır.

Konu sınırlaması olmaksızın temel araştırma, uygulamalı araştırma ve deneysel geliştirme türündeki özgün ve kariyer geliştirme etkisi olan Ar-Ge projelerine destek verilmektedir.

Programın hedef kitlesi; başvuru tarihinden önceki 7 yıl içerisinde doktora derecesini almış ve başvuru sırasında doktora derecesini aldıgı kurumdan farklı bir kurum/kuruluşta çalışan ve doçent ve üstü akademik unvana sahip olmayan üniversite, kamu kurumu ve özel kuruluş çalışanlarıdır.

Program sürekli başvuruya açıktır.

1004-Mükemmeliyet Merkezi Destek Programı

Destek Üst Limiti: Çagrı duyurusunda belirtilir. Destek Alt Limiti: Destek alt limiti bulunmamaktadır. Destek Oranı: %100

Destek Süresi: I. Faz için çagrıda belirlenir, II. Faz için en fazla 48 aydır.

Bu destek programının amacı, yüksekögretim kurumları araştırma altyapılarının, Ar-Ge/Tasarım merkezleri ve kamu Ar-Ge birimleri ile iş birligi yaparak ihtisaslaşması ve mükemmeliyet merkezi haline gelmesi için, ulusal hedef ve politikalar kapsamında belirlenen öncelikli alanlarda, yurt içinde yapılan, izlenebilir hedefleri olan, bilimsel nitelikli, ticarileşme potansiyeli yüksek araştırma programlarını desteklemektir.

Araştırma programı ile; yüksekögretim kurumlarındaki araştırma altyapılarının, özel sektör Ar-Ge merkezleri ve kamu Ar-Ge birimleri ile iş birligi yaparak geliştirdikleri ürün/teknolojileri özel sektöre transfer edebilecekleri yüksek teknoloji platformlarının oluşturulması amaçlanmaktadır.

Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinin; Teknoloji Hazırlık Seviyesinin (THS) 3-6 düzeyinde ve çagrı dokümanında belirtilen yüksek teknoloji alanlarında olması beklenir. Programın hedef kitlesi; araştırma üniversiteleri bünyesindeki araştırma altyapıları, 6550 Sayılı Kanun kapsamında yeterlik alan altyapılar, Yüksekögretim Kurulu (YÖK) tarafından kurulmaları uygun görülmüş, yüksekögretim kurumları bünyesindeki uygulama ve araştırma merkezleri, 5746 sayılı kanun kapsamındaki Ar-Ge/Tasarım merkezleri, kamu Ar- Ge birimleri ve 5746 sayılı Kanun kapsamında olmayan özel kuruluşlardır.

Araştırma programı, I. Faz ve II. Faz olmak üzere iki fazlı olarak desteklenir.

Makine-teçhizat, laboratuvar kurulumu, bina yapımı gibi sadece altyapı oluşturmaya yönelik başvurular desteklenmez. Destek bütçesi dahilinde; makine ve teçhizat, sarf malzemesi alım giderleri, danışmanlık ve hizmet alım giderleri (yurt dışı araştırmacı giderleri dahil), bakım onarım giderleri, araştırma programı ekibi personel giderleri, bursiyer giderleri, kurum hissesi vb. giderler desteklenebilmektedir.

Yüksekögretim kurumları kamu Ar-Ge birimlerine %10 ve 6550 sayılı Kanun kapsamında yeterlik alan araştırma altyapılarına %12 kurum hissesi destegi verilmektedir. Ar-Ge Merkezleri ve özel kuruluşlara %30 genel gider destegi verilmektedir.

1007-Kamu Kurumları Araştırma ve Geliştirme Projelerini Destekleme Programı

Destek Üst Limiti: Her çagrı duyurusunda belirtilir. Destek Alt Limiti: Destek alt limiti bulunmamaktadır. Destek Oranı: %100

Destek Süresi: En fazla 48 ay olmakla birlikte bu süre degerlendirme sürecinde Grup Yürütme Kurulu kararı ve Başkanlık Makamı Onayı ile arttırılabilmektedir.

10/03/2005 tarihinde başlayan Kamu Kurumları Araştırma ve Geliştirme Projelerini Destekleme Programı (1007 Programı) kapsamında kamu kurumlarının Ar-Ge ile giderilebilecek ihtiyaçlarının karşılanması ya da sorunlarının çözümü hedeflenmektedir. 1007 Programı kapsamındaki çagrılar ve destekleme süreci TÜBITAK Kamu Araştırmaları Destek Grubu (KAMAG) ve TÜBITAK Savunma ve Güvenlik Teknolojileri Araştırma Destek Grubu (SAVTAG) olmak üzere iki araştırma destek grubu tarafından yürütülmektedir. Program kapsamında desteklenen projeler ile kamu kurumlarının Ar-Ge nitelikli ihtiyaçlarının karşılanması için Ar-Ge’ye dayalı tedarik yöntemi, teknolojik nitelikli ürün/sistem tedarikinin ulusal kaynaklardan saglanması, teknolojik nitelikli ürün/sistem ithalatı için yurtdışına aktarılan kaynakların daha az maliyetle yurtiçinde üretime aktarılması amaçlanmaktadır.

Ar-Ge’ye dayalı çözüme ihtiyacı olan ve proje sonuçlarının uygulanmasını taahhüt eden kamu kurumları “Müşteri Kurum”; proje hazırlama ve proje yürütme, beceri, deneyim ve altyapısına sahip; projenin yürütüldügü kamu Ar-Ge birimi, üniversite ve/veya özel kuruluş ise “Proje Yürütücüsü Kuruluş” olarak programda yer alırlar.

Desteklenecek projeler çıktılarına göre üç farklı nitelikte olabilir:

• Prototip/Sistem/Pilot Tesis Projesi: Çıktısı prototip, sistem veya pilot tesis niteliginde olan, müşteri kurum ihtiyacının prototipin çogaltılması, sistemin dogrudan veya çogaltılarak kullanılması veya pilot tesisin büyük tesise dönüştürülmesiyle karşılandıgı, müşteri kurum ihtiyacının karşılanmasının yanında ticarileştirme potansiyeli olan projeler
• Model/Yöntem/Süreç Projesi: Çıktısı model, yöntem veya süreç niteliginde olan, müşteri kurum ihtiyacının bu çıktıların dogrudan kullanımı ile karşılandıgı ve ticarileştirme potansiyeli öncelik taşımayan projeler
• Teknoloji Birikim Projesi: Teknolojik olarak yerli üretim potansiyeli olmayan ürünleri üretebilme yetkinligi kazanma amacına yönelik, çıktısının dogrudan endüstriyel ölçekte kullanılamadıgı, teknolojik birikim elde etmeyi hedefleyen projeler

Müşteri Kurum, 1007 Programı kapsamında desteklenen projelerin çıktılarını kullanmayı taahhüt ettigi Proje Sonuçları Uygulama Planını (PSUP) TÜBITAK’a sunmaktadır. TÜBITAK proje sonuçlarının müşteri kurum tarafından uygulamaya aktarılmasını bu plana göre takip etmektedir. Teknoloji birikim projelerinde PSUP yerine proje yürütücüsü kuruluşlar tarafından Teknoloji Kazanım Yol Haritası (TKYH) düzenlenmekte ve bu yol haritası dogrultusunda teknoloji geliştirme süreci izlenmektedir.

Personel (yürütücü, araştırmacı, danışman, bursiyer), makine-teçhizat, sarf malzemesi, hizmet alımı ve seyahat giderleri %100 oranında desteklenmektedir. Özel kuruluşların seri üretim amacıyla da kullanılabilecek makine-teçhizat talepleri en fazla %40 oranında desteklenmektedir. Ayrıca, proje bütçesinin %10’u oranında kurum hissesi ve %20’sini geçmemek üzere Bilgi ve Kazanımların Sürekliligi Bütçesi verilmektedir.

Programa ait çagrılar, TÜBITAK web sitesinde yayınlanmaktadır.

Uluslararası Işbirlikli Projeler

Uluslararası Ar-Ge ve yenilik işbirligi içerisinde yürütülen projelerin amacı;

• Araştırma ve yenilik programlarının geliştirilip güçlendirilerek uluslararası işbirliginin arttırılması,
• Çok taraflı programlar aracılıgıyla uluslararası çalışmalar yürüten araştırmacılar arasında etkileşim ve işbirligini destekleyerek uluslararası alanda bilimsel ve teknik araştırmalar gerçekleştirilmesi,
• Bilim ve teknoloji alanında ülkelerle hükümetler arası ya da kurumlar arası düzeyde imzalanan ikili işbirligi anlaşmaları aracılıgı ile ortak araştırma projelerini desteklemek ve izlemektir.

TÜBITAK Uluslararası Işbirligi Daire Başkanlıgı Ikili ve Çoklu Ilişkiler Müdürlügü bünyesinde diger ülke fonlayıcı kuruluşları ve uluslararası bilim ve teknoloji kuruluşları ile olan işbirlikleri dogrultusunda dönemsel olarak açılan çagrılara sanayi kuruluşları da başvurabilmektedir.

Dönemsel olarak açılan çagrıların duyurusu http://tubitak.gov.tr/tr/kurumsal/icerik-uluslararasi adresinden

yapılmaktadır.

Başvurular https://uidb-pbs.tubitak.gov.tr adresinden gerçekleştirilmektedir.

Ar-Ge ve yenilik alanında uluslararası işbirligine yönelik projeler 1071 programı ile desteklenmektedir.

1071-Uluslararası Araştırma Fonlarından Yararlanma Kapasitesinin ve Uluslararası

Ar-Ge Işbirliklerine Katılımın Arttırılmasına Yönelik Destek Programı

Destek Üst Limiti: Çagrı kapsamında Başkanlık tarafından belirlenmektedir. Destek Alt Limiti: Çagrı kapsamında Başkanlık tarafından belirlenmektedir. Destek Oranı: Çagrı kapsamında Başkanlık tarafından belirlenmektedir.

Projelerin (hibe) destek miktarı, kapsamı, süresi ve hedef kitlesi (özel sektör kuruluşları ve kamu kurumları) çagrıya göre Başkanlık tarafından belirlenmektedir.

Uluslararası Araştırma Fonlarından Yararlanma Kapasitesinin ve Uluslararası Ar-Ge Işbirliklerine Katılımın Arttırılmasına Yönelik Destek Programının amacı, ülkemiz araştırmacılarının uluslararası destek fonlarına başvuru kapasitesinin arttırılması ve başvurularda başarı performansının iyileştirilmesi ile ikili ve çok taraflı uluslararası Ar-Ge işbirliklerine katılımın arttırılmasına yönelik belirlenecek çagrı başlıkları kapsamındaki projelerin desteklenmesidir.

Uluslararası işbirligi kapsamında katılım saglanan ortak proje çagrıları için çagrılı sistemle çevrimiçi ulusal başvuru alınmaktadır. Ulusal başvuru koşulları, degerlendirme yöntemi ve çagrıya özel diger hususlar Başkanlık tarafından belirlenerek ilan edilir.

TÜBITAK Uluslararası Işbirliklerine Katılımı Özendirmeye Yönelik Destek ve Ödül Programları

Avrupa Birligi Çerçeve Programlarına Türkiye’den katılımı özendirmek ve sunulan proje kalitesini artırmak amacıyla tasarlanan “TÜBITAK Uluslararası Işbirliklerine Katılımı Özendirmeye Yönelik Destek ve Ödül Programları” kapsamında verilen destek ve ödüllere ilişkin bilgiler şu şekildedir:

Ufuk2020 Seyahat Destegi

U2020 Seyahat Destegi, Ufuk2020 Programı’na sunulacak projelerde yer almak isteyen proje yürütücüsü adaylarının proje pazarları, bilgi günleri, konsorsiyum toplantıları ve TÜBITAK tarafından uygun görülebilecek diger toplantılara ve etkinliklere katılımı için verilmektedir.

U2020 Seyahat Destegi, Ufuk2020 Programı’na sunulacak projelerde yer almak isteyen akademisyenler ile kamu sektörü veya özel sektör çalışanı olan proje yürütücüsü adaylarına yöneliktir.

Destek sürekli başvuruya açıktır ve online olarak başvuru alınmaktadır. Destek için belirlenen üst limit seyahat başına 1.500 Avro’dur.

MSCA Ön Degerlendirme Destegi Programı

Marie Sklodowska-Curie Programları kapsamındaki Bireysel Burslar (Individual Fellowships-IF) ve Kurumsal Burs Destegi Programı (CO-FUND) projeleri için, proje önerilerinin başarı şansını yükseltmek amacıyla uzman kişi ve kuruluşlardan ön degerlendirme hizmeti alınması için verilen destektir.

Marie Skłodowska-Curie Proje Ön Degerlendirme Destek Programı kapsamında, Avrupa Komisyonu’na sunulacak proje önerilerinin, projeler sunulmadan önce, bu konulardaki başvuruları degerlendirme konusunda uzman kişi ve kuruluşlarca incelenmesi amacıyla ön degerlendirme destegi verilmektedir.

Destege konu proje önerisinin Avrupa Komisyonu’nun belirledigi degerlendirme kriterlerine göre yazılmış olması gerekmektedir. Destek için belirlenen üst limit 8.000 Avro’dur.

Ufuk2020 Koordinatörlügü Destekleme Programı

Program ile Türkiye’den koordinatör sayısını ve sunulan proje kalitesini artırmak hedeflenmiş olup program kapsamında seyahat destegi, organizasyon destegi, proje yazma-sunma egitimi, proje yazdırma ve proje ön degerlendirme hizmeti alımı destekleri yer almaktadır.

Ufuk2020 Koordinatörlügü Destekleme Programı, Ufuk2020’ye koordinatör olarak başvuruda bulunacak, Türkiye’de faaliyet gösteren kuruluşlarda görev yapmakta olan proje koordinatör adaylarına ve onların ekiplerine yönelik bir destek programıdır.

Program kapsamında beş alt destek bulunmakta olup bu alt destekler Konsorsiyum Kurma Amaçlı Seyahat Destegi, Konsorsiyum Kurma Amaçlı Organizasyon Destegi, Proje Yazma-Sunma Egitimi Destegi, Proje Yazdırma Destegi ve Proje Ön Degerlendirme Destegi’dir.

Programa yapılan genel başvurunun onaylanmasının ardından alt desteklerin her biri için yeni başvuru yapılması ve TÜBITAK’tan onay alınması gerekmektedir. Bu başvurularda hizmet alınacak uzman kişi/kuruluşun yayınlanmış kriterlere uygunlugu veya egitim/seyahat/organizasyon gerçekleştirilecekse ilgili etkinligin amacına bakılarak degerlendirme yapılmaktadır.

Program kapsamında destek üst limiti 33.000 Avro’dur.

Eşik Üstü Ödülü

Eşik üstü ödülü, Ufuk2020’ye sunulan ve Avrupa Komisyonu, Ortak Teknoloji Girişimleri, ERC, EURAMET veya Eurostars tarafından atanan bagımsız hakemlerce degerlendirildikten sonra, her çagrı özelinde TÜBITAK tarafından belirlenen eşigin üstünde puanı alan proje önerilerine verilmektedir.

Destek kapsamında proje teklifleri eşik üstü puan alan ancak desteklenmeyen projelerin yürütücü adaylarına ve ekiplerine 12.000 Avro’ya kadar ödül verilmektedir.

Başarı Ödülü

Ufuk2020’ye sunulup Avrupa Komisyonu, Ortak Teknoloji Girişimleri, ERC, EURAMET veya Eurostars tarafından bagımsız hakemlerce degerlendirildikten sonra desteklenen proje önerilerine verilecek olan ödüldür. Ödüle hibe sözleşmelerinin imzalanması sonrası başvuru yapılabilmektedir.

Başarı ödülünün, %80’i proje yürütücüsü ve varsa proje ekibine, %20 lik kısmı ise genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri hariç olmak üzere proje yürütücüsünün kuruluşuna ödenmekte, MSCA–IF ve ERC projeleri için ödül yalnızca proje yürütücüsüne ve kuruluşuna verilmektedir. Başarı ödülünün %20’lik kısmının proje yürütücüsünün kuruluşuna ödenmedigi durumlarda, ödülün tamamı proje yürütücüsüne ve varsa proje ekibine ödenebilmektedir.

Başarı ödülü miktarı alınan fon miktarına göre belirlenmekte olup, ödül için belirlenen üst limit bulunmamaktadır.

DIUER BAKANLIKLARIN VE KURULUÇLARIN VERDIKLERI DESTEK VE TEÇVIKLER

ENERJI VE TABII KAYNAKLAR BAKANLIUI

3154 Sayılı Kanun’a göre Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlıgı’nın kuruluş amacı; enerji ve tabii kaynaklarla ilgili hedef ve politikaların, ülkenin savunması, güvenligi ve refahı, milli ekonominin gelişmesi ve güçlenmesi dogrultusunda tespitine yardımcı olmak; enerji ve tabii kaynakların bu hedef ve politikalara uygun olarak araştırılmasını, geliştirilmesini, üretilmesini ve tüketilmesini saglamaktır. Bu amaç dogrultusunda yatırımcılara çeşitli destek ve teşvikler vermektedir.

Verimlilik Artırıcı Projeler (VAP)

Proje Uygulama Bedeli : En Fazla 5.000.000 TL

Proje Uygulama Süresi : En Fazla 2 Yıl Proje Geri Ödeme Süresi: En Fazla 5 Yıl Destek Üst Limiti: 1.500.000 TL

Destek Alt Limiti: yok

Destek Oranı: Proje Uygulama Bedelinin %30’u

Destek Tipi : Hibe

“Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliligin Artırılmasına Dair Yönetmelik” kapsamında Endüstriyel Işletmelerde Verimlilik Artırıcı Projelerin (VAP) uygulanmasına yönelik destekler verilmektedir.

Sanayi firmalarında enerji etüt çalışması ile belirlenen önlemlerin uygulanması ve enerji tasarrufu saglanması için hazırlanan projeler Verimlilik Artırıcı Proje (VAP) olarak ifade edilmektedir.

VAP endüstriyel işletmelerde enerji atıklarının, kayıpların ve verimsizliklerin giderilmesi için gerekli önlemlerin uygulanması amacıyla hazırlanmaktadır.

Yıllık toplam enerji tüketimleri 500 TEP ve üzeri olan ticaret ve sanayi odası, ticaret odası veya sanayi odasına baglı olarak faaliyet gösteren ve her türlü mal üretimi yapan işletmeler VAP desteklerinden faydalanabilmektedir.

Destekten yararlanabilmek için işletmelerin enerji verimliligi portalına kayıtlı olmaları ve her yıl Mart ayı sonuna kadar önceki yıla ait enerji tüketim bilgilerini Enerji Verimliligi ve Çevre Dairesi Başkanlıgı’na bildirmeleri gerekmektedir. Ayrıca TS EN ISO 50001 Enerji Yönetimi Sistemine ilişkin belgenin alınması veya başvuru yapıldıgına dair belgenin ibraz edilmesi şartı aranmaktadır. Her yıl Ocak ayında başvuru alınmaktadır. Başkanlık, internet sitesinden ilan etmek suretiyle başvuru almayacagı gibi birden fazla dönemde başvuru alabilir.

Gönüllü Anlaşma (GA) Destekleri

Destek Üst Limiti: 1.000.000 TL. Destek Alt Limiti: Yok

Destek Oranı: Anlaşmanın yapıldıgı yıla ait enerji giderinin % 30’u Destek Tipi : Hibe

“Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliligin Artırılmasına Dair Yönetmelik” kapsamında Endüstriyel Işletmelerde Gönüllü Anlaşmaların (GA) uygulanmasına yönelik destekler verilmektedir. Gönüllü Anlaşmalar yoluyla işletmelerin geçmiş beş yıllık enerji yogunluklarının ortalaması olan referans

enerji yogunluguna göre, üç yıllık izleme dönemi sonunda ortalama en az % 10 olmak kaydıyla taahhüt

edilen oranda enerji yogunlugunu azaltan işletmelere hibe şeklinde devlet destegi verilir.

Yıllık toplam enerji tüketimleri 500 TEP ve üzeri olan ticaret ve sanayi odası, ticaret odası veya sanayi odasına baglı olarak faaliyet gösteren ve her türlü mal üretimi yapan işletmeler GA desteklerinden faydalanabilmektedir. Destekten yararlanabilmek için işletmelerin enerji verimliligi portalına kayıtlı olmaları ve her yıl Mart ayı sonuna kadar önceki yıla ait enerji tüketim bilgilerini Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlügüne bildirmeleri gerekmektedir. Ayrıca TS EN ISO 50001 Enerji Yönetimi Sistemine ilişkin belgenin alınması veya başvuru yapıldıgına dair belgenin ibraz edilmesi şartı aranmaktadır. Her yılın Ekim ayında başvuru yapılabilmektedir.

Kojenerasyon Verim Belgesi ve Lisanssız Üretim

Lisans alma ile şirket yükümlülügü olmaksızın Lisanssız Elektrik Üretimi Kapsamında Kojenerasyon ve Mikrokojenerasyon Tesisleri ile Atık Isıdan Elektrik Üretilmesinde Verimlilik Belgesi almak isteyen gerçek ve tüzel kişiler 18/10/2014 tarihli ve 29123 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüge giren Kojenerasyon ve Mikrokojenerasyon Tesislerinin Verimliliginin Hesaplanmasına Ilişkin Usul ve Esaslar Hakkında Teblig ve “Kojenerasyon Tesisi Verim Belgesi ve Degerlendirme Belgesi Başvuru Kılavuzu” kapsamında, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlıgı Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlügü’ne proje başvurusu yapabilirler.

Enerji Verimliligi Projelerinin Finansmanı

Türkiye’de uluslararası ve yerli finansman kurum ve mekanizmaları tarafından enerji verimliligi projelerine destek saglanmaktadır. Finansman konusunda, mevcut mali destek araçlarının gözden geçirilmesi ve enerji verimliligi için Türkiye’de sanayiye uygun mali modellerin belirlenmesi ve mevcut mali mekanizmanın uyumlaştırılması, prosedür ve seçim kriterlerinin daha etkin hale getirilmesi gibi her seviyede birçok çalışma yürütülmektedir.

HAZINE VE MALIYE BAKANLIUI

Hazine Destekli Kefalet Programı

31/10/2016 tarihli 2016/9538 sayılı “BKK 2016/9538 Kredi Garanti Kurumlarına Saglanan Hazine Destegine Ilişkin Karar” da yer alan 20 milyar TL lik kefaletlerin toplam bakiye tutarı ile ilgili limit, 10/03/2017 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüge giren Hazine Destekli KGF kefaletleriyle ilgili 27/02/2017 tarih 2017/9969 sayılı “Kredi Garanti Kurumlarına Saglanan Hazine Destegine Ilişkin Kararda Degişiklik Yapılmasına Dair Karar” ile 250 milyar TL’ye yükseltilmiştir.

10/10/2018 tarih ve 162 sayılı Karar ile ihracatçı ve imalatçı KOBI’lerin azami kefalet limiti 25 milyon TL’ye çıkarılmış olup, diger KOBI’ler için üst limit 12 milyon TL olarak devam etmektedir. KOBI dışı ve Ihracatçı KOBI dışı yararlanıcılar için azami 200 milyon TL kefalet saglanabilmektedir. Kefalet oranları yararlanıcılara göre %75 ile %100 arasında degişmektedir. Sistem kapsamında kullandırılan kredilerin işletme kredisi olması durumunda vade asgari 6 ay, anapara ödemesiz dönemi en fazla 1 yıl olmak üzere azami 5 yıl, yatırım kredisi olması durumunda ise vade asgari 6 ay, anapara ödemesiz dönemi en fazla 3 yıl olmak üzere azami 10 yıldır.

Hazine destekli kredi garanti sisteminin risk dagılımının daha dengeli hale getirilmesi ve bütçe yükünün azaltılmasını teminen, 28/2/2019 tarihli ve 793 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile komisyon oranlarında degişiklige gidilerek tavan oranı getirilmiş ve kredi verenlerden de komisyon alınmasına imkân saglanmıştır.

TICARET BAKANLIUI

Sektörel Nitelikli Uluslararası Yurt Içi Fuar Destegi

Bakanlık tarafından belirlenen sektörel nitelikli uluslararası yurt içi fuarların dış tanıtımının saglanması ve uluslararası düzeyde katılımın artırılması amacıyla organizatörler ile katılımcıların desteklenmesidir.

Saglanan Destekler

Yurt Içi Fuarlarda Organizatörlerin Desteklenmesi

Organizatör şirketlerin bir yurtiçi fuar için yurt dışında yaptıgı tanıtım harcamaları % 50 oranında azami

666.000 TL.’ye kadar, yurt içinde yaptıgı tanıtım harcamaları % 50 oranında azami 222.000 TL.’ye kadar

desteklenmektedir.

Destek Üst Limiti: Yurt Dışı Tanım 666.000 TL., Yurt Içi Tanıtım 222.000 TL. Destek Alt Limiti: –

Destek Oranı: %50

Yurt Içi Fuarlarda Katılımcının Desteklenmesi

Katılımcı şirketlerin yurtiçi fuara katılımı kapsamında yaptıgı yer kirası ve stand masraflarının %50’si azami

38.000 TL.’ye kadar desteklenmektedir.

Destek Üst Limiti: 38.000 TL. Destek Alt Limiti: –

Destek Oranı: %50

Yurt Dışı Fuarlara Katılım Destegi

Destek Üst Limiti Katılım Destegi

Genel Ticaret Fuarlarında 71.000 TL.* Sektörel Nitelikli Fuarlarda 107.000 TL.* Prestijli Fuarlarda 360.000 TL.*

Organizatör Tanıtım Destegi

Genel Ticaret Fuarlarında 460.000 TL.*

Sektörel Nitelikli Fuarlarda 721.000 TL.* + (460.000 TL.* Ilave Tanıtım Destegi)

Destek Alt Limiti: –

Destek Oranı: %50 ile %75 arası

*2019 yılı için belirlenen destek üst limitleri (Yurt dışı fuar destek üst limitleri her takvim yılı başında (TÜFE+YI-ÜFE)/2 oranında güncellenmektedir.)

Firmaların yurt dışında gerçekleştirilen fuarlara iştiraklerinin desteklenmesi suretiyle her sektörden ve her düzeyde firmalarımızın uluslararası pazarlara girmeleri, hali hazırda ihracat yaptıkları pazarlarda tutunmaları ve mevcut pazarlarını çeşitlendirmeleri yoluyla ihracatımızın arttırılması hedeflenmektedir.

Yurt dışı fuar desteklerinden Türk Ticaret Kanunu hükümleri çerçevesinde kurulmuş, ihracatçı birligine üye şirket ile Türkiye’de yerleşik üretici/imalatçı organizasyonları yararlandırılmaktadır.

Yurt Dışında Gerçekleştirilen Fuarlara Milli ve Bireysel Katılımın Desteklenmesi

Firmaların ve üretici/imalatçı organizasyonlarının yurt dışında düzenlenen fuarlara milli ve bireysel katılımlarına yönelik olarak; Ticaret Bakanlıgınca yer kirası, nakliye, ulaşım ve standa ilişkin giderler esas alınarak metrekare bazında belirlenen destege esas tutar kapsamında destek saglanmaktadır.

Destege esas tutar %50 oranı üzerinden hesaplanarak belirlenmektedir.

Firmaların ve üretici/imalatçı organizasyonları metrekare bazında belirlenen destege esas tutar çerçevesinde, 2019 yılı için genel nitelikli fuarlarda 71.000 TL.’ye, sektörel nitelikli uluslararası fuarlarda 107.000 TL.’ye ve prestijli fuarlarda 360.000 TL.’ye kadar desteklerden yararlanabilmektedir.

Yurt Dışı Fuarlara Ilişkin Organizatör Tanıtım Faaliyetlerinin Desteklenmesi

Ticaret Bakanlıgınca görevlendirilen organizatör firmalar tarafından yurt dışı fuar organizasyonuna yönelik olarak Türk ihraç ürünlerinin, sektörlerin, katılımcıların veya yurt dışı fuar organizasyonunun tanıtımı amacıyla yurt dışında gerçekleştirilen tanıtım faaliyetlerine ilişkin harcamalar %75 oranında desteklenmektedir.

Genel Ticaret Fuarında üst sınır 460.000 TL., Sektörel Fuarlarda ise üst sınır 721.000 TL.’dir. Ayrıca, Sektörel Türk Ihraç Ürünleri Fuarları ve sektörel nitelikteki uluslararası fuarlara milli katılım kapsamında sunulacak ilave tanıtım projelerine verilecek ön uygunluga istinaden harcamaların %75’i geçmemek üzere

• 1. TL.’ye kadar ilave destek saglanmaktadır.

Hedef Ülke Bazında Ilave Fuar Destegi

Ticaret Bakanlıgınca belirlenen hedef ülkede düzenlenecek fuarlarda destege esas tutar %20 artırımlı olarak hesaplanmakta olup destek oranı %70’tir.

Uygulamacı Kuruluş – Başvuru Mercii: Ihracatçı Birlikleri Genel Sekreterlikleri

Yurt Dışı Birim, Marka ve Tanıtım Faaliyetlerinin Desteklenmesi

Destek Üst Limiti: 50.000 ABD Doları ile 250.000 ABD Doları arası Destek Oranı: %40- %60

Bu destek ile Türkiye’de sınai ve ticari veya ticari faaliyet gösteren şirketler ile Işbirligi Kuruluşları üyelerinin yurt dışında gerçekleştirilen tanıtım, marka tescil giderleri ve mal ticareti yapmak amacıyla yurt dışında açılan birimlerle ilişkin kira giderleri ile Türkiye Ticaret Merkezlerine ilişkin giderlerin bir kısmının karşılanması amaçlanmaktadır. Ilgili destekten; Türkiye’de faaliyet gösteren sınai ve ticari veya ticari şirketleri ile işbirligi Kuruluşları (Türkiye Ihracatçılar Meclisi, Türkiye Odalar ve Borsalar Birligi, Dış Ekonomik Ilişkiler Kurulu, Ihracatçı Birlikleri, Ticaret ve/veya Sanayi Odaları, Organize Sanayi Bölgeleri, Endüstri Bölgeleri, Teknoloji Geliştirme Bölgeleri, Sektör Dernekleri ve Kuruluşları, Sektörel Dış Ticaret

?irketleri (SD?), Ticaret Borsaları, Işveren Sendikaları ile imalatçıların kurdugu dernek, birlik ve kooperatifleri) faydalanmaktadır.

Saglanan Destekler

Birim Kira Giderlerinin Desteklenmesi

Sınai ve ticari şirketler veya bu şirketlerle aralarında organik bag bulunan ve yurt dışında faaliyet gösteren şirket veya şubeleri ile Işbirligi Kuruluşları tarafından yurt dışında açılan birimlerinin kira giderleri, her bir birim başına;

• • • Açılan birimin magaza olması halinde % 50 oranında ve yıllık en fazla 120.000 ABD Dolarına

kadar,

• • • Açılan birimin depo, ofis, showroom, ürün teşhir serası/tarlası veya reyon ile üzerine bina yapılmak üzere kiralanan arsa olması halinde % 50 oranında ve yıllık en fazla 100.000 ABD Dolarına kadar,
    • Ticari şirketler veya bu şirketlerle aralarında organik bag bulunan ve yurt dışında faaliyet gösteren şirket veya şubeleri tarafından yurt dışında açılan birimlerinin kira giderleri, her bir birim başına;
    • Açılan birimin magaza olması halinde % 40 oranında ve yıllık en fazla 100.000 ABD Dolarına

kadar,

• • • Açılan birimin depo, ofis, showroom, ürün teşhir serası/tarlası veya reyon ile üzerine bina yapılmak üzere kiralanan arsa olması halinde % 40 oranında ve yıllık en fazla 75.000 ABD dolarına kadar desteklenir.

Ipotekli satış (mortgage) yöntemiyle satın alınan birimler için ödeme planında yer alan ödeme taksiti (anapara ödemesi) bu Teblig kapsamında kira gideri olarak degerlendirilir. Bu çerçevede yapılacak yıllık destek ödemesi, rayice göre hesaplanan yıllık kira destek ödeme tutarını geçemez.

Destek süresi 4 yıl olup kira desteginden en fazla 25 birim için yararlanılabilir. Yurtdışı Onay Mercii: Ticaret Müşavirlikleri / Ticaret Ataşeligi

Başvuru Mercii: Ihracatçı Birlikleri

Tanıtım Faaliyetlerinin Desteklenmesi

Birime baglı üst limit: 150 bin ABD Doları

Marka Tescile baglı üst limit: 250 bin ABD Doları Destek oranı: %60

Destek süresi:4 yıl

Yurtdışı Onay Mercii: Ticaret Müşavirlikleri / Ticaret Ataşeligi Başvuru Mercii: Ihracatçı Birlikleri

Yurtdışı Marka Tescil Faaliyetlerinin Desteklenmesi

Destek üst limiti: 50 bin ABD Doları Destek oranı: %50

Destek süresi: 4 yıl

Yurtdışı Onay Mercii: Ticaret Müşavirlikleri / Ticaret Ataşeligi Başvuru Mercii: Ihracatçı Birlikleri

Türk Ürünlerinin Yurtdışında Markalaşması, Türk Malı Imajının Yerleştirilmesi ve TURQUALITY®’nin Desteklenmesi

Destek Oranı: %50

“Ihracatçı Birlikleri”, “Üretici Dernekleri”, “Üretici Birlikleri”nin, sektörlerinin yurtdışında tanıtımı amacıyla gerçekleştirecekleri harcamalara ilişkin giderler, Türkiye’de ticari ve/veya sınai faaliyette bulunan şirketlerin ürünlerinin markalaşması amacıyla gerçekleştirecekleri faaliyetlere ilişkin giderler ile Ihracatçı Birliklerinin TURQUALITY® Programı kapsamında firmalara yurt içinde ve yurt dışında markalaşma

sürecinde verecegi desteklere ilişkin harcamalar, Türk markalarının pazara giriş ve tutunmalarına yönelik gerçekleştirecegi her türlü faaliyet ve organizasyonlara ilişkin giderler ile olumlu Türk malı imajının oluşturulması ve yerleştirilmesi için yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirecegi her türlü harcamaların uluslararası kurallara göre desteklenmesi amaçlanmaktadır.

Yurtdışında Onay Yeri: Ticaret Müşavirlikleri/Ataşeligi/Bakanlık Temsilcisi Başvuru Mercii: Ihracatçı Birlikleri

Başvuru Süresi: 6 ay

Yararlananlar: Işbirligi Kuruluşları, Üretici Dernek/Birlikleri, Türkiye’de ticari ve/veya sınai faaliyette bulunan şirketler

Destek Oranı: ?irketler %50 (Işbirligi Kuruluşları %80)

Destek Süresi: 4 Yıl (Marka Destek Programı), 5 Yıl (TURQUALITY® Destek Programı)

Destegin kapsamı

Türkiye’de ticari ve/veya sınai faaliyette bulunan şirketlerin

1. Marka Destek Programı Kapsamındaki Firmalar için;
   • Patent, faydalı model ve endüstriyel tasarım tesciline ilişkin harcamaları ile destek kapsamına alınan markalarının yurtdışında tescili ve korunmasına ilişkin giderleri, %50 oranında ve yıllık en fazla

200.000 TL.,

• Hedef pazar olarak belirledikleri ve Bakanlıkça onaylanan ülkelerde, destek kapsamına alınan markalı ürünleriyle ilgili olarak gerçekleştirdikleri, fuar dahil tanıtım harcamaları, %50 oranında ve yıllık en fazla 1.600.000 TL.,
• Hedef pazar olarak belirledikleri ve Bakanlıkça onaylanan ülkelerde destek kapsamına alınan markalı ürünleriyle ilgili olarak açtıkları birimlere ilişkin;
• Kira, kurulum/ dekorasyon ve konsept mimari çalışma ile depolama hizmetine ilişkin %50 oranında ve yıllık en fazla 6.200.000 TL.,
• Hedef pazarlara girebilmek için gerekli olan ve çevre, kalite ve insan saglıgına yönelik teknik mevzuata uyum saglanabilmesini teminen gerçekleştirilen; kalite, hijyen, çevre belgeleri ile insan, can ve mal emniyeti ve güvenligini gösterir işaretlere ilişkin danışmanlık dahil her türlü giderleri ile ruhsatlandırma, test/ klinik giderleri %50 oranında, en fazla yılda 1.000.000 TL.
• Destek kapsamına alınan markaları ile ilgili olarak franchise vermeleri halinde, franchising sistemi ile yurt dışında açılacak ve faaliyete geçirilecek yıllık en fazla 10 magazaya ilişkin;
• Kurulum/dekorasyon harcamaları, kira giderleri %50 oranında, birim başına en fazla iki yıl süresince ve yıllık birim başına azami 400.000 TL.,
• ?irketlerin uluslararası pazarlarda rekabet avantajını artırmak üzere, alacakları kurumsal altyapı geliştirmeye yönelik danışmanlık harcamaları ile hedef pazarlarına yönelik alınan danışmanlık hizmetine ilişkin giderlerin yıllık en fazla 1.200.000 TL.,
• Destek kapsamına alınan markalı ürünleriyle ilgili, destek kapsamındaki şirket veya harcama yetkisi verilen şirket tarafından istihdam edilen moda/endüstriyel ürün tasarımcısı ile ürün geliştirme departmanında görev alan mühendislerine ilişkin giderler, %50 oranında ve yıllık en fazla 800.000 TL.,
• Pazar araştırması çalışması ve raporlarına ilişkin giderler, %50 oranında ve yıllık en fazla 400.000

TL.’si desteklenmektedir.

1. TURQUALITY® Destek Programı Kapsamındaki Firmalar için;
   • Hedef pazar olarak belirledikleri ve Bakanlıkça onaylanan ülkelerde, destek kapsamına alınan markalı ürünleriyle ilgili olarak gerçekleştirdikleri tanıtım harcamalarının %50’si
   • Fuar harcamalarının %50’si
   • Patent, faydalı model ve endüstriyel tasarım tescili ile destek kapsamına alınan markalarının yurt dışında tescili ve korunmasına ilişkin harcamaları ile ilişkin giderleri, her hedef pazar başına 5 yıl ve %50 oranında
   • Hedef pazarlara girebilmek için gerekli olan ve çevre, kalite ve insan saglıgına yönelik teknik mevzuata uyum saglanabilmesini teminen gerçekleştirilen; kalite, hijyen, çevre belgeleri ile insan, can ve mal emniyeti ve güvenligini gösterir işaretlere ilişkin danışmanlık dahil her türlü giderleri ile ruhsatlandırma, test/ klinik giderleri %50 oranında
   • Destek kapsamına alınan markalarına yönelik olarak, destek kapsamındaki şirket veya harcama yetkisi verilen şirket tarafından istihdam edilen moda/endüstriyel ürün tasarımcısı, ürün geliştirme alanında görev alan mühendislerine ilişkin giderler, aynı anda azami 10 kişi için, ilk beş yıl %50 oranında
   • Hedef pazar olarak belirledikleri ve Bakanlıkça onaylanan ülkelerde, TURQUALITY® Sertifikasını haiz markalı ürünleriyle ilgili olarak gerçekleştirdikleri tanıtım harcamaları %50 oranında,
   • Hedef pazar olarak belirledikleri ve Bakanlıkça onaylanan ülkelerde, TURQUALITY® Sertifikasını haiz markalı ürünleriyle ilgili olarak;
   • Program boyunca açtıkları azami aynı anda 50 adet magazaya ilişkin;
   • Kiralanan birimin konsept mimari çalışma ve kurulum/dekorasyon giderleri, birim başına azami

800.000 TL, kira giderinin her hedef pazar başına 5 yıl boyunca %50’si

• • Franchise vermeleri halinde, franchising sistemi ile yurt dışında faaliyete geçirilecek, 5 yıllık destek süresi boyunca toplam azami 100 magaza için,
  • Kira giderleri, aynı magaza için en fazla iki yıl süresince ve yıllık magaza başına azami 800.000

TL,

• • Kurulum/dekorasyon harcamalarına ilişkin magaza başına azami 400.000 TL.,
  • Pazar araştırması çalışması ve raporlarına ilişkin giderler, her hedef pazar başına 5 yıl %50 oranında
  • ?irketlerin uluslararası pazarlarda rekabet avantajını artırmak üzere, alacakları kurumsal altyapı geliştirmeye yönelik danışmanlık harcamaları ile hedef pazarlarına yönelik alınan danışmanlık hizmetine ilişkin giderlerin %50’si

desteklenmektedir.

Pazar Araştırması ve Pazara Giriş Destegi

Pazar Araştırması ve Pazara Giriş Destegi çerçevesinde Ticaret Bakanlıgı tarafından saglanan destek mekanizmaları, yurtdışı pazar araştırması destegi, rapor ve yurtdışı şirket alım destegi, ileri teknolojiye sahip yurt dışı şirket alım destegi, yurtdışında yerleşik şirkete ait marka alım destegi, sektörel ticaret heyeti ve alım heyeti destekleri ile e- ticaret sitelerine üyelik destegidir.

Yurtdışı Pazar Araştırması Destegi

Ticaret Bakanlıgınca sınai ve/veya ticari faaliyette bulunan şirketler tarafından gerçekleştirilen yurt dışı pazar araştırması gezilerine ilişkin giderler desteklenmektedir.

Saglanan Destekler

Bir yurt dışı pazar araştırması gezisi kapsamında en fazla 2 şirket çalışanının aşagıda belirtilen giderleri

desteklenir:

• • Ulaşım: Uluslararası ve şehirlerarası ulaşımda kullanılan ekonomi sınıfı uçak, tren, gemi ve otobüs bileti ücretleri ile günlük 50 ABD Dolarına kadar araç kiralama giderleri,
  • Konaklama: ?irket başına günlük 150 ABD Dolarına kadar konaklama (oda + kahvaltı) giderleri.

Destek Tutarı

Yurt dışı pazar araştırması gezilerine ilişkin giderler %70 oranında ve yurt dışı pazar araştırması gezisi başına en fazla 5.000 ABD Dolarına kadar desteklenmektedir.

Rapor ve Yurtdışı Çirket Alım Destegi

Yurt dışına yönelik pazara giriş stratejileri ile eylem planlarının oluşturulabilmesi amacıyla satın alınan rapor giderleri ile yurt dışında yerleşik şirket alımlarına yönelik mali ve hukuki danışmanlık hizmetlerine ilişkin giderler desteklenmektedir.

Saglanan Destekler

Ticaret Bakanlıgınca şirketler ile işbirligi kuruluşlarının yurt dışına yönelik pazara giriş stratejileri ile eylem planlarının oluşturulabilmesi amacıyla satın alınan sektör, ülke, yurt dışında yerleşik şirket veya marka odaklı rapor giderleri ile yurt dışında yerleşik şirket alımlarına yönelik mali ve hukuki danışmanlık hizmetlerine ilişkin giderler desteklenmektedir.

Destek Tutarı

Bahse konu giderler, şirketler için %60, işbirligi kuruluşları için %75 oranında ve yıllık en fazla 200.000 ABD Dolarına kadar desteklenmektedir.

Ileri Teknolojiye Sahip Yurtdışı Çirket Alım Destegi

Ileri teknolojiye sahip ve teknoloji transferi saglayacak merkezleri yurt dışında bulunan yerleşik şirketlerin satın alınmasına yönelik mali ve hukuki danışmanlık hizmetlerine ilişkin giderler Ticaret Bakanlıgınca desteklenmektedir.

Satın alınacak yurt dışında yerleşik şirketin ileri teknolojiye sahip ve teknoloji transferi saglayacak nitelikte olduguna ilişkin karar; Ticaret Bakanlıgı’nın yanı sıra, TÜBITAK ve/veya başvuru bazında gerekli görülen üniversite, ileri teknoloji enstitüsü ve diger kamu kurum/kuruluşlarının temsilcilerinin katılımıyla oluşturulacak Degerlendirme Komisyonu tarafından oybirligi ile verilir.

Saglanan Destekler

?irketlerin, ileri teknolojiye sahip ve teknoloji transferi saglayacak merkezleri yurt dışında bulunan yerleşik şirketlerin satın alınmasına yönelik mali ve hukuki danışmanlık hizmetlerine ilişkin giderleri desteklenmektedir.

Destek Tutarı

Ileri teknolojiye sahip ve teknoloji transferi saglayacak yurt dışında yerleşik şirketlerin alımında kullanılan kredi faiz giderlerinin Türk Lirası cinsi kredilerde 5 puanı, döviz kredileri ve dövize endeksli kredilerde 2 puanı toplam 3.000.000 ABD Dolarına kadar desteklenir. Faiz destegi, ilk faiz ödeme tarihinden itibaren 5 yıllık faiz ödemelerine verilir.

Ileri teknolojiye sahip yurt dışında yerleşik şirket alımına yönelik danışmanlık giderleri ile faiz harcamalarına ilişkin giderlerin desteklenebilmesi için Bakanlıktan ön onay alınması gerekir.

Ileri teknolojiye sahip yurtdışı şirketin alım bedeli, şirketin satın alımına yönelik sözleşme tutarı ile satın alınacak şirkete ilişkin danışmanlık firmasınca hazırlanmış ?irket Degerleme Raporu dikkate alınarak Bakanlık tarafından degerlendirilir.

Destekten yararlanacak şirketin Bakanlıga sunacagı ileri teknolojiye sahip yurtdışı şirkete ait ?irket Degerleme Raporunu hazırlayacak danışmanlık firmalarının özellikleri, Genelge ile belirlenmiştir. Ileri Teknolojiye Sahip Yurtdışı ?irket Degerleme Raporunun içerecegi hususlar, Genelge ile belirlenmiştir. Destekten yararlanacak şirket, Bakanlıga sunacagı ileri teknolojiye sahip yurtdışı şirkete ait ?irket Degerleme Raporu için, rapor desteginden faydalanabilir.

Yurtdışında Yerleşik Çirkete Ait Marka Alım Destegi

Yurt dışında yerleşik şirkete ait markanın alımında kullanılan kredi faiz giderleri Ticaret Bakanlıgınca

desteklenmektedir.

Saglanan Destekler

Yurt dışında yerleşik şirkete ait ve kriterleri Genelge ile belirtilen markanın alımında kullanılan kredi faiz

giderleri desteklenmektedir.

Destek Tutarı

Yurt dışında yerleşik şirkete ait markanın alımında kullanılan kredi faiz giderlerinin Türk Lirası cinsi kredilerde 5 puanı, döviz kredileri ve dövize endeksli kredilerde 2 puanı toplam 2.000.000 ABD Dolarına kadar desteklenmektedir. Bir şirket en fazla 3 marka için kredi faiz desteginden yararlanabilmektedir.

Yurt dışında yerleşik şirkete ait marka alımına yönelik faiz harcamalarına ilişkin giderlerin desteklenebilmesi için Ticaret Bakanlıgı’ndan ön onay alınması gerekmektedir. Ön onay başvurusu tarihi itibariyle yurtdışında yerleşik şirkete ait markanın yerleşik oldugu ülkede veya uluslararası olarak en az 10 yıldır tescilli olması ve tescilin geçerlilik süresinin devam ediyor olması gerekmektedir.

Yurt dışında yerleşik şirkete ait markanın alım bedeli, markanın satın alımına yönelik sözleşme tutarı ile satın alınacak markaya ilişkin danışmanlık firmasınca hazırlanmış Marka Degerleme Raporu dikkate alınarak Ticaret Bakanlıgı tarafından degerlendirilmektedir.

Destekten yararlanacak şirketin Ticaret Bakanlıgı’na sunacagı yurtdışında yerleşik şirkete ait Marka Degerleme Raporunu hazırlayacak danışmanlık şirketlerine ilişkin kriterler ile Marka Degerleme Raporunun içerecegi hususlar, Genelge ile belirlenmiştir.

Destekten yararlanacak şirket, Ticaret Bakanlıgı’na sunacagı yurtdışında yerleşik şirkete ait Marka Degerleme Raporu için, rapor ve danışmanlık desteginden faydalanabilmektedir.

Sektörel Ticaret Heyeti ve Alım Heyeti Programlarının Desteklenmesi

Işbirligi Kuruluşlarınca düzenlenen sektörel ticaret heyeti ile alım heyeti programlarına ilişkin giderlerin desteklenmesi amaçlanmaktadır.

Saglanan Destekler

• • Ulaşım,
  • Konaklama,
  • Tercümanlık giderleri,
  • Seminer, konferans, toplantı ve ikili görüşmelerin yapıldıgı yerlerin kiralama giderleri,
  • Fuar katılımına ilişkin giderler,
  • Görsel ve yazılı tanıtım giderleri,
  • Halkla ilişkiler hizmeti gideri,
  • Sergilenecek ürünlerin nakliye giderleri.

Destek Tutarı

Ticaret Bakanlıgı koordinasyonunda Işbirligi Kuruluşlarınca düzenlenen sektörel ticaret heyeti programlarına ilişkin giderler % 50 oranında ve program başına 100.000 ABD Dolarına kadar, alım heyeti programlarına ilişkin giderler % 50 oranında ve program başına 75.000 ABD Dolarına kadar desteklenir.

Sektörel ticaret heyetlerinin Bakanlıkça belirlenen hedef ve öncelikli ülkelere yönelik olması durumunda destek oranı on puan artırılır.

E- Ticaret Sitelerine Üyelik Destegi

Ticaret Bakanlıgınca firmaların Işbirligi Kuruluşları eliyle e-ticaret sitelerine toplu üyelik giderleri desteklenmektedir.

Saglanan Destek

Işbirligi Kuruluşlarının 250 ve daha fazla sayıda üye firması için Ticaret Bakanlıgı’nın onayladıgı bir e- ticaret sitesinden aldıkları üyelik hizmeti için ödedikleri bedeller desteklenmektedir.

Destek Tutarı

Üyelik giderleri % 80 oranında ve her bir şirket için, e-ticaret sitesi başına yıllık 2.000 ABD Dolarına kadar

desteklenmektedir.

Işbirligi Kuruluşları en fazla 5 e-ticaret sitesi için destekten yararlanabilir. Toplu üyelik başvurularında yer alan şirketlerin aynı site için en fazla 3 yıllık üyeligi desteklenir.

Uluslararası Rekabetçiligin Geliştirilmesi Destegi (UR-GE)

Işbirligi Kuruluşlarının Ticaret Bakanlıgınca uygun görülen proje bazlı ihtiyaç analizi, egitim/danışmanlık, tanıtım, yurtdışı pazarlama, alım heyeti ve bireysel danışmanlık faaliyetlerine ilişkin giderlerinin desteklenmesi amaçlanmaktadır. UR-GE projeleri, Ticaret Bakanlıgı koordinasyonunda Işbirligi Kuruluşları eliyle yürütülmektedir.

Işbirligi Kuruluşları, Türkiye Ihracatçılar Meclisi, Türkiye Odalar ve Borsalar Birligi, Dış Ekonomik Ilişkiler Kurulu, Ihracatçı Birlikleri, Ticaret ve/veya Sanayi Odaları, Organize Sanayi Bölgeleri, Endüstri Bölgeleri, Teknoloji Geliştirme Bölgeleri, Sektör Dernekleri ve Kuruluşları, Sektörel Dış Ticaret ?irketleri (SD?), Ticaret Borsaları, Işveren Sendikaları ile imalatçıların kurdugu dernek, birlik ve kooperatiflerdir.

Saglanan Destekler

UR-GE projesi kapsamında gerçekleştirilen ihtiyaç analizi, egitim/danışmanlık, tanıtım, yurtdışı pazarlama, alım heyeti ve bireysel danışmanlık faaliyetlerine ilişkin giderler desteklenmektedir.

Destek Tutarı

UR-GE projelerinin ilk aşaması ihtiyaç analizidir. Analiz sürecinde firmalar ve sektörün durum analizi yapılarak 3 yıllık proje süresince gerçekleştirilecek faaliyetleri içeren yol haritası hazırlanmaktadır. Ihtiyaç analizini takip eden süreçte, analiz çıktıları dogrultusunda egitim, danışmanlık, yurtdışı pazarlama ve alım heyeti faaliyetleri gerçekleştirilmektedir.

Bir UR-GE projesi süresince ihtiyaç analizi, egitim, danışmanlık ve tanıtım faaliyetleri için en fazla 400.000 ABD Dolarına kadar, yurt dışı pazarlama faaliyeti için faaliyet başına 150.000 ABD Dolarına kadar en fazla 10 faaliyet ve alım heyetleri için faaliyet başına 100.000 ABD Dolarına kadar en fazla 10 alım heyeti için destek saglanmaktadır.

Bu projelerde görevlendirilen en fazla 2 (iki) uzman personelin istihdam giderlerinin en fazla %75’i

desteklenmektedir.

Ihtiyaç analizi, egitim ve/veya danışmanlık faaliyetleri ile yurt dışı pazarlama ve alım heyeti faaliyetlerine katılan şirketlerin, proje bitiminde Ticaret Bakanlıgı’nca uygun görülen konularda yıllık 50.000 ABD Dolarına kadar 3 yıl alacakları proje bazlı bireysel danışmanlık hizmetlerine ilişkin giderleri, %70 oranında desteklenmektedir.

UR-GE projesinin süresi 3 yıl olup, projenin performansına göre proje süresi 2 yıla kadar uzatılabilmektedir.

Pazara Giriş Belgelerinin Desteklenmesi

Ticaret Bakanlıgı, firmalar tarafından çevre, kalite ve insan saglıgına yönelik teknik mevzuata uyum saglanabilmesini teminen akredite edilmiş kurum ve/veya kuruluşlardan alınan yurt dışı pazara giriş belgelerinin belgelendirme işlemleri ile küresel tedarik zincirine daha etkin bir tedarikçi olarak katılımlarını saglamak için ara malı üretim ve ihracat yetkinliklerinin arttırılmasına yönelik gerçekleştirilen harcamaların belirli bir bölümünü desteklemektedir.

Firmalar tarafından çevre, kalite ve insan saglıgına yönelik teknik mevzuata uyum saglanabilmesini teminen akredite edilmiş kurum ve/veya kuruluşlardan alınan yurt dışı pazara giriş belgelerinin belgelendirme işlemleri Ticaret Bakanlıgınca desteklenmektedir.

Saglanan Destekler

Firmalar tarafından akredite edilmiş kurum ve/veya kuruluşlardan alınan yurt dışı pazara giriş belgelerinin belgelendirme işlemleri Ticaret Bakanlıgınca desteklenmektedir.

Destek Tutarı

Pazara giriş belgelerine ilişkin giderler %50 oranında, firma başına yıllık en fazla 250.000 ABD Dolarına

kadar desteklenmektedir.

Küresel Tedarik Zinciri Yetkinlik Projeleri

Küresel tedarik zincirinde yer alma potansiyeline haiz firmaların tedarik zincirine eklemlenmesini teminen proje bazlı olarak ihtiyacı olan giderleri Ticaret Bakanlıgınca desteklenmektedir.

Saglanan Destekler

Firmaların proje kapsamındaki yazılım alımı, egitim/danışmanlık, müşteri ziyaretleri, sertifikasyon, ürün geliştirmeye dönük makine ekipman alımı ve yurt dışı ofis depo kiralama giderleri Ticaret Bakanlıgınca desteklenmektedir.

Destek Tutarı

Firmaların bahse konu giderleri %50 oranında, proje başına 1.000.000 ABD Doları’na kadar desteklenmektedir. Firmaların azami 1 projesi destek kapsamındadır. Firmaların üretici olması gerekmektedir. Proje süresi 2 yıldır.

ULAÇTIRMA VE ALTYAPI BAKANLIUI

Toplumun yaşam kalitesinin yükseltilmesine ve ülke kalkınmasına katkı saglamak amacıyla; ulaştırma, denizcilik, haberleşme, uzay ve bilgi teknolojileri alanlarında dengeli, güvenli, ekonomik, erişilebilir, ekolojik yapıyı gözeten, sürdürülebilir, kaliteli hizmet verilmesini saglamak ve denetlemek amacıyla Bakanlık yatırımcılara destekler sunmaktadır.

Elektronik Haberleşme, Uzay ve Havacılık Sektöründe Ar-Ge Projeleri Destegi

Destek Üst Limiti: Üst limit belirlenmemiştir. Destek Alt Limiti: Alt limit belirlenmemiştir. Destek Oranı: %75’e kadar

Elektronik haberleşme, havacılık ve uzay teknolojileri ile ilgili olarak yerli tasarım ve üretimine yönelik araştırma, geliştirme ve egitim faaliyetlerine ilişkin proje başvurularının degerlendirilmesi, desteklenmesi amacıyla Ulaştırma ve Altyapı Bakanlıgı tarafından “Araştırma Geliştirme Projelerinin Desteklenmesine Ilişkin Yönetmelik” hazırlanarak 27/02/2015 tarihli 29280 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanmıştır.

Yönetmelik ile desteklenecek projelere verilecek destek tutarı için bir limit konulmamıştır. Bu vesile ile stratejik öneme haiz büyük bütçeli projelerin desteklenmesi amaçlanmıştır.

Buna göre Bakanlık, yönetmeligin amacı dogrultusunda her yıl için öncelikli proje konularını belirleyerek internet sitesinden ilan edecektir. Başvurular, ilan süreci içerisinde Bakanlıga yapılacaktır.

Programa, kamu kurum ve kuruluşları ile KOBI’ler, KOBI niteliginde olmayan firmalar ve yüksekögretim kurumları başvuruda bulunabileceklerdir.

Destek programı başvurusuna ilişkin önemli bilgiler:

• Ar-Ge projesine destek başvurusunda bulunan kuruluşun proje konusu, ticaret siciline kayıtlı faaliyet alanıyla ilişkili olması gerekmektedir.
• Başvuru yapan kuruluşun, başvuru tarihinden önceki 1 yıl süresince aktif olarak faaliyette olması, projede görevlendirilecek personelin en az üçte biri kadar personeli bu süre içerisinde istihdam ediyor olması ve bunu belgeleyerek başvurusuyla birlikte sunması gerekmektedir.
• Iki veya daha fazla kuruluş bir araya gelerek ortak proje başvurusunda bulunabilmektedir. Bu durumda ortaklardan biri asıl proje muhatabı olarak proje başvurusunda belirtilmesi gerekmektedir. Ilk ödeme tutarı, toplam destek tutarının yüzde 20’sinden fazla olmamalıdır. Destek kapsamında yapılacak nihai ödeme, proje sonuç raporunun Bakanlık tarafından onaylanmasından sonra yapılacak ve nihai ödeme tutarı, toplam destek tutarının yüzde 20’sinden az olamaz.

TÜRKIYE IÇ KURUMU (IÇKUR)

Türkiye Iş Kurumu tarafından finanse edilen teşvikler ve destekler şu şekildedir:

1. Kadınlar, Gençler ve Mesleki Yeterlilik Belgesi Sahipleri için Istihdam Teşviki,
2. Işsizlik Ödenegi Alanları Istihdam Eden Işverenler için Istihdam Teşviki,
3. Ilave Istihdam Teşviki
4. Üç Aylık Ücret Destegi
5. Asgari Ücret Destegi
6. Işyerlerine Yönelik Mesleki Egitim Kursları
7. Işbaşı Egitim Programları,
8. Gelecegin Mesleklerinde Işbaşı Egitim Programı Düzenlenmesine Ilişkin Uygulama,
9. Işe Ilk Adım Projesi,
10. Kadınlara Yönelik Çocuk Bakım Destegi Uygulaması,
11. Iş’te Anne Projesi,
12. Mesleki Egitim ve Beceri Geliştirme Işbirligi Projesi (MEGIP)

Kadınlar, Gençler ve Mesleki Yeterlilik Belgesi Sahipleri için Istihdam Teşviki

Destek Üst Limiti: Prime esas aylık kazanç üst sınırına göre beyan edilen ücret üzerinden hesaplanan sigorta primi işveren payı

Destek Alt Limiti: Asgari ücret üzerinden hesaplanan sigorta primi işveren payı Destek Oranı: %20,5

2011 Yılında getirilen 6111 Sayılı “Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve

Genel Saglık Sigortası Kanunu ve Diger Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Degişiklik Yapılması Hakkında Kanun”un 74. maddesiyle 4447 sayılı Kanunda yapılan en önemli degişiklik, Geçici 7. ve Geçici 9. Maddeleri degiştirmesi ve Geçici 10. Maddenin yürürlüge konulmasıdır. 2015 yılında sona eren teşvikin süresi 2020 yılına kadar uzatılmıştır. Buna göre; 31.12.2020 tarihine kadar özel sektör işverenlerince işe alınan kişilerin, işverenin son 6 ayda çalıştırdıgı ortalama işçi sayısına ilave olarak işe alınmaları kaydıyla, bu kişilerin özelliklerine göre göre sigorta primlerinin işveren hisselerine ait tutarın belirli bir kısmının Işsizlik Sigortası Fonundan karşılanması düzenlenmiştir. Bu düzenlemeyle sigorta prim teşvikinin aşagıdaki şekilde uygulanması öngörülmüştür:

18 Yaşından büyük kadınlar ve 18-29 yaş arası erkekler için;

• Mesleki yeterlik belgesi sahipleri 48 ay, I?KUR’a kayıtlı işsiz olmaları halinde ilave 6 ay olmak üzere 54 ay,
• Mesleki ve teknik egitim veren okulları veya I?KUR tarafından düzenlenen işgücü yetiştirme kurslarını bitirenler 36 ay, I?KUR’a kayıtlı işsiz olmaları halinde ilave 6 ay olmak üzere 42 ay
• Mesleki yeterlilik belgesi olmayan ya da herhangi bir mesleki ve teknik egitim veren okulu veya I?KUR tarafından düzenlenen işgücü yetiştirme kurslarını bitirmeyenler 24 ay, ancak I?KUR’a kayıtlı işsiz olmaları halinde ilave 6 ay olmak üzere 30 ay

29 Yaşından büyük erkekler için;

• Mesleki yeterlik belgesi sahibi olanlar ve mesleki ve teknik egitim veren okulları veya I?KUR tarafından düzenlenen işgücü yetiştirme kurslarını bitirenler 24 ay, I?KUR’a kayıtlı işsiz olmaları halinde ilave 6 ay olmak üzere 30 ay,
• Mesleki yeterlilik belgesi olmayan ya da herhangi bir mesleki ve teknik egitim veren okulu veya I?KUR tarafından düzenlenen işgücü yetiştirme kurslarını bitirmeyen ancak I?KUR’a kayıtlı işsiz olanlar 6 ay,
• Hâlihazırda hizmet akdi ile çalışanlardan, maddenin yürürlüge girdigi tarihten sonra mesleki yeterlik belgesi alanlar veya mesleki ve teknik egitim veren okulları bitirenler: 12 ay

4447 Sayılı Kanuna, geçici 10. maddeyle getirilen bu düzenlemelerle; daha önce 5763 sayılı Kanunla Türkiye’de ilk defa dezavantajlı gruplara yönelik getirilen teşviklerin kapsamı genişletilmiş ve mesleki egitimle ilişkilendirilmiştir. I?KUR’un düzenledigi işgücü yetiştirme kurslarını bitirenlerin teşvik kapsamına alınması ve I?KUR’a kayıtlı işsiz olanlara ilave 6 ay teşvik verilmesine yönelik uygulamalar, Türkiye’deki işgücü piyasasının kayıt altına alınması ve Aktif Işgücü Programlarına ayrılan kaynakların istihdama dönüşmesi bakımından önemlidir.

Işsizlik Ödenegi Alanları Istihdam Eden Işverenler için Istihdam Teşviki

Destek Üst Limiti: Prime esas günlük kazanç alt sınırı ve prim ödeme gün sayısının çarpılması suretiyle bulunan tutar üzerinden %33,5

Destek Alt Limiti: – Destek Oranı: %33,5

18/08/2009 tarihli ve 5921 sayılı “Işsizlik Sigortası Kanunu ile Sosyal Sigortalar ve Genel Saglık Sigortası Kanununda Degişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile 4447 sayılı Kanunda degişiklik yapılarak, Işsizlik Ödenegi alanları istihdam eden işverenlere teşvik getirilmiştir.

Işsizlik ödenegi alanların; işe alındıgı tarihten önceki aydan başlayarak işe alan işyerine ait son altı aylık dönemde, prim ve hizmet belgelerinde bildirilen ortalama sigortalı sayısına ilave olarak işe alınması kaydıyla, 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinde sayılan ve 82 nci maddesi uyarınca belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan kısa vadeli sigorta primi tutarının yüzde biri olmak üzere işçi ve işveren payı sigorta primleri ile genel saglık sigortası primi, kalan işsizlik ödenegi süresince Fondan karşılanmaktadır.

Bu teşvikten yararlananlar, 5 puanlık prim teşvikinden yararlanamadıgı için teşvik yeterince etkin olamamıştır. Teşvik için herhangi bir bitiş süresi öngörülmemiştir.

Ilave Istihdam Teşviki

Destek Üst Limiti: Günlük brüt asgarî ücretin sigortalının prim ödeme gün sayısıyla çarpımı sonucu

bulunacak tutar (2.558,40 TL.’ye kadar)

Destek Alt Limiti: Sigortalının prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigortalı ve işveren hissesi primlerinin tamamı (30 gün prim ödenmesi halinde 959,40 TL.)

Destek Oranı: %37,5

2018 yılında “Çalışma Hayatında Milli Seferberlik” kapsamında hayata geçirilen “Ilave Istihdam Teşviki” ile imalat ve bilişim sektörü ve kadın, genç ve engellilere yönelik destek tutarında ve süresinde farklılaştırma yapılmıştır.

Teşvik kapsamında özel sektör işverenlerine önceki takvim yılındaki ortalama çalışan sayısına ilave olarak istihdam edecekleri her bir sigortalı için prim ve vergi destegi saglanmaktadır.

Teşvik, 4447 sayılı Işsizlik Sigortası Kanununun Geçici 19 uncu ve 21 nci maddeleri kapsamında uygulanmaktadır.

Geçici Madde 19’a göre; Kuruma kayıtlı işsizler arasından 01/01/2018 ila 31/12/2020 tarihleri arasında özel sektör işverenlerince 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında işe alınanların; işe girdikleri aydan önceki 3 aylık sürede toplam 10 günden fazla 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamında Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmemiş olmaları ve istege baglı sigortalılık hariç 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı olmamaları, işe alındıkları yıldan bir önceki takvim yılında işe alındıkları işyerinden bildirilen aylık prim ve hizmet belgelerindeki veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerindeki sigortalı sayısının ortalamasına ilave olmaları kaydıyla, işyerinin imalat veya bilişim sektöründe faaliyet göstermesi halinde ilgili döneme ait günlük brüt asgarî ücretin sigortalının prim ödeme gün sayısıyla çarpımı sonucu bulunacak tutarı geçmemek üzere, sigortalının 5510 sayılı Kanunun 82 nci maddesi uyarınca belirlenen prime esas kazançları üzerinden hesaplanan sigortalı ve işveren hissesi primlerinin tamamı tutarında; işyerinin diger sektörlerde faaliyet göstermesi halinde sigortalının 5510 sayılı Kanunun 82 nci maddesi uyarınca belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigortalı ve işveren hissesi primlerinin tamamı tutarında, her ay bu işverenlerin Sosyal Güvenlik Kurumuna ödeyecekleri tüm primlerden mahsup edilmek suretiyle işverene prim destegi saglanır ve destek tutarı Fondan karşılanır.

Bu maddeyle saglanan prim destegi 2020 yılı Aralık ayı/dönemi aşılmamak üzere, destek kapsamına giren sigortalılar için 12 ay süreyle uygulanır. Ancak bu süre; işe giriş tarihi itibarıyla 18 yaşından büyük kadın, 18 yaşından büyük 25 yaşından küçük erkek sigortalılar ile Kuruma engelli olarak kayıtlı sigortalılar için 18 ay olarak uygulanır.

Bu maddeyle saglanan teşvikten yararlanmakta olan işverenler, bu teşvikten yararlanılan ayda aynı sigortalı için diger sigorta primi teşvik, destek ve indirimlerinden yararlanamaz.

Geçici Madde 21’e göre ise; bu Kanunun geçici 19 uncu ve geçici 20 nci maddeleri kapsamında işe alınanların ücretlerinin, ilgili yılda uygulanan asgarî ücretin aylık brüt tutarının prim ödeme gün sayısına isabet eden tutarı üzerinden hesaplanan gelir vergisinin asgarî geçim indirimi uygulandıktan sonra kalan kısmı, verilecek muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden vergiden terkin edilir. Bu madde kapsamında yapılan ücret ödemelerine ilişkin düzenlenen kâgıtlara ait damga vergisinin aylık brüt asgarî ücretin prim ödeme gün sayısına isabet eden kısmı beyan edilmez ve ödenmez.

Bu madde kapsamında gelir vergisi stopajı teşvikinden yararlananlar, diger kanunlarda yer alan benzer nitelikli gelir vergisi stopajı teşviklerinden yararlanamaz.

Ilave Istihdam Teşvikinden yararlanılabilmesi için;

Sigortalı yönünden aranan şartlar

• 01/01/2018 ila 31/12/2020 tarihleri arasında özel sektör işverenlerince işe alınmış olması,
• I?KUR’a kayıtlı işsiz olması,
• Işe giriş tarihinden önceki 3 aylık sürede toplam 10 günden fazla 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri kapsamında sigortalılıklarının bulunmaması (SGK’ya bildirilmemiş olmaları).

Işyeri yönünden aranan şartlar

• Özel sektör işverenine ait olması,
• Sigortalının işe giriş tarihinden önceki takvim yılına ilişkin işyerinin ortalama sigortalı sayısına ilave olarak çalıştırılması,
• Aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içinde SGK’ya verilmesi,
• Tahakkuk eden sigorta primlerinin yasal süresi içinde ödenmesi,
• Işyerinden kaynaklanan yasal ödeme süresi geçmiş prim ve idari para cezası borcunun bulunmaması,
• Kayıt dışı sigortalı çalıştırıldıgı veya sahte sigortalı bildiriminde bulunuldugu yönünde bir tespitin

bulunmaması.

Üç Aylık Ücret Destegi

22/02/2019 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan “Sosyal Hizmetler Kanunu Ile Bazı Kanunlarda Degişiklik Yapılmasına Dair Kanun”un 8. Maddesi ile, 25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı Işsizlik Sigortası Kanununun geçici 19 uncu maddesine son fıkradan önce gelmek üzere şu fıkra eklenmiştir:

4447 / Geçici Madde 19 / (Ek fıkra:21/2/2019-7166/8 md.) 01/02/2019 ila 30/4/2019 tarihleri arasında işyerlerinde 2018 yılı Ocak ila Aralık ayları/döneminde aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesi ile 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında uzun vadeli sigorta kollarından en az sigortalı bildirimi yapılan aydaki/dönemdeki sigortalı sayısına ilave olarak işe alınanların, iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı nedenlerle feshedilmesi hariç olmak üzere, işe alındıkları tarihten itibaren 9 aylık sürede iş sözleşmesi feshedilmeksizin çalıştırılmaları halinde bu maddede belirtilen prim destegi ile birlikte işe alındıkları ay dâhil 3 aylık süre için prim ödeme gün sayısının 67,36 Türk lirası ile çarpımı sonucu bulunacak tutar Fondan karşılanmak üzere işverene destek olarak ayrıca saglanır. Bu fıkra kapsamında işverene saglanan ücret destegi işverenin Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçlarına mahsup edilir, ancak işverene ödenmez.

Buna göre; işverenlerin 2018’de uzun vadeli sigorta kollarından en az işçi çalıştırdıkları aydaki çalışan sayısına ilave olarak 2019 yılı ?ubat, Mart veya Nisan aylarında saglayacakları ilave istihdam için 3 ay süreyle ücret destegi saglanmaktadır. Ilave istihdam ücret destegi uygulaması ile; ücret destegiyle destekten yararlanan sigortalının 3 aylık destek süresinin akabinde 6 ay boyunca işyerinde istihdamda kalması hedeflenmektedir.

Üç Aylık Ücret Desteginden yararlanılabilmesi için;

Sigortalı yönünden aranan şartlar

• 01/02/2019 ila 30/4/2019 tarihleri arasında işe alınmış olması,
• Türkiye Iş Kurumuna kayıtlı işsiz olması,
• Işe giriş tarihinden önceki üç aylık sürede toplam on günden fazla 5510/4-1 ve (c) bentleri kapsamında Kuruma bildirilmemiş olmaları ve istege baglı sigortalılık hariç 5510/4-1 -(b), ek 6, ek 9 uncu madde birinci fıkra kapsamında sigortalı olmamaları.

Işyeri yönünden aranan şartlar

• Özel sektör işvereni olması,
• 2018 yılında Kuruma uzun vadeli sigorta kollarına tabi olarak en az sayıda bildirim yapılan aydaki/dönemdeki sigortalı sayısına ilave olarak çalıştırılması,
• Iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı nedenlerle feshi hariç olmak üzere, işe alındıkları tarihten itibaren dokuz aylık sürede işverence iş sözleşmesi feshedilmeksizin çalıştırılmaları,
• Aylık prim ve hizmet belgesinin veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin yasal süresi içinde

Kuruma verilmesi,

• Tahakkuk eden primlerin yasal süresi içinde ödenmesi,
• Yasal ödeme süresi geçmiş sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası ile bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarının bulunmaması,
• Çalıştırdıgı kişileri sigortalı olarak bildirmedigi veya bildirdigi sigortalıları fiilen çalıştırmadıgı yönünde herhangi bir tespitin bulunmaması, şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.

01/02/2019 ile 30/04/2019 tarihleri arasında işe alınan sigortalılar için işverenlere 3 aylık süre ile aylık net asgari ücret düzeyinde (2.020,90 TL.) destek saglanmaktadır.

Asgari Ücret Destegi

Asgari Ücret Destegi 2016 ve 2017 yıllarında 12 ay; 2018 yılında 9 ay olarak uygulanmıştır. 2019’da yapılan yasal düzenleme ile destek süresi 12 aya çıkarılmış ve destek tutarı işyeri büyüklügüne göre farklılaştırılmıştır.

Söz konusu destek, 5510 sayılı Kanunun geçici 78 inci maddesi kapsamında uygulanmaktadır. 5510 / Geçici 78 inci madde – (Ek:18/1/2019-7162/10 md.):

Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında haklarında uzun vadeli sigorta kolları hükümleri uygulanan sigortalıları çalıştıran işverenlerce;

1. 2018 yılının aynı ayına ilişkin Kuruma verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde prime esas günlük kazancı 102 Türk lirası ve altında bildirilen sigortalıların toplam prim ödeme gün sayısını geçmemek üzere, 2019 yılında cari aya ilişkin verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının,
2. 2019 yılı içinde ilk defa bu Kanun kapsamına alınan işyerlerinden bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının,

2019 yılı Ocak ila Aralık ayları/dönemi için bu maddede belirtilen tutarlar ile çarpımı sonucu bulunacak tutar, bu işverenlerin Kuruma ödeyecekleri sigorta primlerinden mahsup edilir ve bu tutar Işsizlik Sigortası Fonundan karşılanır. Ancak (a) bendinde belirtilen prime esas günlük kazanç tutarı 18/11/2012 tarihli ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu Iş Sözleşmesi Kanunu hükümleri uyarınca toplu iş sözleşmesine tabi özel sektör işverenlerine ait işyerleri için 203 Türk lirası olarak esas alınır.

Birinci fıkrada belirtilen işyerlerinin tespitinde; 2018 yılı Ocak ila Kasım ayları/döneminde uzun vadeli sigorta kollarından aylık prim ve hizmet belgeleri veya muhtasar ve prim hizmet beyannameleri ile bildirimi yapılan 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalı sayısının ortalaması esas alınır. Ortalama sigortalı sayısı; 500’ün altında olan işyerleri için günlük 5 Türk lirası, 500 ve üzerinde olan

işyerleri için günlük 3,36 Türk lirası destek saglanır.

Bu kapsamda; 500 ve üzerinde çalışanı olan işyerleri için kişi başı aylık 101 TL; 500 altı çalışanı olan işyerleri için ise kişi başı aylık 150 TL destek saglanmaktadır. 2019 yılı boyunca 12 ay süreyle uygulanacak olan bu destek aracılıgıyla; asgari ücrette yapılan yüksek oranlı artışlardan kaynaklı olarak mevcut istihdam üzerinde oluşabilecek olumsuz etkilerin önüne geçilmesi hedeflenmektedir.

Asgari Ücret Desteginden yararlanılabilmesi için;

Iş arayan yönünden aranan şartlar

• • 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında haklarında uzun vadeli sigorta kolları (Malullük, Yaşlılık, Ölüm) hükümleri uygulanan sigortalılar olması.

Işveren yönünden aranan şartlar

• • Özel sektör işyeri işverenlerine ait olması,
  • 5018 sayılı Kanuna ekli (I) sayılı cetvelde belirtilen kamu idareleri dışında kalan diger kamu işyeri işverenleri olması.

Işyerlerine Yönelik Mesleki Egitim Kursları

Işgücü piyasasının ihtiyaç duydugu tüm mesleklerde işsizlerin niteliklerini geliştirerek istihdam edilebilirliklerini artırmak amacıyla mesleki egitim kursları düzenlenebilmektedir.

Işverenler I?KUR destegi ile ihtiyaç duydugu nitelikteki işgücünü yetiştirebilmektedirler. Bu şekilde eleman ihtiyacını hızlı ve etkin bir şekilde karşılayabilir ve işgücü yetiştirme maliyetlerinden kurtulabilmektedirler.

Işverenler ihtiyaç duydugu nitelikli işgücünün yetiştirilmesinin yanı sıra hâlihazırda çalışanı olan ancak çeşitli mevzuatlar ile belirlenen belgelere sahip olmayan işçilerinin de belge sahibi olması için çalışanların mesleki egitimi kurslarından faydalanarak egitim için hiçbir gider ödemeden çalışanlarınızı belge sahibi yapabilmektedirler.

Kurslarda egitici giderleri, kursiyer zaruri gideri ile kısa vadeli sigorta giderleri I?KUR tarafından karşılanmaktadır.

Istihdam garantili mesleki egitim kurslarına katılanların en az yüzde ellisi, en az yüz yirmi gün olmak üzere kurs süresi kadar istihdamda kalmaktadır.

Mesleki Egitim Kurslarına Katılacaklarda Aranan Çartlar

• Kuruma kayıtlı işsiz olmak,
• 15 yaşını tamamlamış olmak,
• Yetiştirilecekleri meslege uygun özelliklere sahip olmak,
• Işverenin aradıgı özel şartları taşımak,
• Iş ve meslek danışmanlıgı hizmetlerinden faydalanmış olmak,
• Emekli olmamak.

Egitimlere katılmalarına ve kurs sonunda da istihdam edilmelerine engel durumları bulunmadıgı il müdürlügünce uygun görülen yüksekögretim ve açık ögretimde okuyan ögrenciler de kurslara katılabilirler. Kurslara devam zorunludur. Kabul edilebilir mazereti olanlara yüklenicinin onayı alınmak şartı ile egiticiler/ögreticiler tarafından yazılı olarak izin verilebilir. Ancak bu izin süreleri toplamının, doktor raporu ile tevsik edilebilen en fazla 5 günlük saglık izni dışında, hangi sebeple olursa olsun kurs süresinin 1/10’unu aşması halinde kursiyerlerin kursla ilişikleri kesilir.

Ayrıca tarımsal faaliyette bulunanlar ile istege baglı sigortalı sayılanlar, sosyal yardım, özürlü maaşı ile dul ve yetim aylıgı alanlar da mesleki egitim kurslarından yararlanabilmektedir.

Mesleki Egitim Kurslarının Süresi

Kurslar en fazla 160 fiili gündür.

Kursların, günlük en az 5 en fazla 8 saat ve haftada 6 günü geçmemek üzere en az 30 en fazla 40 saattir. Yarım günlük tatiller dahil olmak üzere milli, dini bayramlar ile resmi tatil olan günlerde egitim yapılamaz ve bu süreler toplam egitim gününe dahil edilemez.

Mesleki Egitim Kurslarında Karşılanabilecek Giderler

• Kursiyer zaruri gideri (Günlük 30 TL. ila 50 TL. arasında degişmektedir.)
• Iş Kazası ve Meslek Hastalıgı Sigortası Primi
• Genel Saglık Sigortası Prim Giderler
• Sanayi sektöründeki mesleklerde düzenlenecek mesleki egitim kurslarına katılan kadınların bakmakla yükümlü oldukları 2-5 yaş arası çocukları için aylık 400 TL. bakım destegi kurs süresince karşılanacaktır.

Başvuru Yeri ve Zamanı

81 ilde bulunan Çalışma ve Iş Kurumu Il Müdürlükleri ile hizmet merkezlerine istenildigi zaman başvuru yapılarak iş ve meslek danışmanlıgı hizmetlerinden faydalanarak kursa katılabilirsiniz.

Işbaşı Egitim Programları

Işbaşı egitim programının amacı nitelikli işgücü temin etmekte zorlanan işverenlere işe alacakları kişileri işyerinde belli bir süre gözlemleyerek ve egitim vererek kişiler hakkında ayrıntılı bilgi sahibi olma ve işe alma konusunda isabetli bir karar verme imkânı sunmaktır. Bu sayede işverenler ihtiyaç duydukları işgücünü herhangi bir maliyete katlanma zorunlulugu bulunmadan kendileri yetiştirme imkânına kavuşmakta ve dogru işçi bulma olanagı elde etmektedirler.

Işbaşı egitim programı ilgili mevzuatı geregi en az 2 sigortalı çalışanı bulunan ve Kuruma kayıtlı olan tüm işyerlerinde uygulanabilmektedir. Kamu kurumu olmayan ve kamu kurumu teşkilatı içerisinde yer almayan tüm işverenler programa başvuru yapabilmektedir. Program kapsamında işverenler çalışan sayısının %50 istihdam taahhüdü vererek çalışan sayı% 30’una kadar katılımcı talep edebilmektedir.

Işverenin en az %50 istihdam taahhüdü vermesi ve program sonunda katılımcıları program süresi 60 günden

az olanlar için en az 60 gün, diger programlarda ise program süresi kadar istihdam etmesi gerekmektedir.

Işbaşı Egitim Programı; bilişim ve imalat sektörlerindeki işyeri ve mesleklerde en fazla 6 ay, diger sektörlerde ise en fazla 3 ay olarak uygulanmaktadır.

Siber güvenlik, bulut bilişim, oyun geliştirme uzmanı ve kodlama gibi çagımızın ve gelecegin meslekleri olarak görülen alanlarda düzenlenecek olan işbaşı egitim programlarına katılan 18-29 yaş arası gençler için işbaşı egitim programlarının süresi 9 ay uygulanacaktır.

Program günde en az 5 en fazla 8 saat olmak üzere ve haftada 6 günü aşmamak kaydıyla haftalık 45 saati geçmeyecek şekilde planlanabilir.

Program süresince katılımcı zaruri gideri (günlük 77,70 TL., ögrenciler için 58,27 TL., işsizlik ödenegi alanlar için 38,85 TL.) ve kısa vadeli sigorta prim giderleri I?KUR tarafından karşılanmaktadır. Gelecegin meslekleri olarak belirlenecek mesleklerde düzenlenen programlarda katılımcılara 85 TL. zaruri gider ödenecektir.

Bu şekilde katılımcıyı işin başında görme imkânı bularak kendi ihtiyacınıza göre yetiştirebilir ve daha sonra istihdam ederek “Teşvikler” kısmında yer alan teşviklerden faydalanabilirsiniz.

81 ilde bulunan Çalışma ve Iş Kurumu Il Müdürlükleri ile hizmet merkezlerine istediginiz zaman başvuru yaparak ayrıntılı bilgi alabilirsiniz.

Gelecegin Mesleklerinde Işbaşı Egitim Programı Düzenlenmesine Ilişkin Uygulama

Sanayi 4.0 ile gelecekte bilgi ve iletişim teknolojileri ve Ar-Ge alanında gelişen teknoloji ve üretim süreçlerinin degişimi ile birlikte yeni mesleklerin ortaya çıkacagı, bazı mesleklerde ise işgücü talebinin artacagı öngörülmektedir. Bu kapsamda gelecegin meslekleri olarak öngörülen siber güvenlik, kodlama, bulut teknolojisi vb. mesleklerde 18-29 yaş aralıgındaki gençler için 9 aya kadar Işbaşı egitim programı düzenlenebilmekte olup katılımcılara günlük 85 TL. cep harçlıgı ödenmektedir.

Bu kapsamda düzenlenecek olan işbaşı egitim programlarından en az iki sigortalı çalışanı olmak kaydıyla;

• “Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde” (teknoparklar) faaliyet gösteren işyerleri,
• “Teknoloji Merkezleri (teknoloji merkezi işletmeleri)”,
• “Ar-Ge merkezleri” ile “Tasarım Merkezi” olarak faaliyette bulunan işyerleri,

yararlanabilmekte olup ayrıca bunlardan ayrı olarak bilgi ve iletişim sektöründe faaliyet gösteren ve en az yirmi sigortalı çalışanı olan işyerleri de bu kapsamda düzenlenecek işbaşı egitim programlarından yararlanabilmektedir.

81 ilde bulunan Çalışma ve Iş Kurumu Il Müdürlükleri ile hizmet merkezlerine istediginiz zaman başvuru yaparak ayrıntılı bilgi alabilirsiniz.

Işe Ilk Adım Projesi

Işe Ilk Adım Projesi ile üniversite mezunu gençlerin işgücü piyasasında kalıcı istihdamının saglanmasını hedefliyoruz. Projeyle nitelikli işgücü talebinde bulunan işverenlerin aradıgı özelliklere sahip elemanları istihdam edebilmelerine yardımcı oluyoruz.

Fakülte veya yüksekokullardan mezun 18-29 yaş arası gençleri kapsayan proje ile işbaşı egitim programı sonrası istihdam sürecinde işverenlere ücret destegi saglıyoruz.

Program sonrası zorunlu istihdam sürecinde net asgari ücretin %50’sine karşılık gelen tutarını zorunlu istihdamın sonunda toplu olarak ödüyoruz.

Zorunlu istihdam süreci sonrasında işveren tarafından 12 ay süreyle bu kişileri istihdam etmeye devam edecegine dair taahhüt verilmesi ve yeni bir sözleşme imzalanması durumunda 12 ay süresince net asgari ücretin %25’ini aylık olarak ödemeye devam ediyoruz.

Kadınlara Yönelik Çocuk Bakım Destegi Uygulaması

Işgücü piyasasında dezavantajlı konumda bulunan kadınların işgücüne katılımını artırmak ve sanayi ve imalat sektörlerinde işverenlerin ihtiyaç duydugu nitelikli işgücü ihtiyacını karşılamak amacıyla sanayi ve imalat sektörlerinde I?KUR tarafından düzenlenen mesleki egitim kursları ve işbaşı egitim programlarına katılan kadınlara yönelik çocuk bakım destegi uygulanmaktadır. Buna göre sanayi sektöründeki mesleklerde düzenlenen mesleki egitim kurslarına ve imalat sektöründeki mesleklerde düzenlenen işbaşı egitim programlarına katılan kadınlardan 2-5 yaş arasındaki (2 ve 5 yaş dahil) çocugu olup çocukları kreşe/gündüz bakımevine (özel veya kamu) devam eden kadın kursiyer/katılımcılara 01/04/2018 tarihinden

itibaren yalnızca bir çocuk için kurs süresi boyunca aylık en fazla 400 TL. olmak üzere bakım destegi

verilmektedir.

Iş’te Anne Projesi

Işgücü piyasasına girişte ve istihdamda kalma konusunda diger gruplara göre daha dezavantajlı konumda bulunan kadınların desteklenmesi, istihdamın attırılması ve işsizligin önlenmesi amacıyla hayata geçirilen “Işte Anne Projesi” ile kadınların istihdam garantili mesleki egitim kurslarına ve işbaşı egitim programlarına dâhil edilmesi ve daha sonra bu kadınların istihdam edilmesi amaçlanmaktadır.

Proje, en az %50 istihdam garantili mesleki egitim kursları ile işbaşı egitim programlarında uygulanmaktadır. Projeden sadece 0-15 yaş aralıgında çocugu bulunan kadınlar yararlanabilmekte olup, projeden yararlanmak isteyen kadınlar yogunlaştırılmış iş ve meslek danışmanlıgı hizmetlerinden yararlandırılmasının ardından I?KUR tarafından düzenlenen en az yüzde 50 istihdam garantili mesleki egitim kursları ile işbaşı egitim programlarına yönlendirilmektedir.

Kurs ve programlara katılan kadınlara kursa veya programa devam edilen günler için 80 TL. cep harçlıgı ödenmektedir. Ayrıca kursiyerlerin iş kazası ve meslek hastalıgı ile genel saglık sigortası primleri de karşılanmaktadır.

Mesleki Egitim ve Beceri Geliştirme Işbirligi Projesi (MEGIP)

I?KUR ile TOBB arasında işgücü piyasasının talep ettigi niteliklerde işgücünün yetiştirilmesi için kamu- özel sektör işbirliginde teorik ve uygulamalı egitimlerin birleştirilmesini içerecek şekilde mesleki beceri egitimlerinin düzenlenebilmesi için bu proje hazırlanmıştır.

Işverenlerin ihtiyaç duydugu nitelikli işgücü yine işverenlerin talepleri dogrultusunda oluşturulacak egitim programı ile yetiştirilecektir. Kursiyer olma şartlarını taşıyan herkes bu egitimlerden faydalanabilecektir.

Meslegin özelligine göre teorik ve pratik egitim birbirlerini tamamlayacak şekilde eş zamanı veya ayrı bir şekilde yürütülebilecektir.

Mesleki beceri egitimleri günlük en az beş en fazla sekiz saati ve haftada altı günü geçmemek üzere en az otuz en fazla kırk beş saat olarak gerçekleştirilebilmektedir.160 fiili günü geçmeyecek şekilde düzenlenecek mesleki beceri egitimlerine katılan işsizlere günlük 77,70 TL., işsizlik ödenegi alan vatandaşlarımıza ise 38,85 TL. cep harçlıgı ödenmektedir. Ayrıca kursiyerlerin iş kazası ve meslek hastalıgı ile genel saglık sigortası primleri de karşılanmaktadır.

TÜRKIYE SAULIK ENSTITÜLERI BAÇKANLIUI (TÜSEB)

Türkiye Saglık Enstitüleri Başkanlıgı (TÜSEB), saglık bilimi ve teknolojisi alanında bilgi üreterek, ülkemize ve insanlıga hizmet etmek amacıyla 19/11/2014 tarihli ve 6569 sayılı Kanun (4 sayılı Cumhurbaşkanlıgı Kararnamesi’nin 666 ncı maddesi ile revize edildi) ile kurulmuştur. TÜSEB bu amaç ve ilkeler dogrultusunda saglık bilimleri alanında yurt içi ve yurt dışı araştırma ve işbirligi yapmak, bilimsel kalkınmaya katkıda bulunmak ve ülkemizde bilimsel araştırmalar için ekosistem oluşturmak hedefleriyle kurulmuştur. TÜSEB, saglık bilim ve teknolojileri alanında ülke ihtiyaçları dogrultusunda aşagıda kurulmuş olan araştırma enstitülerine, gerektiginde yenilerini ekleyerek, saglık araştırmaları sahasında, yapılanmasını tamamlayacak ve işbirligi agını kuracaktır. Bu amaçla kurulan ilk Enstitüler:

• Türkiye Kanser Enstitüsü
• Türkiye Biyoteknoloji Enstitüsü
• Türkiye Anne, Çocuk ve Ergen Saglıgı Enstitüsü
• Türkiye Halk Saglıgı ve Kronik Hastalıklar Enstitüsü
• Türkiye Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Enstitüsü
• Türkiye Saglık Hizmetleri Kalite ve Akreditasyon Enstitüsü
• Türkiye Saglık Politikaları Enstitüsü’dür.

TÜSEB kendisine kanunla verilen saglık bilimi ve teknolojileri alanında Ar-Ge faaliyetlerini yürütmek ve desteklemek için bir dizi mevzuat düzenlemelerini hazırlayarak uygulamaya aktarmaktadır.

Ilk düzenleme “Stratejik Araştırma ve Geliştirme Projelerini Destekleme Yönetmeligi” (Resmi Gazete:

13/03/2018/30359) yayımlanmıştır.

Yönetmeligin amacı, Cumhurbaşkanlıgı Politika Kurulları, Bakanlar Kurulu, Kalkınma Planı veya Hükümet Programlarında yer alan stratejik ve/veya öncelikli olarak belirlenen alanlarda, Yönetim Kurulu tarafından belirlenen stratejik konularda kamu ve özel kurum/kuruluş, üniversiteler ile TÜSEB’e baglı Enstitüler tarafından yapılacak Stratejik Ar-Ge projesi başvurularının degerlendirme, destek, teşvik, izleme ve sonuçlandırılmasına ilişkin usul ve esasları belirlemektedir. Başvurular; çagrı, davet usulü ve/veya dogrudan yapılabilir.

“Araştırma ve Geliştirme Proje Destek Programlarına Ilişkin Yönetmelik” taslagı ile buna baglı öncelikli desteklenmesi düşünülen alanlar için 3 adet alt düzenleme hazırlanmıştır.

Bu yönetmelige baglı alt programlar

1. Araştırma ve Geliştirme Projeleri Destekleme Programı Uygulama Usulü
2. Çagrılı Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı Uygulama Usulü (Öncelik Belirlenen Konularda)
3. Acil Araştırma ve Geliştirme Projeleri Destekleme Programı Uygulama Usulü (Küçük Ölçekli) hazırlanmıştır.

Ayrıca uzun vadede sektörü daha geniş alanlarda desteklemek üzere çalışılması planlanan konular;

1. Altyapı projeleri (araştırma merkezleri, laboratuvar vb.) desteklenmesine,
2. Üniversite ve araştırma merkezleriyle (ulusal ve uluslararası) işbirligi yapılması
3. Saha çalışmalarının desteklenmesi
4. Patent çalışmalarının desteklenmesi yer almaktadır.

KREDI GARANTI FONU (KGF)

Kredi Garanti Fonu’nun kuruluş amacı, teminat yetersizligi olan KOBI ve KOBI dışı işletmelerin finansmana erişimini kolaylaştırmaktır.

KGF, kredi kuruluşlarının teminat olarak talep ettikleri varlıklara sahip olmayan KOBI’lerimize kefil olmak suretiyle teminat yetersizligini finansmana erişimin önünde bir engel olmaktan çıkarmayı amaçlamakla;

• • Kredi piyasasının etkin çalışmasını, ,
  • KOBI’lerin toplam krediler içindeki payının yükseltilmesini,
  • KOBI’lerin uzun vadeli yatırım kredileri kullanabilmesini,
  • KOBI’lerin rekabet gücünün arttırılmasını,
  • Girişimciligin desteklenmesini,
  • KOBI’lerin kayıt dışı piyasalar yerine bankalardan borçlanmasını

gelir dagılımının iyileştirilmesini ve istihdam artışını da hedeflemiş olmaktadır ki, bu hedefler aynı zamanda büyüme ve kalkınma yolundaki ülkemizin de öncelikleri arasındadır.

Özkaynak Kredi Kefalet Programı

Destek Üst Limiti: 3.000.000 TL. Destek Alt Limiti: –

Destek Oranı: %80

Bu destek ile teminat yetersizligi çeken KOBI’lerin bankalardan alacagı kredilere en çok %80 oranında kefalet verilmesi amaçlanmaktadır.

KGF teminatından yararlanabilmek için; kredi başvurusu yapılan bankaya, KGF kefaletinden yararlanmak

istendigi belirtilmelidir.

Bir KOBI için kefalet üst limiti 3.000.000 TL. olarak belirlenmiştir.

Bankaya başvuru yapıldıktan, yaklaşık 10 gün sonra başvuru sahibine KGF kefaleti ile ilgili olumlu ya da olumsuz dönüş yapılmaktadır.

Işletmelerin ve KOBI’lerin Rekabet Edebilirligi Programı – COSME

Destek Üst Limiti: 1.000.000 TL. Destek Alt Limiti: –

Destek Oranı: %80

Bu destek ile Avrupa Yatırım Fonu tarafından KGF lehine saglanan kontrgaranti ve KGF eş finansmanına istinaden, KOBI’lerin rekabet edebilirliginin ve sürdürülebilirliginin güçlendirilmesi ve girişimcilik kültürünün teşvik edilmesi için KOBI’lerin finansmana erişiminin desteklenmesini saglamaktır. Bu program Avrupa Yatırım Fonu ile Kredi Garanti Fonu A.?. ortaklıgında yürütülmektedir. Teminat vermekte sıkıntı yaşayan KOBI’lerin program kapsamındaki bankalardan alacagı kredilere %80 oranında kefil olunmaktadır.

Kredi vadesi minimum 3, maksimum 5 yıldır.

Aşagıda yer alan sektörlerde faaliyet gösteren KOBI’ler bu destekten yararlanamamaktadır:

• • Yasadışı Ekonomik Faaliyetler,
  • Tütün ve Damıtılmış Alkollü Içkiler,
  • Silah ve Mühimmat Üretimi ve Ticareti,
  • Kumarhaneler,
  • Bazı BT alt sektörleri
  • Bazı yaşam bilimleri alt sektörleri

2.7.3 Hazine Destekli Kefalet Programı

31/10/2016 tarihli 2016/9538 sayılı “BKK 2016/9538 Kredi Garanti Kurumlarına Saglanan Hazine Destegine Ilişkin Karar” da yer alan 20 milyar TL.’lik kefaletlerin toplam bakiye tutarı ile ilgili limit, 10/03/2017 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüge giren Hazine Destekli KGF kefaletleriyle ilgili 27/02/2017 tarih 2017/9969 sayılı “Kredi Garanti Kurumlarına Saglanan Hazine Destegine Ilişkin Kararda Degişiklik Yapılmasına Dair Karar” ile 250 milyar TL’ye yükseltilmiştir.

Bu dogrultuda Hazine ve Maliye Bakanlıgı ile KGF arasında sırayla 200 milyar TL., 52,5 milyar TL., 32,5 milyar TL. tutarında kefalet verilmesiyle ile ilgili protokoller imzalanmış ve Hazine kaynaklı KGF kefaletleri ile KOBI ve KOBI Dışı ölçekli işletmelerin banka kredilerine erişimi kolaylaştırılmıştır. KOBI ölçekli her bir işletme için 25 milyar TL.’ye kadar, KOBI ölçeginden büyük her bir işletme için 200 milyar TL.’ye kadar kefalet imkânı saglanmıştır.

Işletme kredilerinin vadesi asgari 6 ay, anapara ödemesiz dönemi en fazla 1 yıl olmak üzere azami 5 yıldır. Yatırım kredilerinin vadesi ise asgari 6 ay, anapara ödemesiz dönemi en fazla 3 yıl olmak üzere azami 10 yıldır.

10/10/2018 tarihli 162 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile düzenlenen, ödemesinde problem yaşanan krediler için bankalarca tazmin talebinde bulunulmadan önce yararlanıcıya yapılandırma imkânı sunulmuş olması koşulu KGF tarafından uygulanmaya başlamıştır.

Kefalet verilmiş kredilerin yeniden vadelendirilmesi veya yapılandırılması durumlarında banka, kredinin açılış tarihinden başlamak üzere işletme kredilerinde 96 ay, yatırım kredilerinde ise 156 ayı aşmamak kaydıyla birden fazla yapılandırma yapabilmekte, kredi vadesini degiştirebilmektedir. Yapılandırma durumunda ilave olarak 12 ay ödemesiz dönem kullanılması imkânı bulunmaktadır.

Devam eden diger programların yanı sıra 2019 yılında toplamda 40 milyar TL kefalet limiti ile KOBI Deger-1 ve KOBI Deger-2 programları hayata geçirilerek toplamda kullanıma sunulan Hazine Destekli KGF kefaleti tutarı 325 milyar TL.’ye ulaşmıştır.

TÜRK EXIMBANK

Türk Eximbank’ın temel amacı; ihracatın geliştirilmesi, ihraç edilen mal ve hizmetlerin çeşitlendirilmesi, ihraç mallarına yeni pazarlar kazandırılması, ihracatçıların uluslararası ticarette paylarının artırılması ve girişimlerinde gerekli destegin saglanması, ihracatçılar ile yurt dışında faaliyet gösteren müteahhitler ve yatırımcılara uluslararası piyasalarda rekabet gücü ve güvence kazandırılması, yurt dışında yapılacak yatırımlar ile ihracat maksadına yönelik yatırım malları üretim ve satışının desteklenerek teşvik edilmesidir.

Türkiye’de ihracatın kurumsallaşmış tek asli teşvik unsuru olan Türk Eximbank, bu amaca yönelik olarak ihracatçıları, ihracata yönelik üretim yapan imalatçıları ve yurt dışında faaliyet gösteren müteahhit ve girişimcileri kısa, orta ve uzun vadeli nakdi ve gayri nakdi kredi, sigorta ve garanti programları ile desteklemektedir. Türk Eximbank’ın, gelişmiş birçok ülkenin resmi destekli ihracat kredi kuruluşlarından farklı olarak kredi, garanti ve sigorta işlemlerini aynı çatı altında toplamış olması, ihracatçı firmalara verilen hizmetlerde bir bütünlük oluşturulmasına imkân tanımaktadır.

Burada Türk Eximbank’ın başlıca kredi programları hakkında bilgi verilmektedir. Daha detaylı bilgi ve güncel faiz oranlarına www.eximbank.gov.tr adresinden ulaşılabilmektedir.

Ihracata Hazırlık Kredileri

Destek (Firma) Üst Limiti: 25 milyon ABD Doları

Destek Alt Limiti: Ihracata Hazırlık Kredisi programımız kapsamında işlem bazında herhangi bir alt limit bulunmamaktadır.

Bu destek ile, ihracata yönelik mal üreten imalatçı ve ihracatçı firmaların uluslararası arenada rekabet seviyelerinin artırılması ve ihracat projelerinin ihracata hazırlık aşamasında desteklenmesi amaçlanmaktadır. Kredi, Türk Lirası ve döviz cinsinden kullandırılmaktadır.

Kredi Kullandırım Çartları

• • Söz konusu krediden mal ihracatı yapan tüm ihracatçı firmalar yararlanabilir.
  • Kredi, ihracat taahhüdü karşılıgında ve malların serbest dövizle ihraç edilmesi koşulu ile kullandırılır.

Kredi Başvuru Formları

• • Kredi Talep Formu,
  • Ihracat Taahhüdünün Dagılım Formu,
  • Firmaca imzalanıp kaşelenmiş Gümrük Beyannamesi bazında Fob/ Dolar ihracat tutarını gösterir

belge,

• • Ihracata aracılık eden firma beyan formu,
  • Özel Fatura kapsamındaki ihracat tutarını gösterir belge,
  • Ilk defa ihracat yapacak olan firmaların kredi talebine konu, alıcı ile satıcı arasında yapılmış, ihracat baglantısını gösterir belge,
  • Son üç yıla ait Hesap Durumu Belgesi, bilanço ve kar/zarar cetvellerinin (gelir tablolarının) orijinal nüshaları,
  • Muvafakatname,
  • Firma Imza sirkülerleri,
  • Ilgili odaca orijinal tasdikli Kapasite Raporu örnegi,
  • Firmanın ve %25’i aşan hisseye sahip tüzel kişi ortaklarının kuruluş, faaliyet konusu, temsil ve ilzam, ortaklık yapısı ve son degişikliklere ilişkin ticaret sicili gazetelerinin orijinalleri veya noter tasdikli fotokopileri ile firmanın % 25’i aşan hisseye sahip gerçek kişi ortaklarının noter tasdikli nüfus cüzdanı suretleri,
  • Niyet Mektubu,
  • Kredi Garanti Fonu (KGF) kefaletiyle kullandırılacak kredilerde KGF tarafından düzenlenecek niyet mektubu,
  • Faks Sözleşmesi, firma kaşe imzalı
  • Firmayı tanıtıcı bilgi ve belgeler.

Kredi istege göre TL., ABD Doları, Euro, Japon Yeni ve GBP (sterlin) şeklinde kullanılabilmektedir.

Kredinin vadesi TL. kredilerinde azami 360 gün, döviz kredilerinde ise azami 720 gündür.

KOBI Ihracata Hazırlık Kredileri

Destek (Firma) Üst Limiti: 5 milyon ABD Doları

Destek Alt Limiti: Kobi Ihracata Hazırlık Kredisi programımız kapsamında işlem bazında herhangi bir alt

limit bulunmamaktadır.

Imalatçı/ihracatçı ve ihracata yönelik mal üreten KOBI’lerin ihracat taahhüdü karşılıgında ve malların serbest dövizle ihraç edilmesi koşulu ile desteklenmesi amaçlanmaktadır.

Söz konusu kredinin firma limiti 5 milyon ABD Dolarıdır.

TL Kredileri için kredi vadesi azami 360 gündür.

Firma analizini müteakip, başvurusu uygun bulunan ve kendilerine limit tahsis edilen firmalara kredi, EFT sistemi aracılıgı ile aktarılmaktadır.

Döviz kredileri için kredi vadesi azami 720 gündür. Kredi, ABD Doları, Euro, Japon Yeni ve GBP olarak kullanılabilmektedir.

Dış Ticaret Çirketleri Kısa Vadeli Ihracat Kredisi

Destek (Firma) Üst Limiti: Firmanın bir önceki takvim yılı performansı, kredibilitesi, limit kullanım oranına göre üst limit degişmektedir.

Destek Alt Limiti: Işlem alt limiti bulunmamaktadır.

Bu kredi destegi ile dış ticaret şirketlerinin ihracata hazırlık dönemi finansman ihtiyaçlarının uygun vade ve maliyet ile karşılanması amaçlanmaktadır.

Kredi başvuru formları

• • Kredi Talep Formu
  • Imza Sirküleri
  • Ticaret Sicili Gazetesi
  • Ihracat Taahhüdünün Dagılımı
  • Son üç yıla ait (Yeminli Mali Müşavirler tarafından tescil edilmiş) Hesap Durum Belgesi, Bilanço ve Gelir Tablolarının orijinal nüshaları
  • Faks Sözleşmesi, firma kaşe imzalı
  • Vergi Kimlik Numarası
  • Teminat mektubu düzenleyecek olan bankadan getirilecek Niyet Mektubu
  • Firmayı tanıtıcı bilgi ve belgeler

Destek için herhangi bir üst limit bulunmamaktadır. Verilen destek tamamıyla, firmanın bir önceki takvim yılı performansına ve firmanın kredibilitesine baglıdır.

Söz konusu kredi, döviz cinsinden kullandırılmakla birlikte azami 720 gündür.

Sevk Öncesi Ihracat Kredileri

Destek (Firma) Üst Limiti: 25 milyon ABD Doları

Destek Alt Limiti: SÖIK programımız kapsamında işlem bazında herhangi bir alt limit bulunmamaktadır.

Sevk Öncesi Ihracat Kredileri (SÖIK), Türk Eximbank tarafından tüm sektörleri kapsayan ve ihracatçıların imalat aşamasından başlanarak desteklenmesi amacıyla Türk Eximbank tarafından kendilerine nakdi kredi limiti tahsis edilmiş olan bankalar kanalıyla TL/Döviz cinsinden kullandırılan kısa vadeli kredilerdir.

Söz konusu kredi desteklerinde firma ve ihracat riski, aracı banka tarafından üstlenilmektedir.

Kredi Başvuru Formları

• Kredi talep formu
• Firma taahhütnamesi
• Firma bilgi formu
• Muvafakatname (Krediyi kullanacak firmanın imalatçı olması durumunda ihracatçı firmadan alınacaktır.)

Kredi Nasıl Kullanılır?

• Limit tahsis edilen aracı bankalar vasıtası ile kullandırılır.
• Aracı bankalar, uygun buldukları firmaların kredi başvuru formlarını Türk Eximbank’a gönderirler.
• Türk Eximbank kredi taleplerini degerlendirir.
• Kabul edilmesi halinde kredi, firma hesabına aktarılmak üzere aracı bankaya ödenir.
• Aracı bankalar hesaplarına intikal eden kredi tutarlarını aynı gün ilgili firma hesabına aktarırlar.
• Firmalar aracı bankanın krediyi kullandırım tarihinde, kendilerine ödedigini/ödemedigini 5 işgünü içinde yazılı olarak teyit ederler.

Söz konusu kredilerin vadesi en fazla 720 gündür. Sevk Öncesi Ihracat Kredileri, TL ve Dolar olmak üzere iki şekilde verilmektedir.

Reeskont Kredisi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)’nin Türk Eximbank’a tanıdıgı 17 milyar ABD Doları tutarındaki reeskont limiti kapsamında kullandırılmaktadır.

Firmaların akreditifli, vesaik mukabili, mal mukabili ödeme şekline göre yapacakları ihracat işlemlerinin sevk öncesi aşamasında, borçlu olarak düzenleyecekleri, bir banka avalini taşıyan bonoların iskonto edilmesi suretiyle kredi kullandırılmaktadır.

Krediden, TCMB ve Türk Eximbank’ca yapılacak degerlendirme sonucunda, kredibilitesi uygun bulunan ve Eximbank’tan kullandıgı kredilere ilişkin ödeme sorunu olmayan firmalar yararlanabilmektedir.

Destek (Firma) Üst Limiti: Firma limiti döviz ve Türk Lirası kredilerin toplamı olmak üzere azami 350 Milyon ABD Dolarıdır. Dış Ticaret Sermaye ?irketleri için ise limit 400 Milyon ABD Dolarıdır.

Destek Alt Limiti: Işlem limiti en az 100 bin ABD Dolarıdır. KOBI’ler için uygulanan işlem alt limiti ise 50 bin ABD Dolarıdır.

Kredi Başvuru Formları

• Kredi Talep Formu
• Bonoya aval verecek / TCMB’ye Devredilebilir Kesin teminat mektubu verecek ticari bankanın/ Kredi Garanti Fonu’nun (KGF) Niyet Mektubu
• Krediye esas ihracata/satışa konu olan malın ihracatçısının/satıcısının farklı olması halinde, kredi talebinde bulunan imalatçının, ihracatçıdan/satıcıdan imzalı ve firma kaşeli olarak alacagı ekte örnegi bulunan muvafakatname, muvafakatname veren firmanın noter tasdikli imza sirküleri sureti,
• Nakit Blokaj Firma Beyanı
• Faks Sözleşmesi
• Ek Form-Genel Kredi Sözleşmesi ve Firma Taahhütnamesi
• T.C. Ticaret Bakanlıgı Serbest Bölgeler, Yurtdışı Yatırım ve Hizmetler Genel Müdürlügü tarafından verilen ve üretim/alım-satım faaliyetine ilişkin düzenlenen geçerli “Üretim” veya “Alım-Satım” ruhsatının Serbest Bölgeler, Yurtdışı Yatırım ve Hizmetler Genel Müdürlügü’nce orijinal tasdikli veya ilgili Serbest Bölge Müdürlükleri tarafından onaylanmış bir örnegi.
• Serbest Bölgeler Hesap Bilgileri Formu
• KOBI Beyan Formu
• Avalsiz Bono

Reeskont döviz kredilerinde vade azami 360 gündür. Kredi ABD Doları, Avro, Japon Yeni, Sterlin olarak kullandırılmaktadır.

Sevk Sonrası Reeskont Kredisi

TCMB’nin Türk Eximbank’a tanıdıgı 17 milyar ABD Doları tutarındaki reeskont limiti çerçevesinde,

vadeli ihracat alacakları temlik alınarak, kredi kullandırılır. Program kapsamında;

• Poliçe veya bonoya baglı kabul kredili ihracat işlemlerinden dogan alacaklar,
• Vadeli ihracat akreditiflerine dayalı alacaklar,
• Türk Eximbank Kısa Vadeli Ihracat Kredi Sigortası kapsamında sigortalanmış vadeli mal mukabili

/vesaik mukabili ve akreditifli ihracat alacakları,

• Ihracatçı firmalarca ihracat alacagına istinaden düzenlenip faktoring şirketlerine temlik edilen ve Faktoring ?irketlerince Türk Eximbank’a ciro edilen bonolar, iskonto edilmektedir.

Kredibilitesi TCMB ve Bankamız tarafından uygun bulunan ve Bankamızdan kullandıgı kredilere ilişkin geri ödeme ve ihracat taahhüt sorunu olmayan firmalar bu programdan yararlandırılmaktadır.

Program kapsamında firma limiti döviz ve Türk Lirası kredilerin toplamı olmak üzere azami 350 Milyon ABD Doları’dır (DTS? hariç). Dış Ticaret Sermaye ?irketleri için firma limiti 400 Milyon ABD Doları’dır kredi Euro / USD/GBP/JPY olarak kullanılabilmektedir.

Destek Alt Limiti: Sevk Sonrası Reeskont Kredisi programımız kapsamında işlem bazında alt limit 1.000 ABD Doları tutarındadır.

Kredi Başvuru Formları

• Kredi Talep Formu
• Satış Sözleşmesi Örnegi/Proforma Fatura Örnegi
• Taşıma Belgesi
• Ingilizce Fatura
• Gümrük Beyannamesi
• Banka IBAN Bildirim Formu

Azami vade 360 gündür. Kredi ABD Doları, Avro, Japon Yeni, Sterlin olarak kullandırılmaktadır.

Ihracata Yönelik Işletme Sermayesi Kredisi

Bu kredi ile firmaların yapmış oldukları hammadde, ara malı, makine ve teçhizat alımları kredilendirilmek suretiyle, firmaların ihracata yönelik faaliyetlerinde ihtiyaç duydukları alımlarının finansmanı amaçlanmaktadır.

Destek (Firma) Üst Limiti: Firma limiti azami 50 milyon ABD Doları’dır. Söz konusu program limiti çerçevesinde her firma özelinde Bankamız tarafından yapılan çalışma ile limit belirlenerek ilgili firmaya bildirilmektedir.

Destek Alt Limiti: Ihracata Yönelik Işletme Sermayesi Kredisi programımız kapsamında işlem bazında herhangi bir alt limit bulunmamaktadır.

Kredi Başvuru Formları

• Kredi Talep Formu
• Harcama Belgeleri Listesi (Harcamaların faturaya baglanmış olması gerekmektedir), (Yeminli Mali Müşavir (YMM) / Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM) onaylı). Harcama Belgeleri Listesi’nde yer alan faturalar, gerektiginde Türk Eximbank tarafından kontrol amaçlı olarak talep edilebilecektir.
• Kullanılacak krediye esas ihracata/satışa konu olan malın ihracatçısının/satıcısının farklı olması halinde, kredi talebinde bulunan imalatçının, ihracatçıdan/satıcıdan imzalı ve firma kaşeli olarak alacagı ekte örnegi bulunan muvafakatname, muvafakatname veren firmanın noter tasdikli imza sirküleri sureti,
• T.C. Ticaret Bakanlıgı Serbest Bölgeler, Yurtdışı Yatırım ve Hizmetler Genel Müdürlügü tarafından verilen ve üretim/alım-satım faaliyetine ilişkin düzenlenen geçerli “Üretim” veya “Alım-Satım” ruhsatının Serbest Bölgeler, Yurtdışı Yatırım ve Hizmetler Genel Müdürlügü’nce orijinal tasdikli veya ilgili Serbest Bölge Müdürlükleri tarafından onaylanmış bir örnegi.
• Faks Sözleşmesi (Noter tasdikli veya firma yetkililerince Türk Eximbank huzurunda imzalanması suretiyle işleme alınacaktır.)
• Teminat mektubu düzenleyecek bankadan/Kredi Garanti Fonu A.?.’den getirilecek niyet mektubu.

Azami 3 yıl vade ile kredi kullandırılabilmektedir. Kredi ABD Doları, Avro, Japon Yeni, Sterlin olarak kullandırılmaktadır.

Ihracata Yönelik Yatırım Kredisi

Ihracata Yönelik Yatırım Kredisi Programı kapsamında ise, firmaların gerek yurt içinden gerekse yurt dışından gerçekleştirecekleri makine ve teçhizat alımları ile diger yatırım unsurları finanse edilmektedir.

Destek (Firma) Üst Limiti: Ihracata Yönelik Yatırım Kredisi programımız kapsamında program limiti azami 50.000.000 ABD Doları olup, kredi Euro veya USD olarak kullanılabilmektedir.

Destek Alt Limiti: Ihracata Yönelik Yatırım Kredisi programımız kapsamında işlem bazında herhangi bir alt limit bulunmamaktadır.

Kredi Başvuru Formları

• Kredi Talep Formu
• Harcama Belgeleri Listesi (Harcamaların faturaya baglanmış olması gerekmektedir.), (Yeminli Mali Müşavir (YMM) /Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM) onaylı). Harcama Belgeleri Listesi’nde yer alan faturalar, gerektiginde Türk Eximbank tarafından kontrol amaçlı olarak talep edilebilecektir.
• Kullanılacak krediye esas ihracata/satışa konu olan malın ihracatçısının/satıcısının farklı olması halinde, kredi talebinde bulunan imalatçının, ihracatçıdan/satıcıdan imzalı ve firma kaşeli olarak alacagı ekte örnegi bulunan muvafakatname, muvafakatname veren firmanın noter tasdikli imza sirküleri sureti,
• T.C. Ticaret Bakanlıgı Serbest Bölgeler, Yurtdışı Yatırım ve Hizmetler Genel Müdürlügü tarafından verilen ve üretim/alım-satım faaliyetine ilişkin düzenlenen geçerli “Üretim” veya “Alım-Satım” ruhsatının Serbest Bölgeler, Yurtdışı Yatırım ve Hizmetler Genel Müdürlügü’nce orijinal tasdikli veya ilgili Serbest Bölge Müdürlükleri tarafından onaylanmış bir örnegi.
• Faks Sözleşmesi (Noter tasdikli veya firma yetkililerince Türk Eximbank huzurunda imzalanması suretiyle işleme alınacaktır.)
• Teminat mektubu düzenleyecek bankadan/Kredi Garanti Fonu A.?.’den getirilecek niyet mektubu,
• Yatırım Teşvik Belgesi (YTB) sureti (varsa).

1 veya 2 yıl geri ödemesiz dönem olmak üzere 5 veya 7 yıl vade ile kredi kullandırılabilmektedir. Kredi ABD Doları, Avro, Japon Yeni ve Sterlin olarak kullandırılmaktadır.

Kısa Vadeli Alacak Sigortası

Alacak Sigortası ile ihracatçıların yurt dışı satışlarından dogan tahsilatı riskli alacakları ticari ve politik risklere karşı sigorta kapsamına alınmaktadır. Alacak sigortası ile ihracatçılarımızın Türk Eximbank tarafından kapsama alınan ülkelerdeki alıcılara yapacagı 360 güne kadar vadeli tüm sevkiyatları alıcı firmalara tahsis edilen limitler çerçevesinde sigortalanmaktadır.

Alacak Sigortası Programı’nın amacı, bir taraftan ihracatçılarımızın kısa vadeli satışlarına ilişkin ihracat bedellerinin ticari ve politik risklere karşı belirli limitler dahilinde teminat altına alarak ihracatı teşvik etmek ve yönlendirmek, diger taraftan da poliçenin teminat olarak gösterilmesi ile ticari bankalardan ihracat kredisi teminini kolaylaştırmaktır.

Destek (Firma) Üst Limiti: Üst limit bulunmamaktadır.

TÜRKIYE TEKNOLOJI GELIÇTIRME VAKFI (TTGV)

Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı, 1991 yılında kamu-özel sektör işbirligi ile Türkiye’de özel sektörün teknoloji ve inovasyon faaliyetlerinin desteklenerek teknolojinin gerçek dünya ile buluşturulması amacı ile kurulmuştur. Başta Avrupa Birligi olmak üzere dünyada gelişmiş ekosistemlerde kabul ve ilgi gören “kar amacını öncelikli olarak gütmeyen aracı/uygulayıcı kuruluş” modelinin Türkiye’deki tek örnegi olan TTGV, Türkiye’de kanunla kurulmuş Vakıflar arasında teknoloji ve inovasyon alanında faaliyet gösteren tek vakıftır.

TTGV’nin desteklerinin ana prensibini oluşturan geri dönüşlü ve yürütücü katkılı destekler, kamu fonlarının özel sektörün ulusal Ar-Ge harcamalarına daha fazla agırlıkla katılmasını teşvik ederek “çarpan etkisi” saglayan niteligi ile bugüne kadar ülkemiz Ar-Ge kapasitesine önemli faydalar saglamıştır.

TTGV, özel sektör ve kamunun beklenti, ihtiyaç ve önceliklerini degerlendirmekte, degişen şartlara ve ülkemiz koşullarına uygun yeni destek mekanizmalarını geliştirerek, hizmete almaktadır. TTGV bugün içeride ve dışarıda teknolojik yenileşim alanında aranan bir ortak olmuştur.

Özel sektör ve kamunun özel sektörümüzün uluslararası pazarlardaki rekabet gücünü Ar-Ge faaliyetlerinin desteklenmesi yolu ile güçlendirmek ortak hedefini taşıyan TTGV, Türkiye’de Ar-Ge ve yenileşimin desteklenmesi amacı ile kurulmuş ilk ve tek Kamu Özel Sektör Ortaklıgıdır. TTGV faaliyetlerinde kar amacını öncelikli bir hedef olarak gözetmez.

Faaliyetlerden saglanan tüm gelir TTGV’nin giderlerinin karşılanması ve mevcut destek programlarının geliştirilmesi için kullanılmaktadır.

Yeşil Teknoloji Projeleri (YETEP) Destek Programı

Destek Üst Limiti: 400.000 ABD Doları Destek Alt Limiti: 100.000 ABD Doları Destek Oranı: %50

Yeşil Teknoloji Projeleri (YETEP) destegi ile sanayi kuruluşlarının çevresel performansını artırıp üretim maliyetlerini düşürülmesi ve dolayısıyla rekabet gücünü artırılmasına yönelik uygulamaların desteklenmesi amaçlanmıştır. Bu projelerde yerli teknolojilere öncelik verilmesi suretiyle bu tür teknolojilerin yerli olanak ve kaynaklarla geliştirilmesinin/ üretilmesinin de dolaylı olarak teşvik edilmesi hedeflenmektedir.

Yeşil Teknoloji Projeleri Destegi, “Iklim Dostu Teknolojiler Destegi”, “Temiz Üretim Teknolojileri Destegi” ve “Enerji Verimliligi, Yenilenebilir Enerji ve Diger Enerji Teknolojileri Destegi” olmak üzere üç farklı destek alanından oluşmaktadır.

Iklim Dostu Teknolojiler Desteginin temel amacı, özellikle sogutma sektöründe kullanılan hidroflorokarbonlar (HFC’ler) ve hidrokloroflorokarbonlar (HCFC’ler) gibi küresel ısınma potansiyeli (GWP) yüksek gazların kullanımını ve emisyonunu azaltmak için, iklim dostu, enerji verimli, güvenilir ve kanıtlanmış alternatiflerin kullanımına yönelik yerli ve yenilikçi teknolojilerin uygulanmasına yönelik projelerin desteklenmesidir.

Temiz Üretim Teknolojileri Desteginin temel amacı, kaynak verimliligi (eko-verimlilik/ temiz üretim/ sürdürülebilir üretim) anlayışı çerçevesinde üretim süreçlerinde asgari enerji, su, hammadde tüketimi ve asgari atık oluşumu için teknolojik yenilik içeren, sanayide uygulanabilir ve ekonomik degeri olan temiz

üretim teknolojileri ve uygulamaların geliştirilmesi, gerçekleştirilmesi ve ticarileştirilmesine yönelik

projelerin desteklenmesidir.

Enerji Verimliligi, Yenilenebilir Enerji ve Diger Enerji Teknolojileri Desteginin temel amacı, Türkiye’nin dünyada artan enerji fiyatları karşısında, özellikle enerji yogun sektörlerde rekabet gücünün korunmasına, dışa bagımlılıgın ve sera gazı salımlarının azaltılmasını saglamak için endüstriyel uygulamalarda enerji verimliligini artıran ve yenilenebilir enerjinin kullanılmasını saglayan, ayrıca enerji üretim ve kullanımında çevre dostu teknoloji uygulamaları ile atıklardan yakıt ve enerji üreten yerli ve yenilikçi teknolojilerin geliştirilmesi ve gerçekleştirilmesine yönelik projelerin desteklenmesidir.

Sanayi kuruluşları, söz konusu alanlardan bir ya da daha fazlasını içeren projeleri için proje başvurusu yapabilirler. Projelerde, yerli teknoloji ve ekipman kullanımı ile ileri teknoloji (malzeme, elektronik, yazılım, vb.) uygulamaları TTGV’nin öncelikleri arasında yer almakta, yenilikçi boyutu olan uygulamaların desteklenmesi amaçlanmaktadır.

Hedef Kitle: Ileri teknoloji projeleri olan sanayi kuruluşları

Destek Mekanizması: Sanayi kuruluşlarının çevresel performansını artırıp üretim maliyetlerini düşürülmesi ve dolayısıyla rekabet gücünü artırılmasına yönelik uygulamaların desteklenmesi amacıyla oluşturulan destegin tamamı geri ödemeli olup, destek miktarı en fazla 400.000 ABD Doları olarak belirlenmiştir. Türkiye’de yerleşik, aynı alanda en az 3 yıldır faaliyette bulunan kuruluşlar programa başvuru yapabilirler. Proje destek süresi en fazla 15 (onbeş) aydır.

TEÇVIKLERE ILIÇKIN YASAL DÜZENLEMELER

• 25/05/1964 Resmi Gazete Sayı: 11711 “474 sayılı Gümrük Giriş Tarife Cetveli Hakkında

Kanun” (2 inci madde)

• 11/07/1964 Resmi Gazete Sayı: 11751 “488 sayılı Damga Vergisi Kanunu” (ekli 53’üncü fıkra)
• 17/07/1964 Resmi Gazete Sayı: 11756 “492 sayılı Harçlar Kanunu” (59 uncu madde)
• 11/08/1970 Resmi Gazete Sayı: 13576 “1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu” (4 üncü madde)
• 29/05/1981 Resmi Gazete Sayı: 17354 “2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu” (80 inci madde)
• 25/10/1984 Resmi Gazete Sayı: 18563 “3065 sayılı Katma Deger Vergisi Kanunu” (13 üncü ve geçici 30 uncu maddeleri),
• 01/03/1985 Resmi Gazete Sayı: 18681 “3154 sayılı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlıgının Teşkilat ve Görevleri Hakkında KHK ile 186 sayılı KHK’nin Bazı Hükümlerinin Degiştirilmesi Hakkında KHK’nin Degiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun”
• 20/04/1990 Resmi Gazete Sayı: 20498 “Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve Destekleme Idaresi Başkanlıgı Kurulması Hakkında Kanun”
• 08/09/1999 Resmi Gazete Sayı: 23810 “4447 sayılı Işsizlik Sigortası Kanunu”
• 15/04/2000 Resmi Gazete Sayı: 24021 “4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu” (ek 3

üncü madde)

• 29/06/2001 Resmi Gazete Sayı: 24466 “4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Degerlendirilmesi Hakkında Kanun” (ek 3 üncü madde)
• 13/07/2001 Resmi Gazete Sayı: 24461 “4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun” (5 inci

madde, 5 inci fıkra)

• 19/01/2002 Resmi Gazete Sayı: 24645 “Endüstri Bölgeleri Kanunu ve Organize Sanayi Bölgeleri Kanununda Degişiklik Yapılması Hakkında Kanun” (3/A ve 4/Ç maddeleri)
• 17/06/2003 Resmi Gazete Sayı: 25141 “4875 sayılı Dogrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu”
• 31/12/2004 Resmi Gazete Sayı: 25687 “5281 sayılı Vergi Kanunu” (9 uncu madde)
• 31/05/2006 Resmi Gazete Sayı: 26200 “5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Saglık Sigortası Kanunu” (ek 2 inci madde)
• 13/06/2006 Resmi Gazete Sayı: 26205 “5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu” (32/A maddesi)
• 26/05/2008 Resmi Gazete Sayı: 26887 “5763 sayılı Iş Kanunu ve Bazı Kanunlarda Degişiklik Yapılması Hakkında Kanun”
• 26/04/2009 Resmi Gazete Sayı: 27211 “324 sıra nolu Milli Emlak Tebligi” (13 üncü madde, 1 inci ve 5’inci fıkraları)
• 18/08/2009 Resmi Gazete Sayı: 27323 “5921 sayılı Işsizlik Sigortası Kanunu ile Sosyal Sigortalar ve Genel Saglık Sigortası Kanununda Degişiklik Yapılmasına Dair Kanun”
• 14/02/2011 Resmi Gazete Sayı: 27846 “6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu”
• 25/02/2011 Resmi Gazete Sayı Mükerrer: 27857 “6111 sayılı “Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Saglık Sigortası Kanunu ile Diger Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Degişiklik Yapılması Hakkında Kanun”
• 27/10/2011 Resmi Gazete Sayı: 28097 “Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliligin Artırılmasına Dair Yönetmelik”
• 20/06/2012 Resmî Gazete Sayı: 28329 “Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına Ilişkin Teblig” (Teblig No:2012/1)
• 19/06/2012 Resmi Gazete Sayı: 28328 Bakanlar Kurulu Karar Sayısı 2012/3305 sayılı

“Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar”

• 18/11/2012 Resmi Gazete Sayı: 28460 “6356 sayılı Sendikalar ve Toplu Iş Sözleşmesi Kanunu”
• 03/10/2013 Resmi Gazete Sayı: 28784 “Çevresel Etki Degerlendirmesi Yönetmeligi”
• 24/12/2013 Resmi Gazete Sayı: 25326 “5018 Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu”
• 19/02/2014 Resmi Gazete Sayı: 28918 “6518 sayılı Kanun” (46 ncı madde)
• 10/07/2014 Resmi Gazete Sayı: 29056 “6550 sayılı Araştırma Altyapılarının Desteklenmesine Dair Kanun” (13’ üncü madde)
• 13/09/2014 Resmi Gazete Sayı: 29118 “SGM 2014/35 sayılı Yerli Malı Tebligi”
• 18/10/2014 Resmi Gazete Sayı: 29123 “Kojenerasyon ve Mikrojenerasyon Tesislerinin

Verimliliginin Hesaplanmasına Ilişkin Usul ve Esaslar Hakkında Teblig” (2014/3)

• 27/02/2015 Resmi Gazete Sayı: 29280 “Araştırma Geliştirme Projelerinin Desteklenmesine Ilişkin Yönetmelik”
• 26/06/2016 Resmî Gazete Sayı: 2016/9495 Bakanlar Kurulu Kararı “Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine Ilişkin Karar”
• 30/09/2016 Resmi Gazete Sayı: 29843 “5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun Genel Tebligi”
• 31/10/2016 tarihli 2016/9538 sayılı “BKK 2016/9538 Kredi Garanti Kurumlarına Saglanan Hazine Destegine Ilişkin Karar”
• 10/03/2017 Resmi Gazete Sayı: 30003 “2017/9969 Kredi Garanti Kurumlarına Saglanan Hazine Destegine Ilişkin Kararda Degişiklik Yapılmasına Dair Karar”
• 09/02/2018 tarihli ve 30327 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüge giren “Organize Sanayi Bölgelerinde Yer Alan Parsellerin Tamamen Veya Kısmen Bedelsiz Tahsisine Dair Yönetmelik”
• 05/06/2018 Tarih ve 30442 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 14/05/2018 tarih ve

“2018/11773 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı”

• 10/10/2018 Tarih ve 162 sayılı Cumhurbaşkanlıgı Kararı “Kredi Garanti Kurumlarına Saglanan Hazine Destegine Ilişkin Kararda Degişiklik Yapılmasına Dair Karar”
• 22/02/2019 Resmi Gazete Sayı: 30694 “7166 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ile Bazı Kanunlarda Degişiklik Yapılmasına Dair Kanun”
• 28/02/2019 Resmi 793 sayılı Cumhurbaşkanlıgı Kararı “Kredi Garanti Kurumlarına Saglanan Hazine Destegine Ilişkin Kararda Degişiklik Yapılmasına Dair Karar”

1. Yatırım Teşvik Sistemi, Genel Teşvik Uygulamaları, Bölgesel Teşvik Uygulamaları, Öncelikli Yatırımların Teşviki, Büyük Ölçekli Yatırımların Teşviki, Stratejik Yatırımların Teşviki, Alt Bölge Desteklerinden Yararlanma. Destek Unsurları: KDV Istisnası, Gümrük Vergisi Muafiyeti, Vergi Indirimi, Sigorta Primi, Işveren ve Işçi Hissesi Destegi, Gelir Vergisi Stopajı Destegi, Faiz Destegi, Yatırım Yeri Tahsisi, KDV Iadesi
2. Emlak Vergisi Muafiyeti, Harç Istisnası, OSB’lerde Arsa Tahsisi Destegi, OSB’lerde Damga Vergisi Istisnası, Endüstri Bölgelerindeki Ruhsat ve Izin Harçları Muafiyeti, Özel Endüstri Bölgeleri Ek Teşvik Destegi, Yapı Denetim Kuruluşlarınca Ödenecek Hizmet Bedeli Indirimi
3. Rekabet Öncesi Işbirligi Projeleri Destegi, Kümelenme Destek Programı
4. Yurt Içi Fuar Destegi, Yurt Dışı Iş Gezisi, Tanıtım Destegi, Eşleştirme Destegi, Danışmanlık Destegi, Tasarım Destegi, Sınai Mülkiyet Hakları Destegi, Belgelendirme Destegi, Test Anali ve Kalibrasyon Destegi, Bagımsız Denetim Destegi, Gönüllü Uzmanlık Destegi, Lojistik Destegi
5. Verimlilik Artırıcı Projeler (VAP), Gönüllü Anlaşma (GA)Destekleri, Kojenerasyon Verim Belgesi ve Lisansız Üretim, Enerji Verimliligi Projelerinin Finansmanı
6. Hazine Destekli Kefalet Programı
7. Sektörel Nitelikli Uluslararası Yurt Içi Fuar Destegi, Yurt Dışı Fuarlara Katılım Destegi, Yurt Dışı Birim, Marka ve Tanıtım Faaliyetlerinin Desteklenmesi, Pazar Araştırması ve Pazara Giriş Destegi, Uluslararası Rekabetçiligin Geliştirilmesi (UR-GE), Pazara Giriş Belgelerinin Desteklenmesi
8. Kadınlar, Gençler ve Mesleki Yeterlilik Belgesi Sahipleri için Istihdam Teşviki, Işsizlik Ödenegi Alanları Istihdam Eden Işverenler için Istihdam Teşviki, Ilave Istihdam Teşviki, Üç Aylık Ücret Destegi, Işyerlerine Yönelik Mesleki Egitim Kursları, Işbaşı Egitim Programları, Gelecegin Mesleklerinde Işbaşı Egitim Programı Düzenlenmesine ilişkin Uygulama, Işe Ilk Adım Projesi, Kadınlara yönelik Çocuk Bakım Destegi Uygulaması, Iş’te Anne Projesi, Mesleki Egitim ve Beceri Geliştirme Işbirligi Projesi (MEGIP)
9. Öz kaynak Kredi Kefalet Programı, Işletmelerin ve KOBI’lerin Rekabet Edebilirligi Programı, Hazine Destekli Kefalet Programı
10. Ihracata Hazırlık Kredileri, KOBI Ihracata Hazırlık Kredileri, Dış Ticaret ?irketleri Kısa Vadeli Ihracat Kredisi, Sevk Öncesi Ihracat Kredisi, Reeskont Kredisi, Sevk Sonrası Reeskont Kredisi, Ihracata Yönelik Işletme Sermayesi Kredisi, Ihracata Yönelik Yatırım Kredisi, Kısa Vadeli Alacak Sigortası

* Girişimcilik Destek Programı, Uygulamalı Girişimcilik Egitimi, Yeni Girişimci Destegi, Iş Geliştirme Merkezi (I?GEM) Destegi, Iş Planı Ödülü, Girişimciligi Geliştirme Destek Programı, Yeni Girişimci Programı, Gelişen Işletmeler Pazarı KOBI Destek Programı, Işletme Geliştirme Destek Programı, Işbirligi Destek Programı, Ar-Ge, Inovasyon ve Endüstriyel Uygulama Destek Programı, Teknolojik Ürün Tanıtım ve Pazarlama (Teknopazar) Destek Programı, Uluslararası Kuluçka Merkezi ve Hızlandırıcı Destek Programı, Stratejik Ürün Destek Programı, KOBI Teknolojik Ürün Yatırım (KOBI Teknoyatırım) Destek Programı, KOBIGEL – KOBI Gelişim Destek Programı, Laboratuvar Hizmetleri Destegi

**1501-Sanayi Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı, 1507-KOBI Ar-Ge Projeleri Destek Programı,1509-Uluslararası Sanayi Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı, 1511-Öncelikli Alanlar Araştırma Teknoloji Geliştirme ve Yenilik Projeleri Destekleme Programı, 1515-Öncül Ar-Ge Laboratuvarları Destekleme Programı, 1505-Üniversite Sanayi Işbirligi Destek Programı, 1512-Teknogirişim Sermaye Destegi (BiGG-Bireysel Genç Girişim), 1513-Teknoloji Transfer Ofisleri Destek Programı, 1503 – Proje Pazarları Destekleme Programı, 1601

– Yenilik Girişimcilik Alanlarında Kapasite Artırılmasına Yönelik Destek Programı1602 – TÜBITAK Patent Destek Programı, 1514 – Girişim Sermayesi Destekleme Programı, Sanayi Yenilik Ag Mekanizması (SAYEM) Çagrısı, 2209-B-Sanayiye Yönelik Lisans Araştırma Projeleri Destegi Programı, 2242-Üniversite Ögrencileri Araştırma Proje Yarışmaları, 2210- D Yurt Içi Sanayiye Yönelik Yüksek Lisans Burs Programı, 2244-Sanayi Doktora Programı, 2232 – Uluslararası Lider Araştırmacılar Programı, 2236-Uluslararası Deneyimli Araştırmacı Dolaşımı Destek Programı, 1001-Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı, 1003-Öncelikli Alanlar Araştırma ve Geliştirme Projeleri Destekleme

Programı, 1005-Ulusal Yeni Fikirler ve Ürünler Araştırma Destek Programı, 3501-Kariyer Geliştirme Programı, 1004-Mükemmeliyet Merkezi Destek Programı, 1007-Kamu Kurumları Araştırma ve Geliştirme Projelerini Destekleme Programı, Uluslararası Işbirlikli Projeler, 1071-Uluslararası Araştırma Fonlarından Yararlanma Kapasitesinin ve Uluslararası Ar-Ge Işbirliklerine Katılımın Arttırılmasına Yönelik Destek Programı, TÜBITAK Uluslararası Işbirliklerine Katılımı Özendirmeye Yönelik Destek ve Ödül Programları

KAYNAKÇA

Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Sayın Dr. Çetin Ali DÖNMEZ’in talimatıyla, Sanayi ve Verimlilik Genel Müdürlügü’nün 17/03/2019 tarih ve 640-11256 sayılı yazılarına istinaden kamu kurumu ve kuruluşlarından talep edilen görüş ve bilgilerden derlenmiştir.

97

T.C.

SANAYI VE TEKNOLOJI BAKANLIUI

Sanayi ve Verimlilik Genel Müdürlügü

SANAYI YATIRIMLARINA VERILEN DESTEKLER VE TEÇVIK PROGRAMLARI

ANKARA 2019

1. SANAYI VE TEKNOLOJI BAKANLIUI ILE BAKANLIUIN ILGILI KURULUÇLARINCA VERILEN DESTEK VE TEÇVIKLER 5
   1. AR-GE VE TEÇVIKLERI GENEL MÜDÜRLÜUÜ 5
      1. Teknolojik Ürün Yatırım Destek Programı 5
      2. Rekabet Öncesi Işbirligi Projeleri Destegi 6
      3. Özel Sektör Ar-Ge ve Tasarım Merkezleri 6
      4. Teknolojik Ürün Deneyim (TÜR) Belgesi 7
   2. AVRUPA BIRLIUI VE DIÇ ILIÇKILER GENEL MÜDÜRLÜUÜ 7
      1. Rekabetçi Sektörler Programı (RSP) 7
   3. KALKINMA AJANSLARI GENEL MÜDÜRLÜUÜ 8
      1. Mali Destek Programları 8
      2. Fizibilite Destekleri 9
      3. Güdümlü Proje Destegi (GPD) 10
      4. Teknik Destek Programları 10
   4. SANAYI BÖLGELERI GENEL MÜDÜRLÜUÜ 11
      1. Kümelenme Destek Programı 11
      2. Emlak Vergisi Muafiyeti 12
      3. Harç Istisnası 12
      4. OSB’lerde Arsa Tahsisi Destegi 12
      5. OSB’lerde Damga Vergisi Istisnası 12
      6. Endüstri Bölgelerindeki Ruhsat ve Izin Harçları Muafiyeti 13
      7. Özel Endüstri Bölgeleri Ek Teşvik Destegi 13
      8. Irtifak Hakkı ve Kullanma Izni Süresi ve Bedel Destegi 13
      9. Yapı Denetim Kuruluşlarına Ödenecek Hizmet Bedeli Indirimi 13
   5. TEÇVIK UYGULAMA VE YABANCI SERMAYE GENEL MÜDÜRLÜUÜ 13
      1. Yatırım Teşvik Sistemi 13
      2. Genel Teşvik Uygulamaları 17
      3. Bölgesel Teşvik Uygulamaları 17
      4. Öncelikli Yatırımların Teşviki 17
      5. Büyük Ölçekli Yatırımların Teşviki 19
      6. Stratejik Yatırımların Teşviki 20
      7. Alt Bölge Desteklerinden Yararlanma 21
   6. KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLI IÇLETMELERI GELIÇTIRME VE DESTEKLEME IDARESI BAÇKANLIUI (KOSGEB) 25
      1. Girişimcilik Destek Programı 26
         1. Uygulamalı Girişimcilik Egitimi 26
         2. Yeni Girişimci Destegi 27
         3. Iş Geliştirme Merkezi (I?GEM) Destegi 27
         4. Iş Planı Ödülü 28
      2. Girişimciligi Geliştirme Destek Programı 29
         1. Yeni Girişimci Programı 29
      3. Gelişen Işletmeler Pazarı KOBI Destek Programı 32
      4. Işletme Geliştirme Destek Programı 33
      5. Işbirligi Destek Programı 34
      6. Ar-Ge, Inovasyon ve Endüstriyel Uygulama Destek Programı 35
      7. Teknolojik Ürün Tanıtım ve Pazarlama (Teknopazar) Destek Programı 38
      8. Uluslararası Kuluçka Merkezi ve Hızlandırıcı Destek Programı 38
      9. Stratejik Ürün Destek Programı 39
      10. KOBI Teknolojik Ürün Yatırım (KOBI Teknoyatırım) Destek Programı 39
      11. KOBIGEL – KOBI Gelişim Destek Programı 40
      12. Laboratuvar Hizmetleri Destegi 41
   7. TÜRKIYE BILIMSEL VE TEKNOLOJIK ARAÇTIRMA KURUMU (TÜBITAK) 41
      1. 1501-Sanayi Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı 41
      2. 1507-KOBI Ar-Ge Başlangıç Destek Programı 42
      3. 1509-Uluslararası Sanayi Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı 43
      4. 1511-Öncelikli Alanlar Araştırma Teknoloji Geliştirme ve Yenilik Projeleri Destekleme Programı .44 1.7.5. 1515-Öncül Ar-Ge Laboratuvarları Destekleme Programı 44
      5. 1505-Üniversite Sanayi Işbirligi Destek Programı 45
      6. 1512-Teknogirişim Sermaye Destegi (BiGG-Bireysel Genç Girişim) 45
      7. 1513-Teknoloji Transfer Ofisleri Destek Programı 46
      8. 1503-Proje Pazarları Destekleme Programı 47
      9. 1601-Yenilik Girişimcilik Alanlarında Kapasite Artırılmasına Yönelik Destek Programı 48
      10. 1602-TÜBITAK Patent Destek Programı 49
      11. 1514-Girişim Sermayesi Destekleme Programı 49
      12. Sanayi Yenilik Ag Mekanizması (SAYEM) Çagrısı 51
      13. 2209-B Sanayiye Yönelik Lisans Araştırma Projeleri Destegi Programı 52
      14. 2242-Üniversite Ögrencileri Araştırma Proje Yarışmaları 52
      15. 2210-D Yurt Içi Sanayiye Yönelik Yüksek Lisans Burs Programı 53
      16. 2244-Sanayi Doktora Programı 53
      17. 2232-Uluslararası Lider Araştırmacılar Programı 54
      18. 2236-Uluslararası Deneyimli Araştırmacı Dolaşımı Destek Programı 55
      19. 1001-Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı 56
      20. 1003 – Öncelikli Alanlar Araştırma ve Geliştirme Projeleri Destekleme Programı 56
      21. 1005-Ulusal Yeni Fikirler ve Ürünler Araştırma Destek Programı 57
      22. 3501-Kariyer Geliştirme Programı 57
      23. 1004-Mükemmeliyet Merkezi Destek Programı 57
      24. 1007-Kamu Kurumları Araştırma ve Geliştirme Projelerini Destekleme Programı 58
      25. Uluslararası Işbirlikli Projeler 59
      26. 1071-Uluslararası Araştırma Fonlarından Yararlanma Kapasitesinin ve Uluslararası Ar-Ge Işbirliklerine Katılımın Arttırılmasına Yönelik Destek Programı 60
      27. TÜBITAK Uluslararası Işbirliklerine Katılımı Özendirmeye Yönelik Destek ve Ödül Programları60
          1. Ufuk2020 Seyahat Destegi 60
          2. MSCA Ön Degerlendirme Destegi Programı 60
          3. Ufuk2020 Koordinatörlügü Destekleme Programı 61
          4. Eşik Üstü Ödülü 61
          5. Başarı Ödülü 61
2. DIUER BAKANLIKLARIN VE KURULUÇLARIN VERDIKLERI DESTEK VE TEÇVIKLER 62
   1. ENERJI VE TABII KAYNAKLAR BAKANLIUI 62
      1. Verimlilik Artırıcı Projeler (VAP) 62
      2. Gönüllü Anlaşma (GA) Destekleri 62
      3. Kojenerasyon Verim Belgesi ve Lisanssız Üretim 63
      4. Enerji Verimliligi Projelerinin Finansmanı 63
   2. HAZINE VE MALIYE BAKANLIUI 63
      1. Hazine Destekli Kefalet Programı 63
   3. TICARET BAKANLIUI 64
      1. Sektörel Nitelikli Uluslararası Yurt Içi Fuar Destegi 64
      2. Yurt Dışı Fuarlara Katılım Destegi 64
      3. Yurt Dışı Birim, Marka ve Tanıtım Faaliyetlerinin Desteklenmesi 65
      4. Türk Ürünlerinin Yurtdışında Markalaşması, Türk Malı Imajının Yerleştirilmesi ve TURQUALITY®’nin Desteklenmesi 66
      5. Pazar Araştırması ve Pazara Giriş Destegi 68
      6. Uluslararası Rekabetçiligin Geliştirilmesi Destegi (UR-GE) 71
      7. Pazara Giriş Belgelerinin Desteklenmesi 72
   4. ULAÇTIRMA VE ALTYAPI BAKANLIUI 72
      1. Elektronik Haberleşme, Uzay ve Havacılık Sektöründe Ar-Ge Projeleri Destegi 72
   5. TÜRKIYE IÇ KURUMU (IÇKUR) 73
      1. Kadınlar, Gençler ve Mesleki Yeterlilik Belgesi Sahipleri için Istihdam Teşviki 73
      2. Işsizlik Ödenegi Alanları Istihdam Eden Işverenler için Istihdam Teşviki 74
      3. Ilave Istihdam Teşviki 75
      4. Üç Aylık Ücret Destegi 76
      5. Asgari Ücret Destegi 77
      6. Işyerlerine Yönelik Mesleki Egitim Kursları 78
      7. Işbaşı Egitim Programları 79
      8. Gelecegin Mesleklerinde Işbaşı Egitim Programı Düzenlenmesine Ilişkin Uygulama 80
      9. Işe Ilk Adım Projesi 80
      10. Kadınlara Yönelik Çocuk Bakım Destegi Uygulaması 80
      11. Iş’te Anne Projesi 81
      12. Mesleki Egitim ve Beceri Geliştirme Işbirligi Projesi (MEGIP) 81
   6. TÜRKIYE SAULIK ENSTITÜLERI BAÇKANLIUI (TÜSEB) 81
   7. KREDI GARANTI FONU (KGF) 82
      1. Özkaynak Kredi Kefalet Programı 83
      2. Işletmelerin ve KOBI’lerin Rekabet Edebilirligi Programı – COSME 83

2.7.3 Hazine Destekli Kefalet Programı 83

• 1. TÜRK EXIMBANK 84
     1. Ihracata Hazırlık Kredileri 84
     2. KOBI Ihracata Hazırlık Kredileri 85
     3. Dış Ticaret ?irketleri Kısa Vadeli Ihracat Kredisi 86
     4. Sevk Öncesi Ihracat Kredileri 86
     5. Reeskont Kredisi 87
     6. Sevk Sonrası Reeskont Kredisi 87
     7. Ihracata Yönelik Işletme Sermayesi Kredisi 88
     8. Ihracata Yönelik Yatırım Kredisi 89
     9. Kısa Vadeli Alacak Sigortası 89
  2. TÜRKIYE TEKNOLOJI GELIÇTIRME VAKFI (TTGV) 90
     1. Yeşil Teknoloji Projeleri (YETEP) Destek Programı 90

1. TEÇVIKLERE ILIÇKIN YASAL DÜZENLEMELER 92
2. KAYNAKÇA 97

TABLOLAR LISTESI

Tablo 1: Proje Teklif Çagrıları 8

Tablo 2: Destek Unsurları 14

Tablo 3: Teşvik Uygulama Bölgelerine Göre Illerin Dagılımı 15

Tablo 4: Bölgesel Teşvik Uygulamalarında Saglanan Destek Unsurları 17

Tablo 5: Öncelikli Yatırımlar Için Saglanan Destek Unsurları 19

Tablo 6: Büyük Ölçekli Yatırımlar 19

Tablo 7: Büyük Ölçekli Yatırımlar Için Saglanan Destek Unsurları 20

Tablo 8: Stratejik Yatırımlar Için Saglanan Destek Unsurları 21

Tablo 9: I?GEM Destek Unsurları 28

Tablo 10: Geleneksel Girişimci Programı Destek Unsurları 30

Tablo 11: Ileri Girişimci Programı Destek Unsurları 32

Tablo 12: KOBI Destek Programı Destek Unsurları 33

Tablo 13: Işletme Geliştirme Destek Programı Destekleri 33

Tablo 14: Işletici Kuruluş ve Proje Ortaklıgı Modeli 35

Tablo 15: Ar-Ge, Inovasyon ve Endüstriyel Uygulama Destek Programı 37

Tablo 16: KOBI Teknoyatırım Destek Kalemleri ve Oranları 40

Tablo 17: 1601-Yenilik Girişimcilik Alanlarında Kapasite Artırılmasına Yönelik Destek Programı 48

Tablo 18: 2242-Üniversite Ögrencileri Proje Yarışma Ödülleri 53

Tablo 19: 2244-Sanayi Doktora Programı Burs, Teşvik Ikramiyesi ve Istihdam Destegi Üst Limitleri 54

Tablo 20: 2232-Uluslararası Lider Araştırmacılar Programı Destek Üst Limitleri 55

SANAYI VE TEKNOLOJI BAKANLIUI ILE BAKANLIUIN ILGILI KURULUÇLARINCA VERILEN DESTEK VE TEÇVIKLER

Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgı, 09/07/2018 tarih ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgı ismi degişerek Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgı olmuştur. Bakanlıgımız, verdigi desteklerle ülke sanayisinin teknolojik alt yapısını güçlendirerek rekabet gücünü artırmaktadır.

AR-GE VE TEÇVIKLERI GENEL MÜDÜRLÜUÜ

Teknolojik Ürün Yatırım Destek Programı

Destek Üst Limiti: 10.000.000 TL. Destek Alt Limiti: –

Destek Oranı: Makine-Teçhizat (%80’e kadar), Işletme Gideri Destegi (%75)

2014 yılında başlatılan “Teknolojik Ürün Yatırım Destek Programı” kapsamında ilan edilen öncelikli teknoloji alanlarında yer alan ve Türkiye’de ilk defa üretilen ürünlerin üretimine destek verilmesi amaçlanmaktadır.

Yüksek teknoloji ürünlerin ticarileşmesi ve bu ürünlere yönelik yatırımın artırılması ve hızlandırılmasını amaçlayan “Teknolojik Ürün Yatırım Destek Programı” kapsamında;

Ülke ekonomisinin uluslararası düzeyde rekabet edebilir bir yapıya kavuşturulması için;

Kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan vakıflar veya uluslararası fonlar tarafından desteklenen sanayiye yönelik Ar-Ge ve yenilik projeleri sonucunda ortaya çıkan teknolojik ürünler,

Teknoloji geliştirme bölgelerinde yer alan işletmelerin, bölgede başlatıp sonuçlandırdıkları ar-ge ve yenilik projeleri sonucunda ortaya çıkan teknolojik ürünler,

Kamu araştırma enstitülerinde/merkezlerinde/altyapılarında Ar-Ge faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan teknolojik ürünler,

Öz kaynaklar kullanılarak yapılan Ar-Ge faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan ve patenti alınan veya TÜBITAK tarafından onaylanan teknolojik ürünler ile ilgili Türkiye’de yerleşik gerçek ve tüzel kişilerce gerçekleştirilecek yatırımlar desteklenmektedir. Destekten tüm sektörlerde faaliyet gösteren firmalar yararlanabilecektir. “Makine ve Teçhizat” ve “Işletme Gideri” destegi olmak üzere 2 başlıkta destek verilecektir:

1. Makine ve Teçhizat Destegi

Mikro işletmelere en fazla 8.000.000 TL., ithal alımlarda %60, yerli alımlarda %80 oranında, Küçük işletmelere en fazla 7.000.000 TL., ithal alımlarda %50, yerli alımlarda %70 oranında,

Orta büyüklükteki işletmelere en fazla 6.000.000 TL., ithal alımlarda %40, yerli alımlarda %60 oranında, Büyük işletmelere en fazla 3.000.000 TL., ithal alımlarda %10, yerli alımlarda %30 oranında destek verilecektir.

Bu destek kapsamında imzalanan sözleşmenin süresi 36 aydır.

1. Işletme Gideri Destegi

Mikro ve Küçük işletmelere, yatırımlarını tamamladıktan sonra 1 yıl faaliyet süresi içerisinde başvurusu yapılması durumunda, 1 yıl boyunca enerji, personel ve kira giderlerinin %75’i geri ödemesiz (hibe şeklinde) karşılanabilmektedir.

Makine ve teçhizat destegi ve işletme giderleri destegi toplamı en fazla 10.000.000 TL olabilecektir. Program kapsamında, ana makine ve teçhizat bedelleri yardımcı makine ve teçhizat bedelleri, makine, araç- gereç taşıma ve sigorta bedelleri de desteklenebilmektedir.

Desteklenmeyen Giderler

Arsa bedeli, arazi düzenleme giderleri, bina-inşaat giderleri, ulaştırma giderleri, taşıt araçları giderleri, yönetim, aydınlatma, havalandırma, ısıtma gibi genel giderler, beklenmeyen giderler, faiz giderleri, amortismanlar, bakım ve onarım giderleri, işletmeye alma giderleri, hammadde, ara malı ve işletme malzemeleri desteklenmemektedir.

Rekabet Öncesi Işbirligi Projeleri Destegi

Söz konusu programın amacı birden fazla kuruluşun ölçek ekonomisinden yararlanmak suretiyle verimliligi artırmak ve mevcut duruma göre daha yüksek katma deger saglamak üzere rekabet öncesinde ortak parça veya sistem geliştirmesini ya da platform kurabilmesini desteklemektir.

Birden fazla kuruluş, ortak bir proje geliştirerek Bakanlıga başvurdugunda ve degerlendirme sonucu desteklenmeye deger bulundugunda vergisel muafiyet ve hibe desteginden yararlanmaktadır. Proje için açılan ortak hesaba Bakanlık tarafından proje bütçesinin %50’sine kadarlık kısmı hibe olarak aktarılmakla birlikte proje kapsamında Gelir Vergisi Stopajı Teşviki, Ar-Ge indirimi, Sigorta Primi Destegi ve Damga Vergisi Istisnası gibi muafiyetler verilmektedir.

Özel Sektör Ar-Ge ve Tasarım Merkezleri

Ar-Ge ve tasarım merkezlerinin kurulması ile Ar-Ge ve yenilik ve tasarım yoluyla ülke ekonomisinin uluslararası düzeyde rekabet edebilir bir yapıya kavuşturulması için teknolojik bilgi üretilmesi, üründe ve üretim süreçlerinde yenilik yapılması, ürün kalitesi ve standardının yükseltilmesi, verimliligin artırılması, üretim maliyetlerinin düşürülmesi, teknolojik bilginin ticarileştirilmesi, rekabet öncesi işbirliklerinin geliştirilmesi, teknoloji yogun üretim, girişimcilik ve bu alanlara yönelik yatırımlar ile Ar-Ge’ye, yenilige ve tasarıma yönelik dogrudan yabancı sermaye yatırımlarının ülkeye girişinin hızlandırılması, Ar-Ge ve tasarım personeli ve nitelikli işgücü istihdamının artırılması hedeflenmektedir.

Ar-Ge Merkezleri; dar mükellef kurumların Türkiye’deki işyerleri dâhil, kanunî veya iş merkezi Türkiye’de bulunan sermaye şirketlerinin; organizasyon yapısı içinde ayrı bir birim şeklinde örgütlenmiş, münhasıran yurt içinde araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan ve en az 15 tam zaman eşdeger Ar-Ge personeli istihdam eden, yeterli Ar-Ge birikimi ve yetenegi olan birimlerdir.

Tasarım merkezleri ise dar mükellef kurumların Türkiye’deki işyerleri dâhil, kanunî veya iş merkezi Türkiye’de bulunan sermaye şirketlerinin; organizasyon yapısı içinde ayrı bir birim şeklinde örgütlenmiş, münhasıran yurt içinde tasarım faaliyetlerinde bulunan ve en az 10 tam zaman eşdeger tasarım personeli istihdam eden, yeterli tasarım birikimi ve yetenegi olan birimlerdir.

Işletmeler tasarım veya Ar-Ge merkezi belgesi almaya hak kazandıklarında Vergi Indirimi, Sigorta Primi Destegi, Gelir Vergisi Stopajı Destegi, Damga Vergisi Istisnası ve Gümrük Vergisi Istisnası gibi muafiyetlerden yararlanabilmektedir.

Teknolojik Ürün Deneyim (TÜR) Belgesi

19/02/2014 tarihli ve 28918 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanmış olan 6518 sayılı Kanunun 46 ncı maddesi ile kamu alımlarına ilişkin Kamu Ihale Kanununda bazı düzenlemeler yapılmıştır. Düzenleme kapsamında; Ar-Ge projeleri sonucu ortaya çıkmış olan mal ve hizmetler için Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgı’nca Teknolojik Ürün Deneyim (TÜR) Belgesi düzenlenmekte olup, söz konusu mal ve hizmet sahipleri bu belge ile iş deneyim belgesi olmadan da kamu ihalelerine girebilmektedir.

TÜR Belgesi; Teknoloji merkezi işletmelerinde, Ar-Ge merkezlerinde, Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde, kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan vakıflar tarafından veya uluslararası fonlarca desteklenen Ar-Ge ve yenilik projelerinde, rekabet öncesi iş birligi projelerinde ve Teknogirişim sermaye desteklerinden yararlananlara, yararlandıkları destekler çerçevesinde yürüttükleri proje sonucu ortaya çıkan mal ve hizmetlerin ve bunlar dışında öz kaynaklarla geliştirilmiş ve Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu tarafından Ar-Ge projesi neticesinde ortaya çıktıgı belgelendirilen ürünlerin piyasaya arz edilmesinden sonra proje sonucu ortaya çıkan hizmetler ile yerli malı belgesine sahip ürünler için verilmektedir. Ürünün piyasaya arz tarihinden itibaren 5 (beş) yıl süre ile geçerlidir.

AVRUPA BIRLIUI VE DIÇ ILIÇKILER GENEL MÜDÜRLÜUÜ

Rekabetçi Sektörler Programı (RSP)

Avrupa Birligi ve Türkiye eş-finansmanıyla oluşturulan ve katılım önce mali yardım aracı kapsamında gerçekleştirilen çatı bir programıdır. 7 yıllık dönemler halinde uygulanan Rekabetçi Sektörler Programında, temelde KOBI’lere ve girişimcilere yönelik, rekabetçiligin geliştirilmesine odaklı mali destekler saglayan projeler gerçekleştirilmektedir.

Rekabetçi Sektörler Programının 2007-2013 yıllarını kapsayan birinci döneminde, teknik adıyla “Bölgesel Rekabet Edebilirlik Operasyonel Programı (BROP)” uygulanmıştır. Bu dönemde, toplamda yaklaşık 490 milyon avro bütçeyle ülkemizin göreceli olarak daha az gelişmiş 43 iline mali kaynak aktarılarak 46 proje hayata geçirilmiştir. 2017 yılı içerisinde 46 adet projeden 28 tanesinin uygulaması tamamlanmış olup Operasyonel Program kapsamında 31/12/2017 tarihi itibariyle yaklaşık 490 milyon avroluk yatırım gerçekleştirilmiştir.

Programın, 2014-2020 yıllarını kapsayan ve teknik adı “Rekabetçilik ve Yenilik Operasyonel Programı (RYOP)” olan yeni dönemi için de yaklaşık 300 milyon avroluk bütçe oluşturulmuştur.

Programın yeni döneminde, tüm Türkiye’den proje başvuruları kabul edilmekte olup sanayide ve üretimde verimliliginin artırılması ve cari açıgın azaltılmasına katkı saglanması hedeflenmektedir. Program kapsamında desteklenecek projelerin iki temel hedefe hizmet etmesi ve “imalat sanayi”, “hizmetler ve yaratıcı endüstriler”, “Ar-Ge” ile “teknoloji transferi ve ticarileştirme” konularında olması gerekmektedir.

Bu kapsamda, 2017 yılında çıkılan ilk proje teklif çagrısında, “hizmetler ve yaratıcı endüstriler” faaliyeti hariç diger 3 faaliyet alanından proje önerileri alınmıştır. 2017 yılı Ekim ayında sonuçları ilan edilen çagrıya ilişkin detaylar ise aşagıdaki Tablo 1’de görülmektedir.

Tablo 1: Proje Teklif Çagrıları

Program hakkında detaylı bilgiye, proje teklifi çagrısı duyurularına ve ilgili dokümanlara “rekabetcisektorler.sanayi.gov.tr” adresinden ulaşılabilmektedir.

KALKINMA AJANSLARI GENEL MÜDÜRLÜUÜ

Kalkınma Ajansları detayları yıllık çalışma programında ve başvuru rehberinde açıkça belirtilmek kaydıyla, yerel idarelerin, üniversitelerin, diger kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu kurumu niteliginde meslek kuruluşlarının, sivil toplum kuruluşlarının, kâr amacı güden işletmelerin, kooperatiflerin, birliklerin ve diger gerçek ve tüzel kişilerin aşagıda yer alan türlerdeki proje veya faaliyetlerini destekleyebilmektedirler:

• • Bölge plân ve programlarının uygulanmasını saglayıcı proje ve faaliyetler,
  • Bölge plân ve programlarına uygun olarak, bölgenin kırsal ve yerel kalkınma ile ilgili kapasitesinin geliştirilmesine katkıda bulunan proje ve faaliyetler,
  • Kamu kesimi, özel kesim ve sivil toplum kuruluşları arasındaki işbirligini ve ortaklık kültürünü geliştiren projeler,
  • Bölgenin kaynak ve imkânlarını tespit etmeye, ekonomik ve sosyal gelişmeyi hızlandırmaya, rekabet gücünü ve yenilik kapasitesini artırmaya ve ulusal ve uluslararası düzeyde etki ve etkinligi artırmaya yönelik her türlü analiz, strateji, plan çalışması, araştırma ve inceleme gibi çalışmalar,
  • Bölgenin iş ve yatırım imkânlarının tanıtımına ve geliştirilmesine yönelik proje ve faaliyetler,
  • Yönetim, yenilikçi ve verimli üretim, tanıtım, pazarlama, teknoloji, araştırma ve geliştirme, finansman, örgütlenme ve işgücü egitimi gibi konularda, küçük ve orta ölçekli işletmelerle yeni girişimcileri dogrudan veya dolaylı olarak destekleyecek proje ve faaliyetler,
• Türkiye’nin katıldıgı ikili veya çok taraflı uluslararası programlara ilişkin faaliyetlerin bölgede tanıtımını yapan, bu programlar kapsamında proje geliştirilmesine ve kaynak teminine katkı saglayan proje ve faaliyetler,

Bölgedeki kurum ve kuruluşların insan kaynakları ve kurumsal kapasitelerinin artırılmasına, proje üretme ve uygulama kapasitelerinin güçlendirilmesine ve hizmet sunumundaki beceri ve niteliklerinin geliştirilmesine yönelik proje ve faaliyetler.

Mali Destek Programları

Ajanslar, mali destek programları kapsamında çerçevesi paydaşların tercihleri dikkate alınarak bölge planları ile oluşturulan ve yönetim kurullarınca onaylanan önceliklerin hayata geçirilmesine katkıda bulunacak projelere mali ve teknik destek saglamaktadır.

Mali destekler; dogrudan finansman, fizibilite ve güdümlü proje destekleri ile faiz ve faizsiz kredi desteginden oluşmaktadır. Teknik destekler ise kurumsal kapasiteyi geliştirmeye yönelik egitim, danışmanlık, lobi faaliyetleri ile geçici uzman/danışman temini şeklinde verilmektedir.

Proje Teklif Çagrıları

Proje teklif çagrıları, belirli bir destek programı kapsamında, nitelikleri net bir şekilde belirlenmiş olan potansiyel başvuru sahiplerinin, önceden belirlenen konu ve koşullara uygun olarak proje tekliflerini sunmaya davet edilmesi ve başvuruların bagımsız degerlendiriciler yoluyla degerlendirilip, başarılı bulunan projelerin program bütçeleri dikkate alınarak desteklenmesi olarak özetlenebilecek destek mekanizmasıdır.

Her bir başvuru, birbirinden habersiz olarak iki bagımsız degerlendirici tarafından başvuru rehberinde belirlenen kriterler çerçevesinde degerlendirilmektedir. Bagımsız degerlendiricilerin alanında en az beş yıllık tecrübeye sahip olması, projelerin hazırlık veya uygulama aşamasında görev almamış ve almayacak olması gerekmektedir.

Her bir destek programında, program bütçesi ve proje bütçesi olmak üzere iki türlü bütçe söz konusudur. Program bütçesi, ilgili destek programı kapsamında desteklenecek olan projelerin tümüne tahsis edilebilecek toplam tutardır. Proje bütçesi ise, destek programı kapsamında her bir müstakil projeye, proje faaliyetlerini gerçekleştirmek üzere tahsis edilen tutardır.

Ajanslar tarafından her bir proje başına verilebilecek azami ve asgari mali destek miktarları, destek programının kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilmektedir. Desteklenen projelerde maliyetlerin bir bölümü yararlanıcı tarafından karşılanmakta ve eş finansman olarak adlandırılmaktadır.

Projelere yararlanıcı tarafından saglanacak eş finansman katkısı proje toplam uygun maliyetlerinin en az yüzde yirmi beşidir. Bu oran, küçük ölçekli altyapı projeleri hariç bölgenin gelişmişlik durumu, başvuran kesimin mali imkânları, kapasitesi ve yerel/bölgesel kalkınmaya saglayacagı katkı gibi hususlar dikkate alınmak ve başvuru rehberlerinde açıkça belirtilmek kaydıyla, uygun görülen öncelik alanları için proje uygun maliyetlerinin yüzde onuna kadar azaltılabilir. Teklif çagrısının türü ve projelerin niteliginden bagımsız olarak, teknoloji geliştirme bölgesi ve iş geliştirme merkezi yönetici şirketleri hariç olmak üzere kar amacı taşıyan gerçek ve tüzel kişiler tarafından saglanacak eş finansman katkısı projenin toplam uygun maliyetlerinin en az yüzde ellisidir ve hiçbir surette azaltılamaz. Bu oran bölgenin sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyi göz önünde bulundurularak artırılabilir.

Bir kalkınma ajansına destek başvurusu yapabilmesi için şu şartların mevcut olması gerekmektedir:

• Proje başvurusuna açık bir destek programının bulunması
• Başvuru Rehberindeki şartlara uygun bir başvuru sahibi olması
• Başvuru Rehberindeki önceliklere hizmet eden bir projenin hazırlanması
• Projenin son başvuru tarihinden önce, uygun formatta ajansa sunulması

Proje başvuruları, Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgı tarafından yönetilen online bir platform olan KAYS (Kalkınma Ajansları Yönetim Sistemi) üzerinden alınmaktadır. Başvuru sürecine ilişkin detaylar ajanslar tarafından yayımlanan başvuru rehberlerinde yer almaktadır.

Fizibilite Destekleri

Fizibilite destekleri, bölgenin kalkınması ve rekabet gücü açısından önemli fırsatlardan yararlanılmasına, bölge ekonomisine yönelik tehdit ve risklerin önlenmesine, bölgenin yenilik ve girişimcilik kapasitesinin geliştirilmesine yönelik projelerin fizibilite çalışmalarına dogrudan mali destek verilmesidir.

Fizibilite desteginden, yerel yönetimler, üniversiteler, diger kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliginde meslek kuruluşları, sivil toplum kuruluşları, organize sanayi bölgeleri, küçük sanayi siteleri, teknoparklar, teknoloji geliştirme bölgeleri, endüstri bölgeleri, iş geliştirme merkezleri gibi kurum ve kuruluşlar, birlikler ve kooperatifler yararlanabilmektedir.

Güdümlü Proje Destegi (GPD)

Güdümlü projeler, proje teklif çagrısı yöntemi uygulanmadan dogrudan destek saglamaya yönelik olarak; bölge planında öngörülen öncelikler dogrultusunda konusu ve koşulları ajanslar öncülügünde ve yönlendirmesinde belirlenen özel nitelikli model projelerdir. Güdümlü proje destegini diger mali destek programlarından ayıran temel fark, proje fikrinin ajans ile paydaşlar tarafından ortak akıl toplantılarında müştereken belirlenmesi ve projelerin ajansın öncülügünde geliştirilmesidir.

GPD ile bölgesel gelişmenin hızlandırılması, bölgenin rekabet edebilirliginin güçlendirilmesi, bölgedeki iş ortamının iyileştirilmesi ve bölgedeki girişimcilik ve yenilikçilik kapasitesinin geliştirilmesine katkı saglayabilecek nitelikteki projeler desteklenmektedir. Kalkınma Ajansları Proje ve Faaliyet Destekleme Yönetmeligi’nde yapılan degişiklikle sosyal nitelikli projeler de güdümlü proje destegi kapsamına alınmıştır.

GPD’den; yerel yönetimler ve mahalli idare birlikleri, üniversiteler, meslek okulları, araştırma enstitüleri, diger kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliginde meslek kuruluşları, organize sanayi bölgeleri, endüstri bölgeleri, küçük sanayi siteleri ve sivil toplum kuruluşları faydalanabilmektedir.

Güdümlü projenin geliştirilmesi sürecinde ajans koordinasyonunda muhtemel proje sahibi ve ortaklarınca Bakanlık tarafından belirlenen esaslara uygun olarak kesin projeye dayanan fizibilite raporu hazırlanmaktadır. Fizibilite raporu ve rapora esas teşkil eden diger belgeler Yönetim Kurulu onayının ardından Bakanlık onayına gönderilmekte, proje Bakanlık tarafından uygun görüldügü takdirde ajans tarafından desteklenebilmektedir.

Teknik Destek Programları

Ajansların teknik destek programlarının amacı bölgelerindeki yerel aktörlerin bölgesel kalkınma açısından önem arz eden, ancak kurumsal kapasite eksikligi nedeniyle hazırlık ve uygulama aşamalarında sıkıntı ile karşılaşılan çalışmalarına destek saglamaktır. Teknik destek, egitim verme, program ve proje hazırlanmasına katkı saglama, geçici uzman personel görevlendirme, danışmanlık saglama, lobi faaliyetleri ve uluslararası ilişkiler kurma gibi kurumsal nitelikli ve kapasite geliştirici faaliyetler şeklinde olmaktadır.

Ajanslar tarafından saglanacak teknik desteklerden sadece;

• Yerel yönetimler ve mahalli idare birlikleri,
• Üniversiteler, meslek okulları, araştırma enstitüleri,
• Diger kamu kurum ve kuruluşları,
• Kamu kurumu niteliginde meslek kuruluşları,
• Sivil toplum kuruluşları
• Organize sanayi bölgeleri
• Küçük sanayi siteleri
• Teknoparklar, teknoloji geliştirme bölgeleri, endüstri bölgeleri,
• Iş geliştirme merkezi,
• Birlik ve kooperatifler,

ile yukarıda sayılan kurum ve kuruluşların kurdugu veya ortagı oldugu işletmeler yararlanabilir.

SANAYI BÖLGELERI GENEL MÜDÜRLÜUÜ

Kümelenme Destek Programı

Destek Üst Limiti: Her bir küme için ayrıca degerlendirilecektir. Destek Alt Limiti: Her bir küme için ayrıca degerlendirilecektir. Destek Oranı: En az %50 – en fazla %75

Bakanlıkça kümelenme birlikteliklerinin başlatılması, firmaların bu yapıda yer alarak maliyet avantajı elde ederek ölçek ekonomisinden yararlanmaları ve gerekli işbirligi ortamının güçlendirilmesi amacıyla “Kümelenme Destek Programı” açıklanmıştır.

Kümelenme Destek Programının genel hedefleri aşagıdaki gibidir:

• Türk sanayisinin rekabet edebilirliginin, yenilikçiliginin ve verimliliginin yükseltilmesi,
• Küresel ihracattan daha fazla pay alınması,
• Agırlıklı olarak yüksek teknolojili ürünlerin üretilmesi,
• Nitelikli işgücüne sahip ve aynı zamanda çevreye ve topluma duyarlı bir sanayi yapısına dönüştürülmesi.

Programın hedef kitlesi, kümelenme birliktelikleridir. Kümelenme birlikteligi, küme ekonomik cografyasında yer alan en az bir sanayi odası, sanayi odasının bulunmadıgı yerlerde ticaret ve sanayi odası ile en az bir üniversite zorunlu olmak üzere aşagıdaki kurum, kuruluşları içerebilecek birlikteliktir.

Kümelenme birlikteliginde yer alabilecekler:

• Il özel idareleri
• Yerel yönetimler
• Üniversiteler ve araştırma kurumları
• Teknoloji geliştirme bölgeleri
• 18/05/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birligi ile Odalar ve Borsalar Kanunu

çerçevesinde kurulan sanayi odaları ile ticaret ve sanayi odaları, ticaret borsaları

• Serbest bölgeler
• Organize sanayi bölgeleri
• Ihracatçı birlikleri
• Endüstri bölgeleri
• Kümelenme birlikteligi ile ilgili dernekler, vakıflar, kooperatifler vb. kuruluş ve teşekküller

Kümenin ana faaliyet alanında yer alan en az 20 firma söz konusu birliktelik ile işbirligi yapmayı taahhüt

etmelidir.

Aşagıdaki kategorilerde destek verilecektir:

Kategori 1: Küme Koordinasyonunu, Farkındalıgını ve/veya Etkinligini Geliştirme

Kategori 2: Faktör Koşullarını ve Piyasalarını Geliştirme

Kategori 3: Verimlilik Arttırıcı Uygulamalar

Kategori 4: Yenilik

Bir kümelenme teşebbüsünün desteklenme süresi 5 yıldır.

Mali destek bütçesi, 1. Başvuru dönemi için toplam 30 milyon TL.’dir. Küme başına destek verilecek tutar, degerlendirmeler sonucunda belirlenir.

Saglanan geri ödemesiz destek oranı, her bir iş planı tamamlandıgında iş planı toplam bütçesinin % 50’sini, her bir destek kalemi bazında ise %75’ini geçemez.

Emlak Vergisi Muafiyeti

1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinin (m) fıkrasına göre Organize sanayi bölgelerinde, endüstri bölgelerinde ve sanayi sitelerinde yer alan binalar emlak vergisinden muaftır.

Harç Istisnası

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 80’inci maddesine göre, organize sanayi bölgelerinde yapılan yapı ve tesisler bina inşaat harcı ve yapı kullanma izni harcından müstesnadır.

Yine Kanunun 80’inci maddesine göre, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde Imar Kanununa göre ilk kez yapılan veya istek üzerine gerçekleştirilen müteakip parselasyon işlemlerinde teşvik belgesine haiz olan organize sanayi bölgeleri “parselasyon harcı”ndan müstesnadır.

5281 sayılı Kanun ile 492 sayılı Harçlar Kanununun 59 uncu maddesine ilave edilen (n) bendine göre organize sanayi bölgeleri, endüstri bölgeleri ve sanayi sitelerinde yer alan gayrimenkullerin ifraz veya taksim veya birleştirme işlemleri, söz konusu bölgelerde bulunan arsaların tahsisi nedeniyle şerhi gerektiren işlemleri ile bu arsa ve üzerine inşa edilen binaların tahsis edilene devir ve tescili işlemleri ve cins degişikligi işlemlerinden alınan harçtan istisnadır.

OSB’lerde Arsa Tahsisi Destegi

OSB’lerde tamamen veya kısmen bedelsiz parsel tahsisine imkân tanıyan OSB Kanununun ek 3’üncü maddesi 01/07/2017 tarihinde yürürlüge konulmuştur. Söz konusu Kanun maddesinin getirdigi uygulamanın süresini ve kapsamını belirleyen Bakanlar Kurulu Kararı 05/06/2018 tarihli 30442 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüge girmiş olup yürürlük tarihinden itibaren 3 yıl boyunca bu kapsamda OSB’lerde tahsis yapılmasına imkân saglanmıştır. Uygulamaya ilişkin usul ve esaslar ise 9 ?ubat 2018 tarihli ve 30327 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüge giren “Organize Sanayi Bölgelerinde Yer Alan Parsellerin Tamamen Veya Kısmen Bedelsiz Tahsisine Dair Yönetmelik” ile belirlenmiştir.

OSB’lerde tamamen veya kısmen bedelsiz tahsis uygulaması, en az on kişilik istihdam öngören yatırımlara girişen gerçek veya tüzel kişilere OSB’lerdeki parsellerin tamamen veya kısmen bedelsiz tahsisine imkân saglamaktadır.

OSB’lerde Damga Vergisi Istisnası

488 sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli (2) sayılı Tablonun “IV-Ticari ve medeni işlerle ilgili kagıtlar” başlıgı altındaki 53’üncü fıkraya göre Organize sanayi bölgeleri, endüstri bölgeleri ve sanayi sitelerinde

bulunan arsaların tahsisine ilişkin olarak düzenlenen sözleşmeler ve taahhütnameler damga vergisinden istisnadır.

Endüstri Bölgelerindeki Ruhsat ve Izin Harçları Muafiyeti

4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanununun “Yatırım Izni” başlıklı 3/A maddesi geregi yönetici şirket veya yatırımcı tarafından hazırlattırılacak imar plânları, alt yapı ve üst yapı projeleri ve bunlarla ilgili yapı ruhsatı, yapı kullanma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatları Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgının onayı ve denetimine tabidir. Yönetici şirket ve yatırımcılar, Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgınca verilen her türlü ruhsat ve izinlere ilişkin harçlardan muaftır.

Özel Endüstri Bölgeleri Ek Teşvik Destegi

4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu 4/Ç Maddesi geregi Özel Endüstri Bölgelerine ilişkin olarak Cumhurbaşkanınca ek teşvikler belirlenebilir.

Irtifak Hakkı ve Kullanma Izni Süresi ve Bedel Destegi

324 Sıra Nolu Milli Emlak Tebliginin Genel Esaslar başlıklı II. Bölümünün “Irtifak hakkı ve kullanma izni süresi” başlıklı 13’üncü maddesinin birinci fıkrası geregi endüstri bölgelerindeki yatırımcılar lehine 49 yıl süreyle irtifak hakkı tesis edilmekte ve kullanma izni verilmektedir.

324 Sıra Nolu Milli Emlak Tebliginin Genel Esaslar başlıklı II. Bölümünün “Bedel Tespiti” başlıklı beşinci fıkrası geregi endüstri bölgelerindeki Irtifak hakkı veya kullanma izni bedeli, taşınmazın emlak vergisine esas asgari metrekare birim degeri toplamının binde beşi (stratejik yatırım olması durumunda binde biri) oranında belirlenmektedir.

Yapı Denetim Kuruluşlarına Ödenecek Hizmet Bedeli Indirimi

4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 5’inci maddesinin beşinci fıkrası geregince yapı denetim kuruluşlarına ödenecek hizmet bedeli organize sanayi bölgeleri, endüstri bölgeleri ve sanayi siteleri onaylı sınırı içerisinde yer alan tüm yapılar için %75 indirimli uygulanmaktadır.

TEÇVIK UYGULAMA VE YABANCI SERMAYE GENEL MÜDÜRLÜUÜ

Yatırım Teşvik Sistemi

15/06/2012 tarih ve 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile “Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar” yürürlüge girmiş; Kararın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar da 2012/1 sayılı Teblig ile belirlenmiştir. Türkiye’nin 2023 vizyonu ile üretim ve ihracat odaklı büyüme stratejisi bakımından büyük önem taşıyan Yatırım Teşvik Sistemi, kalkınma planları ve yıllık programlarda öngörülen hedeflere uygun olarak;

• Tasarrufları katma degeri yüksek yatırımlara yönlendirmek,
• Üretimi ve istihdamı artırmak,
• Uluslararası rekabet gücünü artıracak ve araştırma-geliştirme içerigi yüksek büyük ölçekli yatırımlar ile stratejik yatırımları özendirmek,
• Uluslararası dogrudan yatırımları artırmak,
• Uluslararası dogrudan yatırımları artırmak,
• Bölgesel gelişmişlik farklılıklarını azaltmak,

Kümelenme ve çevre korumaya yönelik yatırımları özendirmek, amaçlarını gerçekleştirmeyi

hedeflemektedir.

Yatırım Teşvik Sisteminde Sunulan Destek Unsurları

15/06/2012 Tarih ve 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüge giren teşvik sistemi 5 farklı uygulamadan oluşmaktadır:

1. Genel Teşvik Uygulamaları
2. Bölgesel Teşvik Uygulamaları
3. Öncelikli Yatırımların Teşviki
4. Büyük Ölçekli Yatırımların Teşviki
5. Stratejik Yatırımların Teşviki

Uygulamalar ve bu uygulamalar kapsamında sunulan destek unsurları Tablo 2’de gösterilmektedir.

Tablo 2: Destek Unsurları

*Yatırımın 6. Bölgede, Cazibe Merkezleri Programı kapsamında yer alan 4 üncü ve 5 inci bölge illerindeki OSB’lerde ve Kilis ili OSB’lerinde gerçekleştirilmesi halinde saglanır.

**Yatırımın Bölgesel Teşvik Uygulamalarında 3., 4., 5. veya 6. bölgelerde gerçekleştirilmesi halinde saglanır.

***Stratejik yatırımlara saglanır. Ayrıca, imalat sanayiine yönelik (US-97 Kodu:15-37) düzenlenen yatırım teşvik belgeleri kapsamında, 1/1/2017 ile 31/12/2019 tarihleri arasında gerçekleştirilecek bina-inşaat harcamaları KDV iadesinden yararlanabilmektedir.

Teşvik uygulamaları açısından illerin gelişmişlik düzeyini gösteren bölgesel harita ve il dagılımını gösteren tablo aşagıda sunulmuştur (Tablo 3).

Tablo 3: Teşvik Uygulama Bölgelerine Göre Illerin Dagılımı

Asgari sabit yatırım tutarı, uygulamalara göre aşagıdaki gibi belirlenmiştir:

• Genel Teşvik Sistemi’nde asgari sabit yatırım tutarı,
  1. ve 2. bölgelerde 1 milyon TL.,

3., 4., 5. ve 6. bölgelerde 500 bin TL.’dir.

• Bölgesel Teşvik Uygulamaları için asgari sabit yatırım tutarı 1. ve 2. bölgelerde 1 milyon TL.’den, diger bölgelerde ise 500 bin TL.’den başlamak üzere desteklenen her bir sektör ve her bir il için ayrı ayrı belirlenmiştir.
• Büyük Ölçekli Yatırımlar için asgari sabit yatırım tutarı 50 milyon TL.’den başlamak üzere sektörüne göre farklı büyüklüklerle tanımlanmıştır.
• Stratejik Yatırımlar için asgari sabit yatırım tutarı 50 milyon TL.’dir.
• Cazibe Merkezleri Programı kapsamındaki illerde kurulacak çagrı merkezleri ve veri merkezleri, kuruldugu bölgenin bölgesel teşviklerinden herhangi bir asgari yatırım tutarı şartı aranmaksızın yararlanır.

Teşviklerde sunulan destek unsurları aşagıda detaylı şekilde açıklanmıştır: Katma Deger Vergisi Istisnası

Teşvik belgesi kapsamında yurt içinden ve yurt dışından temin edilecek yatırım malı makine ve teçhizat ile

belge kapsamındaki yazılım ve gayri maddi hak satış ve kiralamaları için katma deger vergisinin ödenmemesi şeklinde uygulanır.

Gümrük Vergisi Muafiyeti

Teşvik belgesi kapsamında yurt dışından temin edilecek yatırım malı makine ve teçhizat için gümrük

vergisinin ödenmemesi şeklinde uygulanır.

Vergi Indirimi

Gelir veya kurumlar vergisinin, yatırım için öngörülen katkı tutarına ulaşıncaya kadar, indirimli olarak uygulanmasıdır. Ayrıca, Imalat sanayiine yönelik (US-97 Kodu:15-37) düzenlenen yatırım teşvik belgeleri kapsamında, 01/01/2017 ile 31/12/2019 tarihleri arasında gerçekleştirilecek yatırım harcamaları için yatırıma katkı oranı her bir bölgede geçerli olan yatırıma katkı oranına 15 puan ilave edilmek suretiyle, vergi indirimi oranı tüm bölgelerde %100 oranında ve yatırıma katkı tutarının yatırım döneminde kullanılabilecek oranı %100 olarak uygulanır.

Sigorta Primi Işveren Hissesi Destegi

Teşvik belgesi kapsamı yatırımla saglanan ilave istihdam için ödenmesi gereken sigorta primi işveren hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmının Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgınca karşılanmasıdır.

Gelir Vergisi Stopajı Destegi

Teşvik belgesi kapsamı yatırımla saglanan ilave istihdam için belirlenen gelir vergisi stopajının terkin

edilmesidir.

Sigorta Primi (Işçi Hissesi) Destegi

Teşvik belgesi kapsamı yatırımla saglanan ilave istihdam için ödenmesi gereken sigorta primi işçi hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmının Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgınca karşılanmasıdır.

Faiz Destegi

Teşvik belgesi kapsamında kullanılan en az bir yıl vadeli yatırım kredileri için saglanan bir finansman destegi olup, teşvik belgesinde kayıtlı sabit yatırım tutarının %70’ine kadar kullanılan kredinin ilk 5 yıl ödenecek faizinin veya kâr payının belli bir kısmının, Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgınca karşılanmasıdır.

Yatırım Yeri Tahsisi

Yatırım için uygun arazi olması halinde Çevre ve ?ehircilik Bakanlıgınca belirlenen usul ve esaslar

çerçevesinde yatırım yeri tahsis edilmesidir.

Katma Deger Vergisi Iadesi

Sabit yatırım tutarı 500 milyon TL ve üzerinde olan Stratejik Yatırımlar kapsamında gerçekleştirilen bina- inşaat harcamaları için tahsil edilen KDV’nin iade edilmesidir. Ayrıca, Imalat sanayiine yönelik düzenlenen yatırım teşvik belgeleri kapsamında, 01/01/2017 ile 31/12/2019 tarihleri arasında gerçekleştirilecek bina- inşaat harcamaları için Hazine ve Maliye Bakanlıgınca KDV iadesi destegi uygulanmaktadır.

Genel Teşvik Uygulamaları

Teşvik edilmeyecek veya teşviki için aranan şartları saglayamayan yatırım konuları hariç olmak üzere, asgari sabit yatırım tutarı ve kapasiteler üzerindeki yatırımlar bölge ayrımı yapılmaksızın Genel Teşvik Uygulamaları kapsamında desteklenmektedir.

Bölgesel Teşvik Uygulamaları

Bölgesel Teşvik Uygulamalarında her ilde desteklenecek sektörler, illerin potansiyelleri ve ekonomik ölçek büyüklükleri dikkate alınarak tespit edilmiş olup, bölgelerin gelişmişlik seviyelerine göre yardım yogunlukları farklılaştırılmıştır.

Bu uygulama kapsamında saglanan destek oran ve süreleri özet olarak aşagıda Tablo 4’de gösterilmiştir.

Tablo 4: Bölgesel Teşvik Uygulamalarında Saglanan Destek Unsurları

EB: Imalat sanayine yönelik olarak Endüstri Bölgesinde gerçekleştirilen yatırımlar

• Imalat sanayiine yönelik (US-97 Kodu:15-37) düzenlenen yatırım teşvik belgeleri kapsamında, 1/1/2017 ile 31/12/2019 tarihleri arasında gerçekleştirilecek yatırım harcamaları için yatırıma katkı oranı her bir bölgede geçerli olan yatırıma katkı oranına 15 puan ilave edilmek suretiyle, vergi indirimi oranı tüm bölgelerde %100 oranında ve yatırıma katkı tutarının yatırım döneminde kullanılabilecek oranı %100 olarak uygulanır.

Öncelikli Yatırımların Teşviki

Ülkemizin ihtiyaçları dogrultusunda, tespit edilen alanlarda yapılacak olan yatırımlar, öncelikli yatırımlar olarak belirlenmiş ve bu yatırımlara 1. 2. 3. ve 4. Bölgelerde gerçekleştirilmiş olsalar dahi 5. Bölgede uygulanan destekler saglanmıştır. Bu yatırımlara, 5. ve 6. Bölgede gerçekleştirilmeleri halinde ise kendi bölgelerinde uygulanan destekler saglanmaktadır (Tablo 5).

Öncelikli Yatırımlar kapsamında 5. bölge destekleri ile desteklenecek yatırım konuları şöyledir:

• • Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgelerinde veya termal turizm konusunda bölgesel desteklerden yararlanabilecek nitelikteki turizm konaklama yatırımları,
  • Madencilik yatırımları,
  • Demiryolu, denizyolu ve havayolu ile yük veya yolcu taşımacılıgına yönelik yatırımlar,
  • Savunma sanayi yatırımları,
  • Otomotiv, uzay veya savunma sanayine yönelik test merkezleri, rüzgâr tüneli ve bu mahiyetteki yatırımlar,
  • Asgari 50.000 m² kapalı alana sahip uluslararası fuar alanı yatırımları,
  • Özel sektör tarafından gerçekleştirilecek olan kreş ve gündüz bakımevleri ile okul öncesi egitim, ilkokul, ortaokul ve lise egitim yatırımları ile asgari 20 milyon TL. tutarındaki hava araçlarının kullanım, tamir ve bakımına yönelik egitim yatırımları.
  • Bakanlık, TÜBITAK ve KOSGEB tarafından desteklenen Ar-Ge projeleri neticesinde geliştirilen ürünlerin veya parçaların üretimine yönelik yatırımlar,
  • Motorlu kara taşıtları ana sanayinde gerçekleştirilecek asgari 300 milyon TL. tutarındaki yatırımlar ve asgari 75 milyon TL. tutarındaki motor yatırımları ile asgari 20 milyon TL. tutarındaki motor aksamları, aktarma organları/aksamları ve otomotiv elektronigine yönelik yatırımlar,
  • 3213 sayılı Maden Kanununda tanımlanmış 4-b grubunda yer alan madenlerin girdi olarak

kullanıldıgı elektrik üretimi yatırımları,

• • Mevcut imalat sanayi tesislerinde gerçekleştirilecek enerji verimliligine yönelik yatırımlar,
  • Atık ısıdan geri kazanım yolu ile elektrik üretimine yönelik yatırımlar,
  • Asgari 50 milyon TL. tutarındaki sıvılaştırılmış dogalgaz (LNG) yatırımları ve yer altı dogalgaz depolama yatırımları,
  • Karbon elyaf üretimine veya karbon elyaf üretimi ile birlikte olmak kaydıyla karbon elyaftan mamul kompozit malzeme üretimine yönelik yatırımlar,
  • Ekonomik Işbirligi ve Kalkınma Teşkilatı (OECD) teknoloji yogunluk tanımına göre yüksek teknolojili sanayi sınıfında yer alan ürünlerin üretimine yönelik yatırımlar,
  • Maden Kanununa istinaden düzenlenmiş geçerli Arama Ruhsatı veya Sertifikasına sahip yatırımcıların ruhsatlı sahalarında yapacagı maden arama yatırımları,
  • Yenilenebilir enerji üretimine yönelik türbin ve jeneratör imalatı ile rüzgâr enerjisi üretiminde

kullanılan kanat imalatı yatırımları,

• • Direkt sogutmalı slab döküm ve sıcak haddeleme yöntemi ile alüminyum yassı mamul üretimine yönelik entegre yatırımlar,
  • Lisanslı depoculuk yatırımları,
  • Nükleer enerji santrali yatırımları,
  • Belirli nitelikteki laboratuvar yatırımları,
  • Asgari 5 milyon TL tutarındaki 25 dekar ve üzeri yurtiçinde üretilen sera teknolojilerini de ihtiva eden otomasyona dayalı (bilgisayar kontrollü iklimlendirme, sulama, gübreleme ve ilaçlama sistemi ihtiva eden) sera yatırımları,
  • Asgari 5.000 büyükbaş kapasiteli süt yönlü entegre hayvancılık yatırımları ile komple yeni veya tevsi niteligindeki asgari 10.000 büyükbaş kapasiteli et yönlü entegre hayvancılık yatırımları,
  • Asgari 5 milyon TL. tutarındaki atık geri kazanım yatırımları ve/veya asgari 5 milyon TL. tutarındaki bertaraf tesisi yatırımları,
  • Asgari 5 milyon TL. tutarındaki 100 kişi ve üzeri kapasiteli yaşlı ve/veya engelli bakım merkezleri ve esenlik tesisi (wellness) yatırımları,
  • Asgari 500 milyon TL. tutarındaki orta-yüksek teknoloji sınıfındaki ürünlerin üretimine yönelik yatırımlar.

Tablo 5: Öncelikli Yatırımlar Için Saglanan Destek Unsurları

• 1-5. Bölgelerde yapılacak yatırımlar için 5. Bölge destegi,

6. Bölgede yapılacak yatırımlar için 6. Bölge destegi

**Imalat sanayiine yönelik (US-97 Kodu:15-37) düzenlenen yatırım teşvik belgeleri kapsamında, 1/1/2017 ile 31/12/2019 tarihleri arasında gerçekleştirilecek yatırım harcamaları için yatırıma katkı oranı mevcut orana 15 puan ilave edilmek suretiyle, vergi indirimi oranı tüm bölgelerde %100 oranında ve yatırıma katkı tutarının yatırım döneminde kullanılabilecek oranı %100 olarak uygulanır.

Büyük Ölçekli Yatırımların Teşviki

Aşagıda, belirtilen 13 yatırım konusu, büyük ölçekli yatırımların teşviki çerçevesinde desteklenmektedir

(Tablo 6).

Tablo 6: Büyük Ölçekli Yatırımlar

Bu uygulama kapsamında saglanan destek oran ve süreleri özet olarak Tablo 7’de gösterilmiştir.

Tablo 7: Büyük Ölçekli Yatırımlar Için Saglanan Destek Unsurları

EB: Imalat sanayine yönelik olarak Endüstri Bölgesinde gerçekleştirilen yatırımlar

• Imalat sanayiine yönelik (US-97 Kodu:15-37) düzenlenen yatırım teşvik belgeleri kapsamında, 1/1/2017 ile 31/12/20197 tarihleri arasında gerçekleştirilecek yatırım harcamaları için yatırıma katkı oranı her bir bölgede geçerli olan yatırıma katkı oranına 15 puan ilave edilmek suretiyle, vergi indirimi oranı tüm bölgelerde %100 oranında ve yatırıma katkı tutarının yatırım döneminde kullanılabilecek oranı %100 olarak uygulanır.

Stratejik Yatırımların Teşviki

Ithalat bagımlılıgı yüksek olan ara malı veya ürünlerin üretimine yönelik yatırımlar stratejik yatırımların teşviki uygulamaları kapsamında desteklenmektedir. Bu kapsamda desteklenecek olan yatırımların aşagıdaki kriterlerin tamamını saglamaları gerekmektedir.

Asgari sabit yatırım tutarının 50 milyon TL. olması,

• • Yatırım konusu ürünle ilgili yurt içi toplam üretim kapasitesinin ithalattan az olması,
  • Yatırımla saglanan katma degerin asgari %40 olması (rafineri ve petrokimya yatırımlarında bu şart aranmayacaktır),
  • Üretilecek ürünle ilgili toplam ithalat degerinin son 1 yıl itibarıyla en az 50 milyon ABD Doları olması.

Ayrıca, asgari sabit yatırım tutarı 3 milyar TL. üzerinde olan öncelikli yatırımlar stratejik yatırım olarak kabul edilir. Ancak, bu yatırımlar için saglanacak faiz destegi tutarı 700 Bin TL.’yi geçemez.

Bu uygulama kapsamında saglanan destek oran ve süreleri özet olarak Tablo 8’de gösterilmiştir.

Tablo 8: Stratejik Yatırımlar Için Saglanan Destek Unsurları

• Imalat sanayiine yönelik (US-97 Kodu:15-37) düzenlenen yatırım teşvik belgeleri kapsamında, 1/1/2017 ile 31/12/2019 tarihleri arasında gerçekleştirilecek yatırım harcamaları için yatırıma katkı oranı mevcut orana 15 puan ilave edilmek suretiyle, vergi indirimi oranı tüm bölgelerde %100 oranında ve yatırıma katkı tutarının yatırım döneminde kullanılabilecek oranı %100 olarak uygulanır.

Alt Bölge Desteklerinden Yararlanma

Aşagıda belirtilen yatırımlara, vergi indirimi ve sigorta primi işveren hissesi destegi açısından alt bölgelerde saglanan daha avantajlı destekler saglanmaktadır:

• • Organize sanayi bölgelerinde yapılacak yatırımlar veya imalat sanayine yönelik olarak endüstri bölgesinde gerçekleştirilen yatırımlar,
  • Sektörel işbirligine dayalı yatırımlar.

OECD teknoloji yogunluk tanımına göre orta-yüksek teknolojili sanayi sınıfında yer alan bazı yatırım konuları ise; Istanbul ili hariç olmak üzere 1., 2., ve 3. bölgede gerçekleştirilecekler 4. Bölge desteklerinden, 4., 5. ve 6. bölgede gerçekleştirilecekler ise bulundugu bölgede uygulanan bölgesel desteklerden yararlanacaktır.

Cazibe Merkezleri Programı kapsamında yer alan 4 üncü ve 5 inci bölge illerindeki organize sanayi bölgeleri ile Kilis ilinde yer alan organize sanayi bölgelerinde gerçekleştirilecek yatırımlar, 6 ncı bölge şartlarında 6 ncı bölgede uygulanan desteklerden aynı oran, miktar ve sürelerde yararlanır.

NOT:

Bölgesel Teşvik Uygulamalarında her ilde desteklenecek sektörler, illerin potansiyelleri ve ekonomik ölçek büyüklükleri dikkate alınarak tespit edilmiş olup, bölgelerin gelişmişlik seviyelerine göre yardım yogunlukları farklılaştırılmıştır.

Bu uygulama kapsamında;

• • Bölgesel desteklerden faydalanabilecek sektörler ve bölgeler itibariyle asgari yatırım tutarları veya kapasiteleri (19/06/2012 tarihli ve 28328 sayılı Resmî Gazete Karar Sayısı: 2012/3305 Ekli “Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar” EK-2A) belirlenmiştir.
  • Illerin bölgesel desteklerden yararlanabilecek sektörlerine ilişkin sektör numaraları (19/06/2012 tarihli ve 28328 sayılı Resmî Gazete Karar Sayısı: 2012/3305 Ekli “Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar EK-2B) belirlenmiştir.

Desteklerden Yararlanma Koşulları

Yatırım Teşvik Sistemi kapsamındaki uygulamalarla saglanan desteklerden, her bir uygulamanın gerektirdigi koşulları saglamak kaydı ile;

• • Gerçek kişiler, adi ortaklıklar, sermaye şirketleri, birlikler, kooperatifler, iş ortaklıkları,
  • Kamu kurum ve kuruluşları (genel ve özel bütçeli kurum ve kuruluşlar, il özel idareleri, belediyeler ve kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların sermaye bileşimindeki hisse oranları yüzde elliyi geçen kurum ve kuruluşlar),
  • Kamu kuruluşu niteligindeki meslek kuruluşları ve üniversiteler,
  • Dernekler ve vakıflar,
  • Yurt dışındaki yabancı şirketlerin Türkiye’deki şubeleri faydalanabilmektedir.

4875 sayılı Dogrudan Yabancı Yatırımlar Kanununa göre yabancı ülkelerin vatandaşlıgına sahip olan gerçek kişiler ve/veya yabancı ülkelerin kanunlarına göre kurulmuş (şirketler gibi) tüzel kişiler tarafından Türkiye’de kurulan şirketler, Türk şirketi statüsünde oldukları için Yatırım Teşvik Programı kapsamındaki desteklerden yerli yatırımcılarla eşit koşullarda faydalanma hakkına sahiptir.

Dolayısıyla bu nitelikteki şirketler, yukarıda belirtilen “sermaye şirketleri” kapsamında degerlendirilmekte ve Yatırım Teşvik Programı’ndan faydalanmaktadır. Diger taraftan, merkezleri Türkiye dışında bulunan yabancı şirketlerin Türk Ticaret Kanununa göre Türkiye’de kurdukları, şirket statüsünde olmayan “şubeler” de desteklerden faydalanabilecekler arasında yer almaktadır.

Türkiye’de yatırım yapmak isteyen yabancı bir gerçek kişi Türkiye’de kuracagı anonim veya limited şirketle; yurtdışında kurulmuş bir yabancı şirket ise yine Türkiye’de kuracagı anonim veya limited şirketle ya da şubeyle Yatırım Teşvik Programı’ndan faydalanmak üzere başvuruda bulunabilmektedir.

Yatırım Teşvik Belgesi Müracaatı

Destek unsurlarından yararlanabilmek için yatırımcı adına yatırım teşvik belgesi düzenlenmesi gerekmekte olup, Bakanlık internet sitesinde bulunan Elektronik Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Bilgi Sistemi (E-TUYS) adlı web tabanlı uygulamaya giriş yapılarak yatırım teşvik belgesi müracaatı yapılabilmektedir.

Yatırım Teşvik Belgesi Alabilmek Için Aranan Belgeler

Teşvik belgesi düzenlenebilmesi için yapılacak müracaatlarda aşagıda belirtilen belgeler aranır:

• • Kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılacak müracaatlar hariç olmak üzere, 31/05/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Saglık Sigortası Kanunu uyarınca Türkiye genelinde Sosyal Güvenlik Kurumuna muaccel olmuş prim ve idari para cezası borçlarının bulunmadıgına veya tecil ve/veya taksitlendirildigine ya da yapılandırıldıgına ve yapılandırmanın bozulmadıgına dair Sosyal Güvenlik Kurumunun ilgili birimlerinden alınacak yazı veya Kurumun elektronik bilgi iletişim ortamından alınacak barkodlu çıktı.
  • 03/10/2013 tarihli ve 28784 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Çevresel Etki Degerlendirmesi Yönetmeligi hükümlerine göre “Çevresel Etki Degerlendirmesi Olumlu Kararı” veya “Çevresel Etki Degerlendirmesi Gerekli Degildir Kararı” şartı aranması gereken yatırım konuları için Çevre ve ?ehircilik Bakanlıgından alınan Karar ve/veya Karara ilişkin yazı,
  • Teşvik belgesi talebinde bulunulmadan önce yatırımın karakteristigine baglı olarak ilgili mevzuatı geregi diger kamu kurum ve kuruluşlarından alınması gereken ve 2012/3305 sayılı Kararın EK- 2’sinde belirtilen bilgi ve belgeler.
  • Stratejik yatırımlar için ayrıca, yatırım konusu ile ilgili olarak sektörel, mali ve teknik analizlerin yanında 10 uncu maddede belirtilen kriterlerin her birinin yerine getirildigini tevsik eden bilgi, belge, hesap ve tabloları içeren fizibilite raporu.
  • Yatırımın sektörüne, büyüklügüne veya teşvik uygulamalarına baglı olarak Genel Müdürlükçe talep edilebilecek diger bilgi ve belgeler.

Başvuru ve Uygulama Usul ve Esasları

Yatırımcıların, Yatırım Teşvik Programı kapsamındaki uygulamalar çerçevesinde desteklerden yararlanabilmek için resmi bir başvuruda bulunması gerekmektedir. Belirli usul ve esaslara dayalı olarak yapılacak başvurudan önce yatırımcılar Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgı, Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlügü’nden projesinin hangi uygulama kapsamında desteklenebilecegi konusunda bilgi alabilir veya teşvik kararını inceleyerek hangi uygulamaya dâhil olduklarını tayin edebilirler. Yatırımcıların projesi ile ilgili olarak aşagıda belirtilen konulara ilişkin bilgilere sahip olması, bu bilgi edinme sürecinin verimli bir şekilde yürütülebilmesine katkı saglayacaktır:

• • Proje için belirlenen yatırım yeri veya alternatif yatırım yerleri
  • Yatırım projesinin sektörü
  • Yatırım projesinin konusu, kapasitesi ve yaklaşık tutarı
  • Stratejik yatırımlar için, üretilecek ürüne ilişkin yurt içi üretim kapasitesi ve ithalat verileri

Proje Bazlı Destek Sistemi

2012 yılından itibaren Yatırım Teşvik Sistemi kapsamında yatırımlar desteklenmekle birlikte ülkemiz için stratejik önemi haiz özel nitelikli projeler ile teknolojik dönüşüm saglayacak yatırımların desteklenmesine yönelik hazırlanan proje bazlı destek sistemine ilişkin usul ve esasları belirleyen “Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine Ilişkin Karar” 26/11/2016 tarihinde yürürlüge girmiştir.

Söz konusu düzenleme ile kalkınma planları ve yıllık programlarda öngörülen hedefler dogrultusunda ülkemizin mevcut veya gelecekte ortaya çıkabilecek ihtiyaçlarını karşılama, arz güvenligini saglama, dışa bagımlılıgını azaltma, teknolojik dönüşümünü saglama, yenilikçi, Ar-Ge yogun ve katma degeri yüksek olma niteliklerini haiz yatırımların proje bazlı olarak desteklenmesi amaçlanmaktadır.

Uygulama sürecinde, sistemin amacına uygun olarak belirlenecek yatırım konularında yapılacak sabit yatırım tutarı 100 milyon ABD Dolarının üzerinde olan yatırım projelerine ilişkin müracaatlar Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgı tarafından davet veya çagrı usulü ile toplanacaktır. Yatırım projeleri Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgınca, Kararda belirtilen;

• • Ülkemizin mevcut durumda veya gelecekte ortaya çıkabilecek kritik ihtiyaçlarını karşılama,
  • Ülkemizde üretim kapasitesi yetersiz olan ürünlerde arz güvenligini saglama,
  • Ülkemizin teknoloji açıgı olan alanlarda teknoloji kapasitesini geliştirme,
  • Dış ticaret açıgı verilen alanlarda ithalat bagımlılıgını azaltma,
  • Yüksek katma degerli olma,
  • Ülkemizde üretimi olmayan, yeni nesil teknolojiler kullanılarak üretim yapılmasını saglama,
  • Farklı sektörlerde ülkemize rekabet gücü kazandırma,
  • Etkileşimde oldugu sektörlerde teknolojik dönüşümü hızlandırma ve bu sektörlere pozitif dışsallık saglama,
  • Yenilikçi ve Ar-Ge yogun yatırım olma,
  • Cari işlemler dengesini olumsuz etkileyen ve hammadde sıkıntısı yaşanılan sektörlerde gerçekleştirilecek yüksek katma degerli işlenmiş ürünlerin üretimine yönelik olma,
  • Ülkemizin hammadde potansiyelinin degerlendirilmesine olanak saglayan entegre üretime yönelik olma niteliklerine uygunlukları bakımından degerlendirmeye tabi tutulmaktadır.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgı tarafından uygun görülen projeler, yatırıma saglanacak desteklerin, desteklere ilişkin oran, miktar ve sürelerin, öngörülen yatırım süresinin, desteklerin uygulamasından sorumlu kurumlar ile yatırıma ilişkin taahhütlerin belirlenmesini teminen Cumhurbaşkanlıgı’na sunulacak olup, desteklenmesine karar verilen her bir proje için Cumhurbaşkanlıgı Kararı (Destek Kararı) yayımlanmaktadır. Destek Kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasını müteakip proje bazlı olarak desteklenmesine karar verilen yatırım projesi için Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgınca teşvik belgesi düzenlenmektedir.

Teşvik belgesi düzenlenen yatırım projeleri için degişik nitelikteki tedbirlerden oluşan destek havuzundan bir veya birden fazlası Cumhurbaşkanlıgı Kararı ile saglanacak olup, söz konusu projeler için saglanabilecek destekler aşagıdaki şekilde gruplandırılmaktadır.

Vergisel Destekler

• • KDV Istisnası
  • Gümrük Vergisi Muafiyeti
  • Bina inşaat harcamaları için KDV Iadesi
  • Yatırım tutarının 2 katına kadar Kurumlar Vergisi Indirimi veya 10 yıla kadar Kurumlar Vergisi Istisnası

Istihdam Destekleri

• • 10 yıla kadar Sigorta Primi Işveren Hissesi Destegi,
  • 5 yılı geçmemek üzere aylık brüt asgari ücretin 20 katına kadar Nitelikli Personel Destegi
  • 10 yıl süreyle Gelir Vergisi Stopajı Destegi

Finansman Destekleri

• • Enerji tüketim harcamalarının % 50’sine kadar en fazla 10 yıl süreyle Enerji Destegi
  • Yatırımın finansmanında kullanılan yatırım kredisi için 10 yıla kadar Faiz veya Kâr Payı Destegi ya da Hibe Destegi
  • Yatırım tutarının %49’unu geçmemek üzere ve edinilen payların 10 yıl içerisinde halka arz veya yatırımcıya satışı şartıyla Sermaye Katkısı

Yatırım Yeri Ile Ilgili Destekler

• • 49 yıl süreyle bedelsiz Yatırım Yeri Tahsisi ve yatırımın tamamlanmasını müteakip öngörülen istihdamın 5 yıl saglanması şartıyla söz konusu taşınmazın bedelsiz olarak yatırımcıya devredilmesi,
  • Altyapı Destegi,

Diger Destekler

• • Kamu Alım Garantisi,
  • Izin, Ruhsat, Tahsis, Lisans ve Tescillerde istisna getirilmesi veya kolaylık saglanması

Proje Bazlı Teşvik Sistemi Kapsamında Başvuru Süreci ve Desteklerden Yararlanma Koşulları

• • Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgı, kalkınma planları ve yıllık programlarda öngörülen hedefler dogrultusunda ülkemizin mevcut durumda veya gelecekte ortaya çıkabilecek kritik ihtiyaçlarını karşılayacak, arz güvenligini saglayacak, dışa bagımlılıgını azaltacak, teknolojik dönüşümünü gerçekleştirecek, yenilikçi, Ar-Ge yogun ve yüksek katma degerli yatırımlar konusunda bir veya birden fazla firmayı yatırım için davet edebilir veya duyuru yapmak suretiyle çagrıda bulunabilir.
  • Davet veya duyuruya istinaden proje bazlı desteklerden yararlanmak isteyen yatırımcı firma, aşagıdaki bilgi ve belgelerle Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgına müracaat eder.
  • Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgına yapılacak müracaatlarda;
    • Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine Ilişkin Karar Ek 1’deki örnege uygun olarak hazırlanmış yatırımcı firma ve proje bilgileri, yatırımın fizibilitesi, etki analizi ve yatırıma saglanması istenilen destekler ile gerekçeleri.
    • Yatırımcıyı temsil ve ilzama yetkili kişi veya kişilerce imzalı müracaat dilekçesi.
    • Yatırımcıyı temsil ve ilzama yetkili kişilere ait noter tasdikli imza sirküleri ve şahıs şirketleri için imza beyannamesi yer almalıdır.
    • Bakanlık müracaatın degerlendirme aşamasında ihtiyaç duydugu bilgi ve belgeler için talepte

bulunabilir.

Müracaatlar kapsamındaki yatırım projeleri, Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgınca ön degerlendirmeye tabi tutulacaktır. Yatırımların Proje Bazlı Yatırım Teşvik Sistemi kapsamında degerlendirilebilmesi için,

• • 100 milyon ABD Doları asgari yatırım tutarının saglanması ve
  • Nitelik açısından
    • Ülkemizin mevcut durumda veya gelecekte ortaya çıkabilecek kritik ihtiyaçlarını karşılayabilme,
    • Ülkemizde üretim kapasitesi yetersiz olan ürünlerde arz güvenligini saglayabilme, ülkemizin teknoloji açıgı olan alanlarda teknoloji kapasitesini geliştirme,
    • Dış ticaret açıgı verilen alanlarda ithalat bagımlılıgını azaltma,
    • Yüksek katma degerli olma, ülkemizde üretimi olmayan, yeni nesil teknolojiler kullanılarak üretim yapılmasını saglayabilme,
    • Farklı sektörlerde ülkemize rekabet gücü kazandırabilme,
    • Etkileşimde oldugu sektörlerde teknolojik dönüşümü hızlandırma ve bu sektörlere pozitif

dışsallık saglayabilme,

• • • Yenilikçi ve ar-ge yogun yatırım olma,
    • Cari işlemler dengesini olumsuz etkileyen ve hammadde sıkıntısı yaşanılan sektörlerde gerçekleştirilecek yüksek katma degerli işlenmiş ürünlerin üretimine yönelik olma,
    • Ülkemizin hammadde potansiyelinin degerlendirilmesine olanak saglayan entegre üretime yönelik olma gibi niteliklerden bir veya birkaçının saglanması gerekmektedir.

Bu kriterleri karşıladıgı tespit edilen ve Cumhurbaşkanlıgı’nca proje bazlı olarak desteklenmesine karar verilen yatırımlar için teşvik belgesi düzenlenmekte ve teşvik belgesi kapsamındaki desteklerden yararlandırılmaktadır.

KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLI IÇLETMELERI GELIÇTIRME VE DESTEKLEME IDARESI BAÇKANLIUI (KOSGEB)

KOSGEB, 3624 sayılı Kanun kapsamında ülkenin ekonomik ve sosyal ihtiyaçlarının karşılanmasında KOBI (Küçük ve Orta Ölçekli Işletmeler)’lerin payını ve etkinligini artırmak, rekabet güçlerini ve düzeylerini yükseltmek, sanayide entegrasyonu ekonomik gelişmelere uygun biçimde gerçekleştirmek amacıyla 20/04/1990 tarihinde kurulmuştur.

Misyonu, “KOBI ve girişimcilerin rekabet güçlerini geliştirecek destek ve hizmetler sunarak ekonomik ve sosyal kalkınmadaki paylarını artırmak”; vizyonu ise “Küresel pazarda söz sahibi KOBI’ler için güçlü ve öncü KOSGEB”tir. Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgı’nın ilgili kuruluşu olan ve tüzel kişilige haiz KOSGEB’in hedef kitlesi Bakanlar Kurulu tarafından belirlenmektedir.

Buna göre;

• • Madencilik ve taş ocakçılıgı
  • Imalat
  • Elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dagıtımı
  • Su temini; kanalizasyon, atık yönetimi ve iyileştirme faaliyetleri
  • Inşaat
  • Ulaştırma ve depolama
  • Idari ve destek hizmet faaliyetleri sektörleri tüm alt başlıklar dâhilinde;
  • Toptan ve perakende ticaret; motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı
  • Konaklama ve yiyecek hizmeti faaliyetleri
  • Bilgi ve iletişim
  • Mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler
  • Kültür, sanat, eglence, dinlence ve spor
  • Finans ve Sigorta Faaliyetleri
  • Diger hizmet faaliyetlerinde yer alan

sektörler ise bazı alt başlıklar hariç tutularak desteklenmektedir.

KOSGEB tarafından KOBI’lere saglanan destekler 12 başlık altında toplanmıştır. Bunlar:

Girişimcilik Destek Programı

2010 yılında yürürlüge giren Girişimcilik Destek Programı ile ekonomik kalkınma ve istihdam sorunlarının çözümünün temel faktörü olan girişimciligin desteklenmesi ve yaygınlaştırılması, başarılı ve sürdürülebilir işletmelerin kurulması, girişimcilik kültürünün yaygınlaştırılması, Iş Geliştirme Merkezleri’nin kurulması ile girişimciligin geliştirilmesi, istihdamın artırılması ve yerel dinamiklere dayalı girişimciligin desteklenmesi amaçlanmaktadır. Program;

• Uygulamalı Girişimcilik Egitimi
• Yeni Girişimci Destegi
• I?GEM Destegi
• Iş Planı Ödülü

alt bileşenlerinden oluşmaktadır.

Girişimcilik Destek Programı ile KOSGEB, girişimcilik ekosisteminde büyük rol üstlenmiştir. Girişimcilik Destek Programı kamu tarafından saglanan destekler nezdinde girişimciler ve işletmeler tarafından bilinirligi en yüksek program olmuştur. Bununla birlikte KOSGEB’in yeni vizyonu, günün degişen ihtiyaçları ve hedef kitleden alınan geri bildirimler dogrultusunda; hedef kitle içindeki farklı odak gruplarının (imalat, hizmet, ticaret vb) farklı ihtiyaçları gözetilerek, daha basit, daha hızlı ve daha nitelikli bir şekilde desteklenmesi için yeni destek modelleri tasarlanmıştır.

Bu çerçevede KOSGEB Icra Komitesi’nin 2018-10 ve 2018-21 sayılı kararları ile Girişimcilik Destek Programının yürürlükten kaldırılması ve Girişimciligi Geliştirme Destek Programının yürürlüge alınması hususlarında Başkanlıgımıza yetki verilmiştir. Bu dogrultuda, Girişimcilik Destek Programı alt bileşeni Yeni Girişimci Destegi 31/12/2018 tarihinde sonlandırılarak yerine 01/01/2019 tarihi itibarıyla Girişimciligi Geliştirme Destek Programı alt bileşeni Yeni Girişimci Programı yürürlüge alınmıştır.

Girişimcilik Destek Programının diger bileşenleri halen uygulanmakta olup, söz konusu bileşenlerinin Girişimciligi Geliştirme Destek Programı kapsamındaki mevzuat çalışmaları devam etmektedir.

Uygulamalı Girişimcilik Egitimi

Uygulamalı Girişimcilik Egitimleri (UGE), ülkede girişimcilik kültürünün yaygınlaştırılması ve başarılı işletmelerin kurulması genel hedefine uygun olarak; girişimcilerin iş kurma ve yürütme konularında bilgi ve

beceri sahibi olmaları, bu süreçte kendi rol ve sorumluluklarının farkına varmaları ve kendi iş fikirlerine

yönelik iş planı hazırlayabilecek bilgi ve deneyim kazanmaları amacıyla düzenlenmektedir.

UGE’ler en az 32 saat süren, genel katılıma açık ve ücretsiz egitimler olup aşagıdaki kategorilere ayrılmaktadır:

• KOSGEB birimleri tarafından düzenlenen UGE’ler,
• Ulusal veya uluslararası projeler kapsamında KOSGEB tarafından yürütülen UGE’ler,
• Kurum/kuruluşlar tarafından düzenlenen ve KOSGEB tarafından onaylanan Uygulamalı Girişimcilik Egitimleri/Girişimcilik Programları,
• Yüksekögretim veya Ortaögretim Kurumları tarafından örgün egitim kapsamında verilen ve KOSGEB tarafından onaylanan girişimcilik dersleri’dir.

05/05/2010 tarihli ve 2010/2 sayılı Icra Komitesi kararı ile yürürlüge alınan Girişimcilik Destek Programı kapsamında düzenlenen Uygulamalı Girişimcilik Egitimini tamamlayan girişimciler diger şartları taşımaları kaydıyla 01/01/2021 tarihine kadar bu program kapsamındaki egitim şartı aranmaksızın Yeni Girişimci Programına başvuru yapabilmektedir.

Yeni Girişimci Destegi

Girişimcilik Destek Programı-Yeni Girişimci Destegi 31/12/2018 tarihinde sonlandırılarak yerine 01/01/2019 tarihi itibariyle Girişimciligi Geliştirme Destek Programı alt bileşeni Yeni Girişimci Programı uygulamaya alınmıştır.

Iş Geliştirme Merkezi (IÇGEM) Destegi

Bünyesinde barındırdıgı işletmelere, işletme geliştirme koçlugu, destek aglarına ulaşım, finans kaynaklarına erişim imkânı, uygun koşullarda iş yeri mekânı, ortak ofis ekipmanı, ofis hizmetleri gibi hizmetler sunarak işletmelerin en kırılgan oldukları ilk yıllarını saglıklı bir şekilde aşmalarını ve büyümelerini saglamak amacıyla kurulan ve işletilen Iş Geliştirme Merkezlerine kuruluş ve işletme destegi saglanmaktadır.

I?GEM adı KOSGEB tarafından koruma altına aldırılmış olup, Iş Geliştirme Merkezlerinin bu adı kullanabilmesi; I?GEM kriterlerine haiz olması ve KOSGEB’in izni ile mümkündür.

Destege belediyeler, yüksekögretim kurumları, özel idareler, meslek kuruluşları ve inkübatörler başvurabilmektedir. Destekleme süresi I?GEM Kuruluş Destegi için en fazla 18 ay, I?GEM Işletme Destegi için en fazla 36 aydır.

Bu uygulama kapsamında “I?GEM Destek Unsurları” Tablo 9’da gösterilmiştir.

Tablo 9: IÇGEM Destek Unsurları

IÇGEM Kuruluş Destegi kapsamında;

• Bina tadilatı için 500.000 TL.,
• Ofisler ve ortak kullanım alanları için gerekli olan mobilyalar ve donanım (bilgisayar altyapısı dâhil) alımı için toplam 100.000 TL.,
• Personel net ücreti (asgari geçim indirimi, ikramiye, prim vb. ek ödemeler hariç), kişi başına 3.000 TL.’yi geçmemek üzere en fazla 3 personel için, toplam 50.000 TL. olmak üzere geri ödemesiz destek üst limiti 650.000 TL. destek saglanır.

IÇGEM Işletme Destegi kapsamında;

• Personel net ücreti (asgari geçim indirimi, ikramiye, prim vb. ek ödemeler hariç), kişi başına

3.000 TL.’yi geçmemek üzere en fazla 5 personel için, toplam 100.000 TL.,

• I?GEM işletmelerine yönelik toplu egitim/danışmanlık faaliyetleri için 50.000 TL.,
• I?GEM Binası küçük tadilat işleri için 20.000 TL.,
• I?GEM tanıtım/organizasyon giderleri, işbirligi aglarına erişim giderleri için 30.000 TL. olmak

üzere geri ödemesiz destek üst limiti 200.000 TL. destek saglanır.

Iş Planı Ödülü

Iş Planı Ödülü Yarışması, işbirligi yapılan Yüksekögretim Kurumu tarafından örgün egitim kapsamında “Girişimcilik” dersi alan ögrenciler arasında veya yurtiçi/yurtdışında faaliyet gösteren kurum/kuruluşlar tarafından düzenlenerek KOSGEB tarafından uygun bulunan ödüllü/ödülsüz yarışmalar kapsamında gerçekleştirilir.

1. Yüksekögretim Kurumları ile Gerçekleştirilen Iş Planı Ödülü

Iş Planı Ödülünden yararlanmak isteyen üniversite egitim dönemi sona ermeden ilgili KOSGEB Müdürlüklerine başvurur. Söz konusu yarışma her bir akademik dönem için yapılabilir. Iş planları ilk üç dereceye girmiş olan ögrencilere, en fazla 24 ay içinde işini kurmuş olmaları kaydı ile;

• • Birinciye 15.000 TL.,
  • Ikinciye 10.000 TL.,
  • Üçüncüye 5.000 TL. ödül verilmektedir.

1. Yurtiçi/Yurtdışı Kurum/Kuruluşlar Tarafından Düzenlenen Yarışmalar Kapsamında Gerçekleştirilen Iş Planı Ödülü

Yurtiçi veya yurtdışında faaliyet gösteren kurum/kuruluşlar tarafından düzenlenecek ödüllü/ödülsüz yarışmalar için ilgili kurum/kuruluş tarafından Iş Planı Ödülü Yurtiçi/Yurtdışı Kurum/Kuruluş KOSGEB Başkanlıgına başvuru yapılır. KOSGEB tarafından uygun bulunan ödüllü/ödülsüz yarışmalar sonucunda sundukları iş fikirleri/iş modelleri/iş planları, ilk üç dereceye girmiş olan yarışmacılara 100.000 TL.’ye kadar ödül verilebilir.

Girişimciligi Geliştirme Destek Programı

Girişimciligi Geliştirme Destek Programı 2018 yılında yürürlüge alınmıştır. Girişimciligi Geliştirme Destek Programı ile girişimcilerin iş kurma ve yürütme konularında bilgi ve becerilerinin geliştirilmesi, başarılı iş planlarının/iş modellerinin ödüllendirilmesi, girişimcilik ekosisteminde yer alan aktörler arası işbirliginin arttırılması, yeni kurulan işletmelerin en kırılgan oldukları dönemde hayatta kalma oranının arttırılmasına katkı saglayacak yapıların ve ulusal plan ve programlar dogrultusunda yeni işletmelerin kurulması ve sürdürülmesi amaçlanmaktadır.

Program;

• • Girişimcilik Egitimi,
  • Yeni Girişimci Programı,
  • I?GEM/TEKMER Programı
  • Iş Planı Ödülü

olmak üzere dört alt bileşenden oluşmaktadır.

Girişimciligi Geliştirme Destek Programı alt bileşeni Yeni Girişimci Programı 01/01/2019 tarihi itibariyle uygulamaya alınmıştır. Girişimciligi Geliştirme Destek Programının diger alt bileşenleri için mevzuat çalışmaları devam etmektedir.

Yeni Girişimci Programı

Uygulamalı Girişimcilik Egitimini tamamlayan girişimcilerin kurdukları işletmeler ile I?GEM/TEKMER’de yer alan işletmeler; diger şartları karşılamak koşuluyla, sahip veya ortaklarının Girişimcilik Egitimine katılım şartı aranmaksızın, I?GEM/TEKMER’de kurulmuş olması şartıyla bu programa başvurabilir.

Program başvurusunda bulunacak işletmenin Türk Ticaret Kanununda tanımlı gerçek veya tüzel kişi statüsünde kurulmuş olması ve girişimcinin;

• • Işletmedeki kurucu ortak payının en az %50 olması ve program süresinde ortaklık payının %50’nin altına düşmemesi,
  • Daha önce bu programdan faydalanmamış olması,
  • Işletmesinin kuruluş tarihinden üç yıl öncesinden programa başvurdugu tarihe kadar, başvuruda bulundugu işletme dışında; – gerçek kişi statüsünde bir firmasının olmaması, – tüzel kişi statüsünde kurulmuş herhangi bir firmada %30 ve üzeri ortaklıgının bulunmaması,
  • Işletmeyi münferiden temsile yetkili olması gerekmektedir.

Program başvurusunda bulunacak işletmenin program başvuru tarihi itibari ile son bir yıl içinde kurulmuş olması şartı aranır.

Yeni Girişimci Programı, Geleneksel Girişimci Programı (Tablo 10) ve Ileri Girişimci Programı (Tablo

11) olmak üzere iki alt programdan oluşmaktadır.

1. Geleneksel Girişimci Programı

Geleneksel Girişimci Programının hedefi, işletmeleri kuruluş yıllarında desteklemek ve bu işletmelerde istihdamı teşvik etmektir. Geleneksel Girişimci Programı kapsamında işletmelerin kuruluşuna ve performansına yönelik olarak destek saglanır.

Kuruluş destegi

Kuruluş destegi kapsamında geri ödemesiz olarak, gerçek kişi statüsünde kurulmuş olan işletmeye 5.000

TL., sermaye şirketi statüsünde kurulmuş olan işletmeye 10.000 TL destek saglanır.

Performans destegi

Işletmenin vergi mükellefiyetinin devam etmesi ve istihdam sayısına göre belirlenecek olup; destek tutarı hesaplanırken ilgili dönemde Sosyal Güvenlik Kurumu nezdinde 4(a) kapsamındaki tüm personelin tahakkuk eden prim gün sayılarının toplamı dikkate alınır. Performans destegi, program başlangıç tarihinden itibaren 1 inci yıl birinci performans dönemi ve 2 nci yıl ikinci performans dönemi olmak üzere, performans dönemleri sonunda işletmeye geri ödemesiz olarak saglanır. Her performans dönemi bir yılı kapsar.

Tablo 10: Geleneksel Girişimci Programı Destek Unsurları

*1. Performans Dönemi: Program başlangıç tarihinden itibaren birinci yılın sonuna kadar olan dönemi,

*2. Performans Dönemi ise 1. Performans Dönemi son gününden ikinci yılın sonuna kadar geçen süredir.

** Asgari prim gün sayısına ulaşan işletme için girişimcinin; genç, kadın, engelli, gazi veya birinci derecede şehit yakını olması durumunda her bir performans döneminde belirlenen tutarlara 5.000 TL eklenmektedir.

1. Ileri girişimci programı

Ileri Girişimci Programının hedefi, ülkemizin stratejik önceliklerine uygun olarak yenilikçi, sanayide dijitalleşme uygulamaları, orta yüksek/yüksek teknoloji düzeyindeki sektörler ile imalat sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin sayısının arttırılması, işletmelerin en kırılgan oldugu kuruluş yıllarında desteklenmesi ve bu işletmelerde istihdamın teşvik edilmesidir.

Ileri Girişimci Programında işletmelerin kuruluşuna, performansına, makine, teçhizat ve yazılım giderleri

ile mentörlük, danışmanlık ve işletme koçluguna yönelik hizmet alımlarına destek saglanır.

Kuruluş destegi

Kuruluş destegi kapsamında geri ödemesiz olarak, gerçek kişi statüsünde kurulmuş olan işletmeye 5.000

TL., sermaye şirketi statüsünde kurulmuş olan işletmeye 10.000 TL destek saglanır.

Performans destegi

Işletmenin vergi mükellefiyetinin devam etmesi ve istihdam sayısına göre belirlenecek olup; destek tutarı hesaplanırken ilgili dönemde Sosyal Güvenlik Kurumu nezdinde 4(a) kapsamındaki tüm personelin tahakkuk eden prim gün sayılarının toplamı dikkate alınır.

Performans destegi, program başlangıç tarihinden itibaren 1 inci yıl birinci performans dönemi ve 2 nci yıl ikinci performans dönemi olmak üzere, performans dönemleri sonunda işletmeye geri ödemesiz olarak saglanır. Her performans dönemi bir yılı kapsar.

Makine, teçhizat ve yazılım destegi

Makine, teçhizat ve yazılım destegi kapsamında, işletme kuruluş tarihinden programın 1 inci yılının sonuna kadar satın alınan makine ve teçhizat giderleri ile yazılım lisans bedeli veya zaman sınırlı lisans kullanım bedeli için işletmenin teknoloji düzeyine göre geri ödemesiz destek saglanır. Teknoloji düzeyleri işletmelerin faaliyet konularına göre belirlenmekte olup, Ileri Girişimci Programı Faaliyet Konuları Tablosunda yer almaktadır.

Mentörlük, danışmanlık ve işletme koçlugu destegi

Mentörlük, danışmanlık ve işletme koçlugu destegi, orta yüksek ve yüksek teknoloji alanlarında faaliyet gösteren işletmeler için;

1. Hazine ve Maliye Bakanlıgı tarafından akredite edilmiş bireysel katılım yatırımcısı aglarına dâhil olan melek yatırımcılar, sanayi odaları/il ticaret ve sanayi odalarınca belirlenen tecrübeli girişimciler veya KOSGEB tarafından desteklenen tecrübeli girişimciler tarafından; işletme faaliyetlerinin/vizyonunun geliştirilmesine yönelik tecrübelerin paylaşılarak tavsiye ve yönlendirmelerin yapıldıgı ücretsiz mentörlük hizmetini,
2. KOBI Danışmanı veya inkübatörler tarafından verilen, işletmenin mevcut durum analizini yaparak güçlü ve zayıf yanları ile ilk yıllarındaki ihtiyaçlarının belirlenmesi, bu ihtiyaçların giderilmesini saglamak amacıyla iş zaman planı oluşturulması ve raporlanmasına yönelik işletme koçlugu hizmetlerini,
3. Işletme koçlugu hizmeti kapsamında hazırlanan iş zaman planında yer alan konularda alınacak danışmanlık hizmetlerini kapsar.

Tablo 11: Ileri Girişimci Programı Destek Unsurları

• 1. Performans Dönemi: Program başlangıç tarihinden itibaren birinci yılın sonuna kadar olan dönemi,
• 2. Performans Dönemi ise 1. Performans Dönemi son gününden ikinci yılın sonuna kadar geçen süredir.

** Asgari prim gün sayısına ulaşan işletme için girişimcinin; genç, kadın, engelli, gazi veya birinci derecede şehit yakını olması durumunda her bir performans döneminde belirlenen tutarlara 5.000 TL. eklenmektedir.

*** Destekleme kararı verilen makine, teçhizat ve yazılımın; Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgınca 13/09/2014 tarih ve 29118 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan SGM 2014/35 sayılı Yerli Malı Tebligi’ne uygun olarak alınmış ve fatura tarihi itibariyle güncel yerli malı belgesi ile tefrik edilmesi durumunda, destek oranına %15 ilave edilmektedir.

Gelişen Işletmeler Pazarı KOBI Destek Programı

Destek Üst Limiti: 500.000 TL. Destek Alt Limiti: –

Destek Oranı: %75 (SPK kurul kaydına alma ücreti, Merkezi Kayıt Kuruluşu masrafı. masraflar %100 oranında desteklenmektedir.) Program ile gelişme ve büyüme potansiyeline sahip KOBI’lerin, Borsa Istanbul (BIST) Gelişen Işletmeler Pazarı’nda işlem görerek, söz konusu işletmelerin sermaye piyasalarından fon temin edilmesine imkân saglanması amaçlanmaktadır.

Program kapsamında aşagıda belirtilen masraflar karşılanmaktadır.

• • Piyasa danışmanı danışmanlık hizmet bedeli,
  • Bagımsız denetim hizmeti bedeli,
  • Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) kurul kaydına alma ücreti,
  • Hukukçu Raporu Masrafı
  • Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) Masrafı,
  • Aracı kuruluşa ödenecek aracılık komisyonu maliyetleri KOSGEB tarafından karşılanmaktadır.
  • Programa başvuracak KOBI’lerin, KOSGEB veri tabanına kayıtlı ve anonim şirket statüsünde olması gerekmektedir.

Tablo 12: KOBI Destek Programı Destek Unsurları

Işletme Geliştirme Destek Programı

(Icra Komitesi’nin 01/03/2018 tarihli ve 2018/05 No’lu kararı ile Genel Destek Programının yürürlükten kaldırılması ve Işletme Geliştirme Destek Programının yürürlüge alınmasına karar verilmiş olup; 24/09/2018 tarihi itibari ile Işletme Geliştirme Destek Programı yürürlüge girmiştir.)

Destek Üst Limiti: Her bir destek için üst limit farklı olmakla birlikte, destek üst limitleri 20.000 TL. ile

• 1. TL. arasında degişmektedir. Program kapsamında toplam 290.000 TL.’ye kadar destek

verilmektedir.

Destek Oranı: Tüm bölgeler için destek oranı % 60 olarak uygulanmaktadır.

Bu program ile, proje hazırlama kapasitesi düşük küçük ve orta ölçekli işletmelerin rekabet güçlerinin, kurumsallaşma-markalaşma düzeylerinin ve ekonomideki paylarının arttırılması, kapasitelerinin geliştirilmesi ve öncelikli ihtiyaçlarının karşılanması amaçlanmaktadır.

Program kapsamında KOBI’ler, “Işletme Geliştirme Destek Programı Destekleri” kapsamında Tablo 13’de

belirtilen desteklerden faydalanabilmektedir.

Tablo 13: Işletme Geliştirme Destek Programı Destekleri

(*) KOSGEB KOBI ve Girişimcilik Ödülleri kapsamında her yıl belirlenen finalistler, KOSGEB tarafından düzenlenen yurt dışı iş gezisi programından bir defaya mahsus olmak üzere üst limitler dikkate alınmaksızın %100 (yüz) oranında desteklenir. (**) Nitelikli Eleman Istihdam Destegi kapsamında istihdam edilecek elemanın; yeni mezun, kadın, engelli, birinci derece şehit

yakını veya gazi olması halinde destek oranına %20 (yirmi) ilave edilir.

(***) TSE ve TÜRKPATENT’ten alınacak belgeler, %100 (yüz) oranında desteklenir.

Işbirligi Destek Programı

Destek Üst Limiti ve Asgari Ortak Sayıları,

Işbirligi Destek Programı Asgari Ortak Sayısı ve Destek Üst Limitleri Tablo 14’deki gibi uygulanır. Destek Oranı: Tüm bölgelerde % 60, olarak uygulanmaktadır. (Projeye konu satın alınacak makine, teçhizat ve yazılımın; Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgınca 13/9/2014 tarihli ve 29118 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan SGM 2014/35 sayılı Yerli Malı Tebligi’ne uygun olarak alınmış yerli malı belgesi ile tefrik edilmesi durumunda, geri ödemesiz destek oranlarına % 15 (onbeş) ilave edilir.)

Bu Destek Programında, küçük ve orta ölçekli işletmelerin birbirleriyle veya büyük işletmelerle ortak çalışma kültürünün geliştirilmesine ve karşılıklı fayda ve rekabet avantajı saglayıcı nitelikteki işbirlikleri tesis etmelerine katkı saglanması amaçlanmaktadır.

Program kapsamında işbirligi amacıyla tesis edilecek ortaklıklar, işletici kuruluş modeli veya proje ortaklıgı modeli ile gerçekleştirilir.

Işletici Kuruluş Modeli

Projenin kabul edilmesinden sonra proje ortakları tarafından işletici kuruluşun kuruldugu, işbirliginin ve projeye ilişkin tüm süreçlerin işletici kuruluş tarafından yürütüldügü ortaklık modelidir. Yatırım, mülkiyet, gelir, gider veya benzeri unsurların tek bir yapı tarafından gerçekleştirilecegi işbirligi ortaklık modelidir. Işletici kuruluşun, 14/02/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda belirtilen limited veya anonim şirket statüsünde kurulması gerekir.

Işletici kuruluş modeli aşagıdaki şekillerden birinde gerçekleştirilmelidir:

1. Proje ortagı işletmeler mevcudiyetlerini koruyarak kurulacak işletici kuruluşa ortak olabilirler. Bu durumda proje ortagı işletmelerin tamamının kurulacak işletici kuruluşa ortak olması şartı aranır. Ortak olacak işletmelerin şahıs işletmesi olması durumunda ise işletme sahipleri işletici kuruluşa ortak olabilir.
2. Proje ortagı işletmelerin bir kısmı ya da tamamı kendilerini feshederek, kurulacak işletici kuruluşa ortak olabilirler. Bu durumda kendisini feshederek işletici kuruluşa dahil olacak işletmenin sahip/ortakları feshedilen işletme yerine, işletici kuruluşa ortak olurlar. Feshedilen işletmenin ortaklarının hisse oranının toplamı bu maddenin 6’ncı fıkrasında yer alan oranı geçemez.

Proje Ortaklıgı Modeli

Proje ortaklarından her birinin, proje başvuru formunun iş-zaman planında belirtilen faaliyetlerin bir bölümünü yerine getirdikleri ortaklık modelidir. Yatırım, mülkiyet, gelir, gider veya benzeri unsurların proje ortagı işletmeler tarafından ayrı ayrı gerçekleştirilecegi işbirligi ortaklık modelidir.

Desteklenecek proje konuları aşagıdaki gibidir:

Işletmelerin birbirleriyle ve/veya büyük işletmelerle;

• • • Kapasite, verimlilik, ürün çeşitliligi ve kalitelerini artırmaları amacıyla ortak imalat,
    • Müşteri istekleri ve pazarın talebinin karşılanması amacıyla ortak tasarım, ürün ve hizmet geliştirmeleri,
    • Ürün ve hizmet kalitelerini geliştirmeleri amacıyla ortak laboratuvar,
    • Pazar paylarını artırmaları ve marka imajı oluşturmaları amacıyla ortak pazarlama,
    • Beceri ve kabiliyetlerini geliştirmeleri ve deger zincirlerine katılmaları amacıyla yapılan işbirlikleri ve bunlara benzer karşılıklı fayda saglanan, maliyet düşürücü ve rekabet avantajı saglayıcı nitelikteki işbirligi projeleri desteklenir.

Proje süresi en az 12 (on iki) ay, en fazla 36 (otuz altı) aydır. Işletici kuruluşun/proje koordinatörünün talep etmesi halinde, toplam proje süresi 36 (otuz altı) ayı geçmemek kaydıyla Kurul kararı ile 6 (altı) aya kadar ek süre verilebilir.

Tablo 14: Işletici Kuruluş ve Proje Ortaklıgı Modeli

Ar-Ge, Inovasyon ve Endüstriyel Uygulama Destek Programı

Destek Üst Limiti: Ar-Ge, Inovasyon ve Endüstriyel Uygulama Destek Programı üst limiti 1.568.000

TL.’dir. (800.000 TL. geri ödemeli)

Ar-Ge ve Inovasyon Programı için üst limit 750.000 TL.’dir. (300.000 TL. geri ödemeli)

Endüstriyel Uygulama Programı için üst limit 818.000 TL.’dir. (500.000 TL. geri ödemeli)

Destek Alt Limiti: –

Destek Oranı: %75 (Başlangıç Sermayesi destek oranı %100’dür.) Proje kapsamında satın alınan yerli malı belgesine haiz makine- teçhizatta, güncel yerli malı belgesi bulunması durumunda destek oranları %90 olarak uygulanmaktadır.

Programdan KOBI’ler ve Girişimciler faydalanabilmektedir.

Bilim ve teknolojiye dayalı yeni fikir ve buluşlara sahip KOBI ve girişimcilerin geliştirilmesi, teknolojik fikirlere sahip tekno-girişimcilerin desteklenmesi, KOBI’lerde Ar-Ge bilincinin yaygınlaştırılması ve Ar- Ge kapasitesinin artırılması, mevcut Ar-Ge desteklerinin geliştirilmesi, inovatif faaliyetlerin desteklenmesi ve Ar-Ge ve inovasyon proje sonuçlarının ticarileştirilmesi ve endüstriyel uygulamasına yönelik destek mekanizmalarına olan ihtiyacın karşılanması amaçlanmaktadır.

Söz konusu destek programı, “Ar-Ge Inovasyon Programı” ve “Endüstriyel Uygulama Programı” olmak üzere 2 alt programdan oluşmaktadır.

Ar-Ge ve Inovasyon Programı

Bu destek programı ile yenilikçi faaliyetlerin desteklenmesi, KOBI’lerde Ar-Ge kültürünün oluşturulması, inovatif fikirlere sahip girişimcilerin desteklenmesi ve yeni fikir ve buluşlara sahip KOBI’lerin desteklenmesi amaçlanmaktadır.

Araştırma, geliştirme ve inovasyon konularında projesi olan işletmeler girişimciler yararlanabilmektedir. Işletmelerin/girişimcilerin; yeni bir ürün/süreç/hizmet üretilmesi, mevcut bir ürün/süreç/hizmet geliştirilmesi, iyileştirilmesi, ürün kalitesi veya standardının yükseltilmesi veya maliyet düşürücü nitelikte yeni tekniklerin, yeni üretim teknolojilerinin geliştirilmesi vb. konulardaki ar-ge ve inovasyon niteligi taşıyan projelerine destek saglanmaktadır.

Desteklenecek Giderler

• • • Işlik Destegi
    • Kira Destegi
    • Makine-Teçhizat, Donanım, Hammadde, Yazılım ve Hizmet Alımı Giderleri Destegi
    • Personel Gideri Destegi
    • Başlangıç Sermayesi Destegi
    • Proje Geliştirme Destegi (Proje danışmanlık, egitim, tanıtım, yurt içi ve yurt dışı kongre, konferans, fuar ziyaret ve teknolojik işbirligi ziyaret, test-analiz ve belgelendirme, sınai mülkiyet ve fikri mülkiyet hakları tescili).

Endüstriyel Uygulama Programı

Yeni bir ürün/hizmetin; üretilmesi, kalitesinin artırılması, maliyet düşürücü nitelikte yeni tekniklerin uygulamaya alınması, ürün ya da süreçlerinin pazara uygun biçimde ticarileştirilmesi amacıyla hazırlanan projeler desteklenmektedir. Endüstriyel Uygulama Programına;

• • • Ar-Ge ve/veya inovasyon projesi kamu kaynakları ile desteklenerek başarıyla tamamlanmış

projelerin,

• • • Doktora çalışması neticesinde ortaya çıkan projelerin ve
    • Patent belgesi ile koruma altına alınmış ve prototip aşaması tamamlanmış buluş ve fikirlerin sahipleri, kullanım hakkını sözleşme ile hak sahibinden devralmış Işletmeler veya Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) tarafından devri yapılmış patent sahibi Işletmeler başvurabilmektedir.

Desteklenecek Giderler

• • • Kira Destegi
    • Personel Gideri Destegi
    • Makine-Teçhizat, Donanım, Sarf Malzemesi, Yazılım ve Tasarım Gideri Destegidir. Kamu kaynakları ile desteklenerek başarıyla tamamlanmış Ar-Ge ve Inovasyon projesi sahibi işletmelerin,

projenin başarı ile tamamlandıgı tarihten itibaren 3 yıl içinde Endüstriyel Uygulama Programı’na proje başvurularını yapmaları esastır.

Tablo 15: Ar-Ge, Inovasyon ve Endüstriyel Uygulama Destek Programı

• Proje kapsamında satın alınan yerli malı belgesine haiz makine- teçhizatta, güncel yerli malı belgesi bulunması durumunda destek oranları %15 artırımlı uygulanmaktadır.

Proje Süresi

Ar-Ge ve Inovasyon Programı için en çok 24 ay,

Endüstriyel Uygulama Programı için en çok 18 ay,

Her iki program için de Kurul kararı ile 12 aya kadar ek süre verilebilmektedir.

Teknolojik Ürün Tanıtım ve Pazarlama (Teknopazar) Destek Programı

Destek Üst Limiti: 150.000 TL. geri ödemesiz.

Yurt dışındaki tanıtım ve pazarlama faaliyetleri için 100.000 TL., Yurt içindeki tanıtım ve pazarlama faaliyetleri için ise 50.000 TL.’dir. Destek Alt Limiti:-

Destek Oranı: Tüm bölgelerde %100

Teknoloji tabanlı KOBI’lerin uluslararası pazarlarda rekabet güçlerinin artırılarak daha dinamik bir yapıya kavuşturulmalarında teknolojik ürün veya prototiplerin ticarileşmesi amacıyla tanıtım ve pazarlanmasına yönelik destek saglanmaktadır. Destek programının süresi 12 aydır.

Uluslararası Kuluçka Merkezi ve Hızlandırıcı Destek Programı

Bu programın amacı; Ar-Ge ve inovasyon faaliyetleri ülkemizde gerçekleştirilen teknolojik ürünlerin uluslararası pazarlarda yer alması, ihracatın arttırılması, yerli teknoloji yogun başlangıç işletmelerinin gelişmiş girişimcilik ekosistemleri içerisinde yer alması için, uluslararası kuluçka merkezi kurulmasını ve işletmelerin hızlandırma programlarına katılmasını desteklemektir.

Bu program,

• • Uluslararası Kuluçka Merkezi Kurma Programı
  • Uluslararası Hızlandırıcı Programı olmak üzere iki alt programdan oluşmaktadır.

Uluslararası Kuluçka Merkezi Kurma Programı

Destek Üst Limiti: 3.850.000 ABD Doları geri ödemesiz. Kuruluş ve Donanım Destegi kapsamında 100.000 ABD Doları,

Operasyonel Giderler Destegi kapsamında 3.750.000 ABD Doları.

Destek Alt Limiti:-

Destek Oranı: Destek oranı 1. ve 2. yıl %80, 3., 4. ve 5. yıl %60’tır. Program süresi 5 yıldır.

Uluslararası Kuluçka Merkezi Kurma Programı’ndan üniversiteler, üniversitelerin bu amaçla kurulmuş iştirakleri ve teknoloji geliştirme bölgesi yönetici şirketleri tek başına ya da konsorsiyum olarak başvuru yapmaları halinde faydalanabilmektedir.

Uluslararası Hızlandırıcı Programı

Destek Üst Limiti: 60.000 ABD Doları geri ödemesiz Destek Alt Limiti:- Destek Oranı: %80 Program süresi 3 yıl

Uluslararası Hızlandırıcı Programı’ndan işletmeler faydalanabilmektedir. Program iki alt başlıktan oluşmaktadır.

1. Organizasyonel Uluslararası Hızlandırıcı Programı

Organizasyonel Uluslararası Hızlandırıcı Programı kapsamında, işletmelerin KOSGEB birimleri, üniversiteler, teknoloji geliştirme bölgesi yönetici şirketleri, teknoloji transfer ofisleri ve özel kuluçka merkezleri/hızlandırıcılar tarafından münferiden veya birlikte düzenlenecek uluslararası hızlandırıcı programlarına katılmalarına destek verilmektedir.

1. Bireysel Olarak Katılım Saglanacak Uluslararası Hızlandırıcı Programı

KOSGEB tarafından Ar-Ge ve inovasyon projesi desteklenerek başarı ile tamamlanmış işletmelerin bireysel olarak uluslararası hızlandırıcı programlarına katılmalarına destek verilecek olup, Bireysel olarak

katılım saglanabilecek uluslararası hızlandırıcılar, Organizasyonel Uluslararası Hızlandırıcı Programı Kurulu tarafından uygun bulunan hızlandırıcılar da dikkate alınarak ilgili Başkanlık birimi tarafından belirlenerek www.kosgeb.gov.tr internet adresinde yayınlanması planlanmaktadır.

Stratejik Ürün Destek Programı

Bu programın amacı, stratejik ürün yatırımlarının desteklenmesi suretiyle küçük ve orta ölçekli işletmelerin teknolojik üretim yeteneklerini geliştirerek ithalatı yüksek olan stratejik ürünlerin yerlileştirilmesini saglamak, üretimde daha yüksek oranda yerli girdi kullanımını saglayarak cari açıgın azaltılmasına katkıda bulunmaktır.

Bu programa KOSGEB Veri Tabanına kayıtlı ve aktif durumda olan, en az 1 yıldır faaliyette olan, Türk Ticaret Kanunu’nda tanımlı gerçek veya tüzel kişi statüsündeki işletmeler www.kosgeb.gov.tr internet adresinde ilan edilen stratejik ürünleri üretmek üzere başvurabilir.

Program kapsamında verilen destekler

• • Makine-teçhizat destegi
  • Yazılım giderleri destegi
  • Personel gideri destegi
  • Bilgi transferi destegi
  • Test-analiz, kalibrasyon ve referans numune destegi
  • Hizmet alımı destegi (egitim ve danışmanlık, tasarım, diger hizmet alımı giderleri)

Destek Oranları, Üst Limitler ve Süre

Destek Üst Limiti: 5.000.000 TL. geri ödemeli ve/veya geri ödemesiz.

Destek Oranı: KOBI’lerin makine ve teçhizat giderleri için % 60 geri ödemesiz, % 40 geri ödemeli olmak üzere %100’e varan oranlarda ve ayrıca yazılım giderlerine, personel giderlerine, bilgi transferi, test-analiz, kalibrasyon ve referans numune giderlerine %60 oranında geri ödemesiz destek saglanmaktadır. Makine- teçhizat ve yazılım giderleri için yerli malı belgesi bulunması durumunda geri ödemesiz destek oranına % 15 ilave edilir.

Proje Süresi: Azami 36 Ay

KOBI Teknolojik Ürün Yatırım (KOBI Teknoyatırım) Destek Programı

Programın amacı, Ar-Ge veya yenilik faaliyetleri sonucu ortaya çıkan yeni ürün/ürünlerin üretimini ve ticarileştirilmesini amaçlayan yatırımları desteklemek suretiyle ihracatı artırmak ve ülke ekonomisine katma deger saglamak için yapılacak yatırımlarının desteklenmesidir.

KOBI Teknoyatırım Destek Programı “Teknoloji Alanları Tablosunda” belirlenen

• • Düşük Teknoloji ve Orta-Düşük Teknoloji alanlarından yer alan Ar-Ge veya yenilik faaliyetleri

sonucu ortaya çıkmış ürünler için gerçekleştirilecek yatırımlar 500 Bin TL.’ ye kadar,

• • Orta-Yüksek Teknoloji ve Yüksek Teknoloji alanlarında yer alan ürünler için gerçekleştirilecek yatırımlar 5 Milyon TL.’ye kadar

geri ödemesiz olarak veya geri ödemesiz ve geri ödemeli desteklenmesini kapsamaktadır.

Başvuru Çartları

1. En az 1 yıldır faaliyette olan,
2. En çok 5 yıl önce alınmış Ar-Ge projesini tamamlandıgını gösterir aşagıdaki belgelerden birine

sahip olan

• KOSGEB ve diger kamu kurum ve kuruluşları, kanunla kurulan vakıflar veya uluslararası fonlar tarafından desteklenen ar-ge ve yenilik projeleri sonucunda ortaya çıkan,
• Patent belgesi ile koruma altına alınan,
• Doktora çalışması neticesinde ortaya çıkan,
• Teknolojik Ürün (TÜR) Deneyim belgesi alan,

ve prototip çalışmasını tamamlamış ürün sahibi işletmeler veya kullanım hakkını sözleşme ile hak

sahibinden devralmış işletmeler başvuru yapabilir.

Desteklenecek Projeye ilişkin Süre, Üst Limit ve Destek Kalemleri

Destek Süresi: Yatırım Projesi Süresi: Azami 36 Ay

Destek Üst Limitleri: Düşük Teknoloji, Orta-Düşük Teknoloji alanlarından yer alan ürünler için 500 Bin TL., Orta-Yüksek Teknoloji ve Yüksek Teknoloji alanlarında yer alan ürünler için 5 Milyon TL.’dir.

Tablo 16: KOBI Teknoyatırım Destek Kalemleri ve Oranları

• Yerli malı belgesi kapsamında alınması durumunda geri ödemesiz destek oranına %15 ilave edilir ve %100 olması için kalan destek oranı kadar geri ödemeli destek verilir.

KOBIGEL – KOBI Gelişim Destek Programı

Destek Üst Limiti: Geri ödemesiz 300.000 (üç yüz bin) TL. ve geri ödemeli 700.000 TL. olmak üzere azami

1.000.000 TL.’dir. Destek Alt Limiti: –

Program kapsamında desteklenecek proje süresi azami 36 aydır.

Destek Oranı: 1. ve 2. Bölgelerde % 60 olup; 3., 4., 5. ve 6. Bölgelerde bu oran % 80 olarak uygulanmaktadır.

Yukarıdaki limit ve oranları geçmemek üzere Proje Teklif Çagrısı özelinde yeni limit ve oranlar belirlenebilir, destek unsurları kısıtlanabilir. Bu destek programı ile ülkenin ulusal ve uluslararası hedefleri dogrultusunda, küçük ve orta ölçekli işletmelerin, ekonomideki paylarının ve etkinliklerinin arttırılması, rekabet güçlerinin ve sagladıkları katma degerin yükseltilmesi amacıyla hazırlayacakları projelerin desteklenmesidir.

Program kapsamında desteklenecek proje giderleri Başkanlık tarafından Proje Teklif Çagrısında belirlenmekte ve belirlenen esaslar dâhilinde desteklenecek proje giderlerine Kurul karar vermektedir. Ancak; gayrimenkul alım, bina inşaat, tefrişat, taşıt aracı alım ve kiralama, proje ile ilişkilendirilmemiş personel giderleri ve diger maliyetler ile vergi, resim ve harçlar, sosyal güvenlik primleri

desteklenmemektedir. Programa başvurmak isteyen KOBI’lerin, KOSGEB veri tabanına kayıtlı olmaları

gerekmektedir.

Laboratuvar Hizmetleri Destegi

Destek Üst Limiti: Verilen hizmete göre degişmektedir. Destek Alt Limiti: Verilen hizmete göre degişmektedir. Destek Oranı: –

KOBI’lerin ürettikleri ürünlerin kalitesinin artırılması amacıyla, ürünlerini test ettirecegi Laboratuvar ücretleri, KOSGEB’e kayıtlı KOBI Statüsündeki işletmelere %50 oranında indirimli olarak uygulanmaktadır. KOSGEB Laboratuvar Hizmetleri; 5 ilde kurulu 8 laboratuvar ile sunulmakta olup, bu laboratuvarlardan 7 tanesi metal mühendislik malzemelerine yönelik test ve analiz hizmetleri verirken, KOSGEB Bursa Müdürlügü bünyesinde Plastik Kauçuk Laboratuvarı hizmetleri de verilmektedir.

KOSGEB Müdürlükleri bünyesine hizmet veren laboratuvarlardan, “?ubeli Akreditasyon Modeli”ne göre

hizmetlerine devam edecektir.

KOSGEB Müdürlükleri bünyesine hizmet veren laboratuvarlardan, 3 tanesi hâlihazırda TÜRKAK tarafından TS EN ISO/IEC 17025 standardına göre akredite edilmiştir.

95 alanda yapılacak deney ve test hizmetlerinde destek saglanmaktadır. Laboratuvar ücretleri, KOSGEB’e kayıtlı KOBI Statüsündeki işletmelere %50 oranında indirimli olarak uygulanmaktadır.

Laboratuvarın bulundugu iller; Adana, Ankara (Ostim ve Sincan Müdürlügü), Bursa, Istanbul (Anadolu Yakası ve Ikitelli Müdürlügü), ve Konya’dır.

TÜRKIYE BILIMSEL VE TEKNOLOJIK ARAÇTIRMA KURUMU (TÜBITAK)

TÜBITAK ülkemizin kendi teknolojisini geliştirmesine ve teknoloji tabanlı ürünlerin üretilmesine katkı vermek amacıyla faaliyetlerini kararlılıkla sürdürmektedir. Bu kapsamda, özel sektör kuruluşları dâhil olmak üzere ilgili tüm kesimlerin araştırma, geliştirme, yenilik ve girişimcilik faaliyetlerini desteklemekte, bilim insanlarının kendilerini geliştirmelerine yönelik burs ve ödüller vermekte, toplumda araştırma ve geliştirme farkındalıgının artırılmasını temin etmeye yönelik destekler ve faaliyetler yürütmekte, uluslararası program ve işbirlikleri destekleri vasıtasıyla ülkemizin gelişimine katkı saglamakta ve enstitüleri aracılıgıyla dışa bagımlılıgımızı azaltacak projeler yürütmektedir.

1501-Sanayi Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı

Destek Üst Limiti: Proje bütçesinde herhangi bir kısıtlama bulunmamaktadır.

Destek Oranı: Büyük kuruluşlar için %60 ve KOBI ölçegindeki kuruluşlar içinse %75

Programın amacı, firma düzeyinde katma deger yaratan kuruluşların Ar-Ge çalışmalarını desteklemek ve

bu yolla Türk sanayisinin Ar-Ge yeteneginin yükseltilmesine katkıda bulunmaktadır.

Bu kapsamda;

• Yeni bir ürün üretilmesi
• Mevcut bir ürünün geliştirilmesi veya iyileştirilmesi
• Ürün kalitesi veya standardının yükseltilmesi
• Maliyet düşürücü nitelikte yeni tekniklerin, yeni üretim teknolojilerinin geliştirilmesi vb. projeleri desteklenmektedir.

Sektör ve büyüklügüne bakılmaksızın firma düzeyinde katma deger yaratan, ülkemizde yerleşik tüm sermaye şirketleri proje başvurusunda bulunabilmektedir.

Ancak; 1501 Sanayi Ar-Ge Destek Programı Uygulama Esasları 14/03/2019 tarihinde yapılan TÜBITAK Yönetim Kurulu toplantısında degiştirilerek, programa sadece KOBI’lerin başvuru yapabilmesi şartı getirilmiştir.

Bu düzenleme ile büyük ölçekli firmalar; konu bagımsız başvuru yapılabilen 1501 Programı yerine, hedef odaklı destek mekanizmalarına yönlendirilmiş olacaktır. Böylece Ar-Ge kapasitesi çok daha güçlü olan büyük firmaların Ar-Ge projelerini ulusal öncelikli alanlarımızda gerçekleştirmesi saglanarak, katma degeri yüksek ürün ve teknolojilerin pazara erişmesi yolunda daha hızlı ve verimli sonuç alınabilecektir.

Uygulamaya 01/07/2019 tarihinden itibaren başlanacaktır.

Proje başvuru tarihinde KOBI ölçegindeki kuruluşlar tarafından yürütülen ve TÜBITAK destegi ile tamamlanan projelerde, proje ekibinde yer alan ve firma ortagı veya yönetim kurulu üyesi olmayan proje fikir sahibi araştırmacıya, proje faaliyetlerine katkı saglamış ve proje süresince kuruluşta çalışmış olması koşuluyla, TÜBITAK tarafından 7.500.-TL. (yedi bin beş yüz) teşvik ödülü verilir.

Desteklenen gider kalemleri;

• Personel giderleri,
• Proje personeline ait proje kapsamındaki seyahat giderleri kapsamında; uçak, tren, otobüs, gemi ile yapılan şehirlerarası ve uluslararası ekonomi sınıfı ulaşım giderleri,
• Alet, teçhizat, yazılım ve yayın alım giderleri,
• Malzeme ve sarf giderleri,
• Yurt içi ve yurt dışı danışmanlık hizmeti ve diger hizmet alım giderleri
• Türkiye’deki üniversiteler, TÜBITAK’a baglı Ar-Ge birimleri, özel sektör Ar-Ge kuruluşları ve

benzeri Ar-Ge kurum ve kuruluşlarına yaptırılan Ar-Ge hizmet giderleri.

Destek süresi proje bazında en fazla otuz altı aydır. Ancak uluslararası ortaklı projeler için destek süresinde kısıtlama yoktur. Proje uluslararası proje süresi kadar desteklenir.

1507-KOBI Ar-Ge Başlangıç Destek Programı

Destek Üst Limiti: 600.000 TL. Destek Alt Limiti: –

Destek Oranı: %75

Bu destek ile KOBI’lerin, teknolojik ve yenilik kapasitelerinin artırılması, sistematik bir şekilde proje hazırlamasına yardımcı olunması, katma degeri yüksek ürün geliştirme kapasitelerinin artırılması, KOBI’lere kurumsal araştırma ve teknoloji geliştirme kültürü aşılanması hedeflenmektedir.

KOBI Ar-Ge Başlangıç Destek Programı ile KOBI’lerin mevcut kapasitelerini geliştirmesi, yeni bir ürün üretmesi, ürün kalitesini ve standardını yükseltmesi veya maliyetlerin düşürülmesi yönünde yeni yöntemlerin, yeni üretim teknolojilerinin geliştirilmesi amaçlanmaktadır.

Destek kapsamında en fazla 600.000 TL.’ye kadar ve 18 ay süre ile en az ikisi ortaklı başvuru olmak kaydıyla ilk beş proje desteklenmektedir.

Proje fikir sahibi araştırmacıya 7.500 teşvik ödülü verilmektedir.

Teknogirişim sermaye şirketleri tarafından 1507 KOBI Ar-Ge Başlangıç Destek Programına sunulan projelerde, dönemsel desteklemeye esas harcama tutarının %10’u genel giderleri destegi verilir; Bu kapsamdaki projelerin genel giderler dâhil toplam desteklemeye esas harcama tutarı 660.000 TL.’yi (altıyüzaltmışbin Türk Lirası) geçemez.

Destek saglanacak projelerin:

• Kavram geliştirme
• Teknolojik/teknik ve ekonomik yapılabilirlik etüdü
• Geliştirilen kavramdan tasarıma geçiş sürecinde yer alan laboratuvar ve benzeri çalışmalar
• Tasarını, tasarım uygulama ve tasarım dogrulama çalışmaları
• Prototip üretimi
• Pilot tesisin kurulması
• Deneme üretimi ve tip testlerinin yapılması, aşamalarından tamamını veya bir kısmını içermesi

beklenir.

KOBI şartlarını taşıyan, sektörüne bakılmaksızın firma düzeyinde katma deger yaratan, Türkiye’deki sermaye şirketlerinin, en az ikisi ortaklı başvuru olmak kaydıyla ilk beş projeleri desteklenmektedir.

1509-Uluslararası Sanayi Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı

Destek Üst Limiti: – Destek Alt Limiti: – Proje bütçesinin sınırı uluslararası programın koşullarına baglıdır. Destek Oranı: Büyük Ölçekli Firmalar için %60, KOBI’ler için %75

Programın amacı, uluslararası Ar-Ge ve yenilik projeleri yapan Türkiye’de yerleşik kuruluşlara saglanacak destekle, ülkemizdeki teknik yeterliligin ve bilgi birikiminin artırılması, kuruluşların uluslararası teknoloji birikimine erişiminin ve teknoloji transferinin saglanması, edinilen teknolojik bilgi ve deneyimin kuruluş bünyesinde içselleştirilerek, özgün teknolojilerin geliştirilmesinde ivme kazandırıcı ve yönlendirici bir etken olması ve kuruluşların uluslararası pazarlarda yer almasına katkı saglanmasıdır.

Bu program kapsamında destek almaya hak kazanan

• Büyük ölçekli firmaların Ar-Ge projelerinin, uygun bulunan proje harcamalarına en fazla %60,
• KOBI’lerin proje harcamalarına da %75 oranında hibe destek saglanması öngörülmektedir.

Destekleme Süresi, uluslararası projenin başlangıç ve bitiş tarihleri arasındadır.

Uluslararası Sanayi Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı; EUREKA, EUROSTARS, ERA-NET ve Avrupa Birligi Çerçeve Programları altında ortak proje çagrılarına çıkan programlar ve benzeri uluslararası programlara sunulan uluslararası ortaklı Ar-Ge ve yenilik projelerinin desteklenmesi için oluşturulmuştur.

Programın amacı, uluslararası Ar-Ge ve yenilik projeleri yapan Türkiye’de yerleşik kuruluşlara saglanacak destekle, ülkemizdeki teknik yeterliligin ve bilgi birikiminin artırılması, kuruluşların uluslararası teknoloji birikimine erişiminin ve teknoloji transferinin saglanması, edinilen teknolojik bilgi ve deneyimin kuruluş bünyesinde içselleştirilerek, özgün teknolojilerin geliştirilmesinde ivme kazandırıcı ve yönlendirici bir etken olması ve kuruluşların uluslararası pazarlarda yer almasına katkı saglamasıdır.

1511-Öncelikli Alanlar Araştırma Teknoloji Geliştirme ve Yenilik Projeleri Destekleme Programı

(2019 yılından itibaren 1511 programında çagrıya çıkılmayacaktır. Hedef odaklı çagrılar tek bir destek mekanizmasıyla yürütülecektir. Çu anda tasarımı süren program 2019 yılı içerisinde ilan edilecektir.)

Destek Üst Limiti: Bütçe sınırı çagrı duyurularında belirtilmektedir

Destek Alt Limiti: –

Destek Oranı: Büyük ölçekli kuruluşlar için %60, KOBI’ler için %75

Ülkemiz öncelikli alanlarında hedef ve ihtiyaç odaklı, izlenebilir sonuçları olan projelerin desteklenmesi amaçlanmaktadır. Program kapsamında saglanacak desteklerle,

• Teknolojik yeterlilik ve bilgi birikiminin artırılması
• Mevcut yeteneklerin farklı alanlarda da degerlendirilmesi
• Özgün teknolojilerin geliştirilmesi
• Teknolojik gelişimde ivme kazanılması hedeflenmektedir.

Firmaların desteklenen proje giderlerine harcama sonrası büyük ölçekli kuruluşlar için %60, KOBI’ler için

%75 oranında geri ödemesiz (hibe) destek verilmektedir. Destek Süresi: Her çagrı duyurusunda belirtilir.

Desteklenen giderler:

• Personel giderleri
• Seyahat (yalnızca ulaşım) giderleri
• Alet, teçhizat, yazılım ve yayın alım giderleri
• Ülke içindeki üniversiteler, TÜBITAK’a baglı Ar-Ge birimleri, özel sektör Ar-Ge kuruluşları ve

benzeri Ar-Ge kurum ve kuruluşlarına yaptırılan Ar-Ge hizmet giderleri

• Yurtiçi ve yurtdışı danışmanlık hizmeti ve diger hizmet alım giderleri
• Malzeme ve sarf giderleri
• Projenin Ar-Ge faaliyetlerini yürütmek amacıyla proje kapsamında gerçekleşen; destek personeli, elektrik, su, gaz, bakım-onarım, haberleşme, vb. giderlere karşılık gelen proje genel giderleri (proje genel giderleri, projenin her bir AGY311’i için belirlenen dönemsel desteklemeye esas harcama tutarının %10’u olup, bu tutar dönemsel desteklemeye esas harcama tutarına ilave edilir.)

Program kapsamında, ülkemizin Ar-Ge ve yenilik kapasitesinin güçlü oldugu veya geliştirilmesinin amaçlandıgı alanlardaki hedefleri veya ihtiyaçları dogrultusunda çagrı duyuruları yapılarak Ar-Ge projeleri desteklenmektedir.

2012-2018 yıllarında 204 çagrıya çıkılmış, 3.027 proje başvurusu alınmış, 900 proje için destek kararı verilmiştir.

1515-Öncül Ar-Ge Laboratuvarları Destekleme Programı

Programın amacı, Türk bilim insanlarının araştırma niteliklerinin yükseltilmesi ve ülkemizin belirli bilim ve teknoloji alanlarında küresel çekim merkezi olmasının saglanmasıdır.

Belirtilen amaçlarla, alanında öncül bilimsel ve teknolojik bilgi üreten ulusal/uluslararası kuruluşların Türkiye’de kuracagı Ar-Ge laboratuvarlarının belirli giderleri geri ödemesiz olarak desteklenmektedir.

1515 Öncül Ar-Ge laboratuvarları kapsamında, ülkemizde Ar-Ge laboratuvarı kurmayı amaçlayan ve alanında önde gelen teknolojiler oluşturan firmaların, Türkiye’deki sermaye şirketi şeklindeki yapılanmaları başvuru yapabilmektedir.

TÜBITAK’a niyet beyanında bulunan ve kuruluşun içerisinde yer aldıgı ulusal veya uluslararası alanında önde gelen teknolojiler oluşturan firmanın;

• Son üç yıldaki ortalama Ar-Ge yogunlugunun en az %1 olan ve
• Son üç yıldaki net satış ortalamasının 2 Milyar TL. olması gerekmektedir.

Başvurusu onaylanan Ar-Ge laboratuvarı 5+5 yıl süreyle programdan yararlanabilmekte, Ar-Ge laboratuvarı bütçesinin %75’i desteklenmektedir. Program kapsamında 4 tane Araştırma Laboratuvarı desteklenmekte olup, laboratuvar bilgilerine programın web sayfasından erişilebilir.

1505-Üniversite Sanayi Işbirligi Destek Programı

Destek Üst Limiti: 1.000.000 TL. Destek Alt Limiti: – Destek Oranı: %75 (KOBI’ler), %60 (Büyük işletmeler) Destek Süresi: 24 ay

Üniversite Sanayi Işbirligi Destek Programı ile üniversite/kamu araştırma merkez ve enstitülerindeki bilgi birikimi ve teknolojinin, Türkiye’de yerleşik ve proje sonuçlarını Türkiye’de uygulamayı taahhüt eden kuruluşların ihtiyaçları dogrultusunda, ürüne ya da sürece dönüştürülerek sanayiye aktarılması yoluyla ticarileştirilmesine katkı saglamak amaçlanmıştır.

Programa sektörüne bakılmaksızın firma düzeyinde katma deger yaratan, Türkiye’de yerleşik ve proje sonuçlarını Türkiye’de uygulamayı taahhüt eden sermaye şirketleri ile Yüksekögretim Kanunu kapsamında yer alan yüksekögretim kurumları, vakıf üniversiteleri, egitim ve araştırma hastaneleri ve ilgili mevzuatında Ar-Ge yapmakla görevlendirilmiş kamu araştırma merkez ve enstitüleri ortak proje başvurusunda bulunmaktadır.

• Proje başvuruları “Proje Degerlendirme ve Izleme Sistemi (PRODIS)” uygulaması üzerinden online

olarak eteydeb.tubitak.gov.tr adresinden 7/24 kabul edilmektedir.

• Müşteri kuruluşun KOBI olması durumunda, proje bütçesinin % 75’i TÜBITAK tarafından, % 25’i ise KOBI tarafından karşılanır. Müşteri kuruluşun büyük ölçekli kuruluş olması durumunda, proje bütçesinin % 60’ı TÜBITAK tarafından, % 40’ı ise büyük ölçekli kuruluş tarafından karşılanır.

Istenmesi durumunda 3 ay süreli 10.000 TL.’lik fizibilite destegi saglanır.

1512-Teknogirişim Sermaye Destegi (BiGG-Bireysel Genç Girişim)

Destek Üst Limiti:

1. Aşama için: 200.000 TL.
2. Aşama için: 600.000 TL.

Destek Oranı:

1. Aşama için: %100,
2. Aşama için: %75 (bu aşamada ayrıca %10 genel gider destegi)

1512 Teknogirişim Sermaye Destek Programı ile girişimcilerin, teknoloji ve yenilik odaklı iş fikirlerini, katma deger ve nitelikli istihdam yaratma potansiyeli yüksek teşebbüslere dönüştürebilmeleri için, fikir aşamasından pazara kadar olan faaliyetlerin desteklenmesi, böylece nitelikli girişimciligin özendirilmesi ve uluslararası rekabet gücü olan, yenilikçi, teknoloji düzeyi yüksek ürün ve hizmetleri geliştirebilen başlangıç firmalarının oluşturulması amaçlanmaktadır.

Program kapsamında girişimcilere girişimcilik egitimi verilmekte, ayrıca sanayi deneyimi olan rehberler ile girişimciye teknik, ticari ve idari konularda destek saglanmaktadır.

Bu program yenilikçi iş fikirlerinin ticari ürüne/sürece/hizmete dönüştürülmesine yönelik aşagıda açıklanan üç aşamadan oluşmaktadır. Girişimci her bir aşamayı sırasıyla tamamlayarak TÜBITAK tarafından uygun bulunması durumunda bir sonraki aşamaya geçebilmektedir.

Aşama 1; girişimcilerin iş fikirlerini uygulayıcı kuruluşlara sundugu, uygulayıcı kuruluşun bu iş fikirlerini degerlendirdigi, başarılı bir iş planına dönüşme olasılıgı yüksek olan iş fikirleri için girişimcilere egitim, rehberlik, kuluçka vb. hizmetler verdigi, iş fikrinin iş planına dönüşmesi sürecinde fikrin ticari açıdan dogrulanması çalışmalarının yürütüldügü aşamadır. Aşama 1, teknogirişim sermaye destegi çagrısında belirtilen iş planı son başvuru tarihinde tamamlanmaktadır.

Uygulayıcı Kuruluş aracılıgı ile yürütülecek 1. Aşama sürecinde tüm Türkiye’den ve teknoloji alanı gözetmeksizin her teknoloji alanından gelecek iş fikri başvuruları Uygulayıcı Kuruluşlar tarafından toplanacak, degerlendirilecek ve 2. Aşama başvurusu yapacak girişimci adayları belirlenmektedir.

Aşama 2: Uygulayıcı Kuruluşlarca belirlenen adaylar arasından, TÜBITAK Iş planı degerlendirme panelleri ile seçilmiş iş planı sahiplerine şirket kurdurur. Ticari prototip hedefli destek bu aşamada saglanmaktadır.

2012-2018 yılları arasında program kapsamında toplam 20.783 iş fikri başvurusu alınmış, bu iş fikirlerinden 3358 iş planı hazırlanmış ve iş planlarından, 1.094’ü firmalarını kurmuşlardır.

Aşama 3: Ileri Ar-Ge aşaması. Ilk Ar-Ge Projesi 1507 KOBI Ar-Ge Başlangıç Destek Programı kapsamında

desteklenmektedir.

1513-Teknoloji Transfer Ofisleri Destek Programı

Üniversitelerdeki bilgi ve teknolojinin, uygulamaya dönüştürülerek ticarileştirilmesine, üniversite ve özel sektör kuruluşları arasında işbirligi oluşturulmasına ayrıca sanayinin ihtiyaç duydugu bilgi ve teknolojinin üniversitelerde üretilmesine yardımcı olan Teknoloji Transfer Ofisleri (TTO)’ne hibe destek verilmektedir. TTO’ların faaliyetleri 5 modül çerçevesinde desteklenmektedir:

• • Ar-Ge projeleri oluşturma, geliştirme ve lojistik destek saglama,
  • Üniversite sanayi işbirliginin gelişmesine katkı saglama,
  • Fikri ve sınai mülkiyet haklarının tescili ve korunması, pazarlanması, ticarileştirilmesi,
  • Girişim sermayesi destegi, kuluçka merkezi kurma, iş rehberligi, danışmanlık ve egitim hizmetleri saglama,
  • Bu konularda bilinçlenme oluşturacak etkinlikler düzenleme, yayınlar yapma Türkiye’de kurulmuş veya kurulacak teknoloji transfer ofislerinin projelerine katkı saglama.

Başvuru Yapabilecek Kuruluşlar şunlardır:

• • Üniversiteler,
  • Üniversitelerin ortak oldugu şirketler,
  • Teknopark yönetici şirketleri,
  • Teknopark yönetici şirketinin ortak oldugu şirketler.

Destekleme süresi 5 yıldır. Bu süre en fazla 5 yıl daha uzatılabilir. Destek oranı, TTO’nun desteklenen ilk projesinin başlangıç tarihinden itibaren ilk 5 yıla kadar onaylanan yıllık proje bütçesinin %80’i, ikinci 5 yıl ise performansa baglı olarak %40-80 arasında degişmektedir. Kurumsal Kapasite Geliştirme Aşaması için bütçe üst sınırı (Genel Giderler ve PTI ödemeleri hariç) 1.250.000 TL., Hedef Odaklı Büyüme Aşaması için (Genel Giderler hariç) ise bütçe üst sınırı 1.750.000 TL. olabilmektedir. Bu aşamada PTI ödenmez.

Projenin dönemsel destek tutarının en fazla %15’i oranında genel gider destegi ödenir. Proje teşvik

ikramiyesi genel gider destegi hesaplanmasında dikkate alınmaz. Genel gider destegi bütçeye dâhil degildir.

“1601 TTO Kapasite Geliştirme” çagrısıyla 23, 1513 Programı ile 25 olmak üzere; toplamda 44 üniversite

ve 4 TGB desteklenmiştir.

2013-2018 yıllarında toplam 48 TTO’ya yaklaşık 136 Milyon TL. (*2018 Sabit Fiyatlarıyla) hibe destek verilmiştir.

1503-Proje Pazarları Destekleme Programı

Destek Üst Limiti: Ulusal Işbirlikleri için 30.000 TL., Uluslararası Işbirlikleri için 40.000 TL. Destek Alt Limiti: –

Proje Pazarları Destekleme Programı

• • Somut Ar-Ge düşünce ya da proje önerilerine sahip olup, bunları gerçekleştirmek için kendi yetenekleri dışında başka uzmanlık alanlarında katkıya gereksinim duyan,
  • Proje öneri veya sonuçlarına ilişkin talep varlıgını araştıran,
  • Arz edilen proje işbirligi önerilerine teknolojik veya finansal katkıda bulunmak isteyen,

üniversite, araştırma ve özel sektör kuruluşlarından temsilcilerin bir araya gelerek aktif katılımları ile projelerini birbirlerine tanıtmaları yoluyla işbirligi olanaklarına ortam oluşturulmasına yönelik düzenlenen ulusal ve/veya uluslar arası etkinliklerdir.

Proje Pazarı etkinliginde en az bir üniversite ile

• • Sanayi Odası,
  • Ticaret Odası,
  • Ticaret ve Sanayi Odası,
  • Ihracatçı Birliginden

herhangi biri veya daha fazlasının katılımcı olması zorunlu olup, bu katılımcı kuruluşlardan (üniversite, sanayi odası, ticaret odası, ticaret ve sanayi odası, ihracatçı birligi) herhangi biri TÜBITAK’a etkinlik için destek başvurusunda bulunabilir.

TÜBITAK tarafından belirlenen üst sınırı geçmeyecek biçimde, etkinligi düzenleyen kuruluşun talebinin uygun görülen kısmı için hibe destek saglanmaktadır. Ulusal etkinlik için 30.000 TL’ye uluslararası katılımlı etkinlik için 40.000 TL.’ye kadar hibe destek saglanmaktadır.

1601-Yenilik Girişimcilik Alanlarında Kapasite Artırılmasına Yönelik Destek Programı

Destek süresi: Süre uzatımı dâhil 36 ayı geçmemek kaydıyla çagrı duyurusunda belirtilir.

Bütçe: Program kapsamında desteklenecek projelere geri ödemesiz (hibe) olarak %100’e kadar destek saglanır. Proje bütçesi üst sınırı ve destek oranı çagrı duyurusunda belirtilir.

Girişimciligin geliştirilmesine yönelik egitim, mentorlük, iş birligi agları, proje ve teknoloji yönetimi, yatırımcı pazarı gibi mekanizmaları içeren projelere hibe destek saglanmaktadır. Özel sektör, üniversiteler ve bireysel girişimcilere yönelik farklı çagrılarla TÜBITAK tarafından proje bazlı destek saglanacak programla, özel sektörün Ar-Ge ve yenilige yaptıkları yatırımın sonuçlarını etkin bir şekilde alabilmeleri, üniversite sanayi işbirliklerinin canlanması ve teknolojik iş fikirleri olan girişimcilerin kurdugu başlangıç firmalarının daha hızlı gelişmesine katkı saglanması hedeflenmektedir. Program kapsamında açılan çagrılarla ilgili bilgi vermesi amacıyla şu ana kadar açılan çagrılar aşagıdaki Tablo 16’da verilmektedir.

Tablo 17: 1601 –Yenilik Girişimcilik Alanlarında Kapasite Artırılmasına Yönelik Destek Programı

Çagrı Kodu Çagrı Başlıgı

1602-TÜBITAK Patent Destek Programı

Ülkemiz kaynaklı uluslararası patent başvuru sayısının artırılması, gerçek ve tüzel kişilerin patent başvurusu yapmaya teşvik edilmesi ve ülkemizdeki patent sayısının artırılması hedeflenen programda destekler hibe şeklindedir.

Destek Üst Limiti: Gerçek kişiler için 5 başvuru, tüzel kişiler için 20 başvuruya kadar

Destek Alt Limiti: Destek alt limiti bulunmamaktadır Destek Oranı: –

1602 kodlu “TÜBITAK Patent Destek Programı” ile Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) ve Dünya Fikri Haklar Örgütüne (WIPO) yapılacak olan her patent başvurusu için destek alınabilecektir.

WIPO’ya başvuru yaparak, başvuru numarası alan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları veya ülkemizde yerleşik olan şirketler, üniversiteler, kamu kurum ve kuruluşları bu Uygulama Esasları kapsamında öngörülen desteklerden faydalanabilirler.

Gerçek kişiler bir takvim yılı içerisinde en fazla 5 patent başvurusu için, Tüzel kişiler bir takvim yılı içerisinde en fazla 20 patent başvurusu için desteklerden faydalanabilirler.

WIPO’ya yapılan patent başvurularında;

• • Başvuru veya Araştırma Raporu Destegi,
  • Inceleme Raporu Destegi, (Patent Işbirligi Anlaşması (PCT) başvuruları sonrasında Avrupa Patent Ofisi (EPO), Japonya Patent Ofisine (JPO), Amerika Birleşik Devletler Patent ve Marka Tescil Ofisi (USPTO), Çin Halk Cumhuriyeti Fikri Mülkiyet Ofisi (SIPO) veya Kore Fikri Mülkiyet

Ofisi (KIPO) nezdindeki ülke giriş, inceleme raporu destegi)

• • EPO, USPTO, JPO, SIPO veya KIPO’dan Patent alınması durumunda patent ödülü verilecektir.

Destege başvururken dikkat edilmesi gereken hususlar

WIPO’ya yapılan PCT başvurularında Uluslararası Araştırma ve Inceleme Otoritesi olarak TÜRKPATENT’in seçilmesi durumunda WIPO tarafından ilan edilen başvuru ve araştırma tutarı aşmamak kaydıyla araştırma ücretinin tamamı, Uluslararası Araştırma ve Inceleme Otoritesi olarak TÜRKPATENT’in seçilmemesi durumunda %50’si karşılanır. Bu kapsamında PCT başvuruları için talep edilecek olan Uluslararası Patent Başvuru Destegine ilişkin talepler dogrudan TÜRKPATENT’e yapılacaktır.

Uluslararası Patent Inceleme Raporu Destegi, Uluslararası Patent Tescil Ödüllerine ilişkin başvurular TÜBITAK’a yapılacaktır.

1514-Girişim Sermayesi Destekleme Programı

Destek Üst Limiti: 20.000.000 TL. Destek Oranı: %50

Destek Süresi: En fazla 12 yıl

Ar-Ge yogun erken aşamadaki firmalarının fon ihtiyaçlarının karşılanması için bu şirketlere yatırım yapacak girişim sermayesi fonlarının etkinleştirilmesi amacıyla, 07/04/2018 tarihinde TÜBITAK-

TEYDEB bünyesinde “Tech-InvesTR Girişim Sermayesi Destekleme Programı” oluşturulmuştur. Hazine ve Maliye Bakanlıgı ile ortak işbirligi şeklinde yürütülen Girişim Sermayesi Destekleme Programı ile esas olarak;

• • Erken aşama teknoloji tabanlı Girişim ?irketlerinin sermaye ihtiyaçlarının giderilmesine katkı saglanması,
  • Erken aşama teknoloji tabanlı girişimlerde Ar-Ge ve yenilik sonuçlarının ticarileştirilmesi yoluyla yüksek katma degerli üretim ortamının oluşturulması,
  • Ülkemizde Girişim ?irketlerini destekleyen Girişim Sermayesi Fonlarının etkinleştirilmesi ve bu süreçlerin kamunun katkılarıyla iyileştirilmesi,
  • Teknoloji Transfer Ofisleri (TTO), Teknoloji Geliştirme Bölgeleri (TGB) ile Araştırma Altyapıları (AA) üzerinden erken aşama teknoloji tabanlı girişimlerin desteklenmesine yönelik sürdürülebilir bir girişim sermayesi ekosisteminin oluşturulması,
  • Teknoloji Transfer Ofisleri, Teknoloji Geliştirme Bölgeleri ile Araştırma Altyapılarında girişim sermayesi konusunda tecrübe ve kaynak birikiminin saglanması amaçlanmaktadır.

Program kapsamında kurulacak girişim sermayesi fonlarına başta TTO, TGB, AA ile T.C. Hazine ve Maliye Bakanlıgı olmak üzere diger 3. parti kuruluşlar da (uluslararası kuruluşlar, bankalar, katılım bankaları, melek yatırımcılar vb.) yatırımcı olarak katılabilmektedir. Fonların yönetimi ise bagımsız fon yöneticileri tarafından gerçekleştirilmektedir.

Fonlara katılan TTO, TGB ve AA’ların erken aşama teknoloji tabanlı girişimler için ödeyecekleri girişim sermayesi katkı paylarının %50’si TÜBITAK tarafından hibe şeklinde desteklenmektedir. Ayrıca bu Kuruluşlara girişim sermayesi katkı paylarının %10’u kadar da genel gider destegi saglanmaktadır. Yine bu kapsamda talep edilmesi durumunda desteklenen kuruluşun nakit ihtiyacının karşılanması amacıyla destek kapsamına alınan proje bütçesinin %20’sine kadar teminat karşılıgı ön ödeme yapılabilmektedir.

TÜBITAK tarafından verilen hibe destek, kaynak ve tecrübe birikimi olmak üzere 2 ana koşula baglıdır.

Kaynak birikimi şartı ile fonun sona ermesi ve yatırımlardan çıkış durumlarında, anapara ve kar payı tutarlarından TÜBITAK hibesine denk gelen tutarlar hibe alan TTO, TGB ve AA kuruluşunun bünyelerinde birikerek ileriki dönemlerde yine sadece teknoloji tabanlı girişimlerin fonlaması amacıyla kullanılacaktır.

Tecrübe birikimi şartı kapsamında ise; TTO, TGB ve AA’lardan en az bir personelin fon faaliyetlerinde yer alması ve bu kişilerin fon yönetimi, şirket degerlemesi, hukuki muameleler, ticarileşme vb. konularda tecrübe edinmesi ve edindigi bu tecrübeleri ekosisteme aktarmasına yönelik özgün modellerini belirlemesi gerekmektedir.

Programın sürdürülebilir bir şekilde işleyebilmesi amacıyla 14/06/2018 tarihinde TÜBITAK ile T.C. Hazine ve Maliye Bakanlıgı arasında Işbirligi Anlaşması imzalanmış ve aynı tarihte TÜBITAK tarafından 100 milyon TL. limitle Tech-InvesTR 2018 çagrısına çıkılmıştır.

Tech-InvesTR 2018 Çagrısı kapsamında; 13 Teknoloji Geliştirme Bölgesi, 9 Teknoloji Transfer Ofisi ve 1 Araştırma Altyapısı olmak üzere toplam 23 üniversite Kuruluşunun 10 ayrı fona katılımına yönelik 34 talebi desteklenmeye uygun bulunmuş ve şartlı destek kararları 2018 yılı Kasım ayı içinde ilgili üniversite Kuruluşlarına bildirilmiştir. Hazine ve Maliye Bakanlıgı ile imzalanan Işbirligi Anlaşması’nın hükümleri uyarınca TÜBITAK tarafından şartlı destek kararı verilen kuruluşlar ve katılacakları 10 farklı fonun bilgileri de eşzamanlı olarak Hazine ve Maliye Bakanlıgına iletilmiştir.

Hazine ve Maliye Bakanlıgı da 11/01/2019 tarihinde Tech-InvesTR Programı kapsamında TÜBITAK tarafından şartlı destek kararı verilen kuruluşların katılacagı girişim sermayesi fonlarına yönelik toplamda 400 milyon TL.’ye kadar olan kaynak taahhüdüne ilişkin duyurusunu yayınlamış ve son başvuru süresi olan 15/02/2019 tarihine kadar söz konusu 10 fonun başvurularını almıştır.

Hazine ve Maliye Bakanlıgı başvuruları Bakanlık bünyesinde oluşturacagı Fon Degerlendirme Komitesinde degerlendirecek ve nihai onay için Hazine ve Maliye Bakanına sunacaktır. Degerlendirme ve onay süreçleri sonrasında Hazine ve Maliye Bakanlıgı fonlar ile fona katılım sözleşmelerini ve TÜBITAK’ta fonlara katılacak Kuruluşlar ile proje destek sözleşmelerini imzalayacaktır. Sözleşme tarihlerinden itibaren 1 yıl içerisinde de fonlar kuruluş işlemlerini tamamlayarak, Türkiye’de yerleşik erken aşama teknoloji tabanlı girişimlerin Ar-Ge sonuçlarının ticarileşmesi amacıyla yatırımlara başlayacaktır.

TÜBITAK’ın 100 milyon TL. ile çıktıgı Tech-InvesTR 2018 Çagrısı kapsamında kurulacak fonların ilk kapanışta yaklaşık 980 Milyon TL., son kapanışta da yaklaşık 1 Milyar 800 Milyon TL.’ye ulaşması hedeflenmektedir.

Yurtiçi ve yurtdışından getirilecek kaynaklarla oluşturulacak fonların 5 yıl içerisinde Türkiye’de yerleşik yaklaşık 334 erken aşama teknoloji tabanlı girişime yatırım yapması ve bu girişimleri büyüterek ticarileştirmeleri beklenmektedir.

Tech-InvesTR Programının başarılı bir şekilde uygulanması ile birlikte kurulacak fonların erken aşama teknoloji tabanlı girişimlere yatırım yaparak bu girişimleri ticarileştirilmelerinin yanı sıra TÜBITAK tarafından destek verilen Kuruluşlarda girişim sermayesi konusunda tecrübe ve kaynak birikimi saglanacak ve ticarileşme bakış açısı geliştirilmiş olacaktır.

Sanayi Yenilik Ag Mekanizması (SAYEM) Çagrısı

Yüksek teknolojili ürün veya ürün grubunun geliştirilmesi ve ihracattaki yüksek teknolojili ürün payının artırılarak cari açıgın azaltılması ülkemizin önemli bir ihtiyacıdır. Bu ihtiyaç kapsamında Sanayi Yenilik Ag Mekanizmasını (SAYEM) tasarlanmıştır.

Bu mekanizma kapsamında, ithalat bagımlılıgını giderecek, cari açıgın düşürülmesine ve yüksek teknolojili ürün ihracatının artırılmasına katkı verecek çalışmalar yürütmek üzere; özel sektör liderliginde oluşturulacak sanayi yenilik agları desteklenmektedir. “Sanayi yenilik agları” kapsamındaki temel hedef; özel sektör firmalarının tedarik zincirlerindeki diger firmalar, son kullanıcılar, teknoloji geliştirme bölgeleri ve üniversiteler ile oluşturdukları Ar-Ge ve yenilik tabanlı işbirligi aglarına ve büyük çaplı konsorsiyumlara odaklanmalarıdır. Bu sayede odak sektörlerde hedeflenen teknoloji tabanlı ürünlerin, son kullanıcı ile etkin işbirligi içinde başarılı bir şekilde ticarileşebilecektir. SAYEM kapsamında teknoloji hazırlık seviyesi 5 – 9 arasındaki, pazara görece daha yakın alandaki teknoloji geliştirme faaliyetleri teşvik edilecektir.

Projeler iki fazda desteklenecektir; birinci fazda, aktörler arası işbirligi agının ve stratejik araştırma planlarının hazırlanması beklenmektedir. Ikinci fazda ise; yenilik agının ortaya koydugu yol haritaları dogrultusunda Ar-Ge ve yenilik projeleri desteklenecek ve çıktı odaklı bir şekilde takibi yapılacaktır.

SAYEM 1. faz çagrısı Agustos-Aralık 2018 döneminde açılmış olup, yapılan 41 proje başvurusu arasından 24 projenin desteklenmesine karar verilmiştir. Bu projelerin odaklandıkları başlıca alanlar ise 5G, akıllı şehirler ve sistemler, insansız hava ve deniz araçları, uydu teknolojileri, lazer savunma, ilaç teknolojileri, akıllı protez, tıbbi görüntüleme, eklemeli imalat, saglık biyoteknolojisi olmuştur.

Yüksek Katma Degerli Ürün veya Ürün Grubu Geliştirilmesini Saglayacak SAYEM programını TÜBITAK TEYDEB’de Sanayi kuruluşları ve Üniversitelerimizin ortak başvurabilecekleri ilk arayüz çagrısıdır.

SAYEM destegi iki fazlı olarak tasarlanmıştır;

1. Faz: Özel sektör öncülügünde, üniversite ve kamu iş birligiyle ihtisaslaşmış bir Ar-Ge ve Yenilik konsorsiyumu oluşturulması ve bu konsorsiyum aracılıgıyla yüksek teknolojili ürün veya ürün grubu geliştirmeye yönelik Yol Haritası hazırlanması amaçlanmaktadır. Bu faz için Proje Bütçesi üst sınırı 150 bin TL. olup Çagrının toplam bütçesi 2 milyon TL.’dir. Projeler 9 aylık süre ile desteklenecektir.
2. Faz: Bu Yol Haritası çerçevesinde oluşturulacak projeler ile 2020 yılında TEYDEB programlarına başvuru yapabileceklerdir. Proje süreleri 36 ay ya da fazla olabilecektir.

2209-B Sanayiye Yönelik Lisans Araştırma Projeleri Destegi Programı

Lisans ögrencilerinin hazırladıkları, sanayinin bir sorununu çözmeyi hedefleyen ve/veya sanayide uygulama potansiyeli olan ürün/yöntem/ üreç iyileştirme ve/veya geliştirmeye yönelik araştırma konusuna sahip lisans projelerinin gerektirdigi makine/teçhizat, sarf malzemesi, kırtasiye giderleri, seyahat, hizmet alımı vb. giderler için destek saglanır. Araştırma projesinin hazırlanması ve sanayiye uygulanmasında ögrenciye danışmanlık yapan akademik ve sanayi danışmanlarına danışmanlık ücreti verilir. Araştırma projeleri en çok bir yıllık süre ile desteklenir. 2018 yılı için programın destek tutarı:

Proje başına en çok 4.000 TL.’dir.

Akademik ve sanayi danışmanları için proje başına 1.000 TL.’dir. (Bir danışman ilgili başvuru döneminde en çok 2 proje için danışman destegi alabilir.)

2015-2018 yılları arasında 1.272 bursiyer bu program kapsamında desteklenmiştir.

2242-Üniversite Ögrencileri Araştırma Proje Yarışmaları

Bu yarışma, ön lisans ve lisans ögrencilerinin, ülkemizin ihtiyaç duydugu tüm alanlar da bilimsel çözümler üretmelerini ve bu dogrultuda bilgi ve becerilerini geliştirmelerine yönelik olarak projeler geliştirmelerini teşvik etmektir. 2241 Sanayiye Yönelik Lisans Bitirme Tezleri Yarışması kapsamında mühendislik ve teknoloji bilimleri, doga bilimleri, sosyal ve beşeri bilimler, tıbbi bilimler ve tarımsal bilimler bölümlerinden birinde ögrenim gören lisans ögrencilerinin hazırladıkları, sanayinin bir sorununu çözmeyi hedefleyen ve/veya sanayide uygulama potansiyeli olan ürün/yöntem/süreç iyileştirme ve/veya geliştirmeye yönelik araştırma konusuna sahip lisans bitirme projeleri için yarışmalar düzenlenmektedir. 2013 yılında uygulamaya koyulan program ile 2013-2018 yılları arasında 1.043 proje başvurusu alınmış, 397 proje final sergisine çagrılmaya hak kazanmış ve 64 proje ödüle layık görülmüştür. Programa 2018 yılında ise 152 proje başvuru alınmış ve bu projelerin 26’sı final sergisine çagırılmıştır.

2241 Sanayiye Yönelik Lisans Bitirme Tezleri Yarışması 2019 yılında revize edilmiş ve bu kapsamda, Egitim, Enerji ve Çevre, Gıda ve Tarım, Makina Imalatı ve Otomotiv, Saglık, Savunma, Uzay ve Havacılık, Akıllı ?ehirler ve Ulaşım, Bilgi ve Iletişim Teknolojileri, Sosyal Yenilikçilik ve Girişimcilik olmak üzere

9 kategoride başvuru alınan 2242-Üniversite Ögrencileri Araştırma Proje Yarışmaları adı altında güncellenmiştir.

Tablo 18: 2242-Üniversite Ögrencileri Proje Yarışma Ödülleri

Ögrenci Ödülleri Danışman Ödülleri

2210-D Yurt Içi Sanayiye Yönelik Yüksek Lisans Burs Programı

Programın amacı; Türkiye’de tezli yüksek lisans ögrenimi yapan başarılı ögrencileri destekleyerek; bilim insanlarının yetişmesine ve ülkemizin önceliklerine, ihtiyaç duydugu alanlara yönelik insan kaynagı yetiştirilmesine katkı saglamaktır. Bu program kapsamında tezini sanayiye yönelik alanlarda yapan yüksek lisans ögrencilerine burs verilir. Burslar, bursiyerin desteklenmeye başladıgı başvuru dönemi esas alınarak 12 ay sonunda sona erdirilir. Bursiyerler, 2.100 TL.’ye kadar 1 yıl boyunca desteklenmektedir. Bu program kapsamında 2018 yılında, 20 başvuru alınmış olup 10’u desteklenmiştir.

2244-Sanayi Doktora Programı

Ülkemizin 2023 yılı öncelikli alan hedefleri kapsamında, sanayimizde ihtiyaç duyulan doktora derecesine sahip nitelikli insan kaynagını üniversite-sanayi işbirligi ile yetiştirilmesine yönelik Sanayi Doktora Programı Çagrısı ilk defa 2018 yılında açılmıştır. Program kapsamında özel sektörde daha fazla araştırmacı istihdam edilmesini teşvik etmek amacıyla, doktora ögrencilerine yönelik burs ve özel sektöre yönelik istihdam destegi verilmektedir. Bu sayede hibe, destekler ve yatırım destekleriyle hedeflenen teknolojik dönüşümün saglanması ve deger zincirinde istenilen seviyelere ulaşılması için kritik önem arz eden insan kaynagının, nicelik ve nitelik olarak iyileştirilmesi saglanacaktır. Bu amaç dogrultusunda firmaların ihtiyaçları merkeze alınacak, firmalar ile işbirligi içinde kritik doktoralı insan kaynagının yetiştirilmesi saglanacaktır. Sanayi Doktora Programı çagrısına yurtiçinde doktora egitimi veren devlet veya vakıf yüksekögretim kurumları, 6550 sayılı Kanun kapsamında yeterlik almış araştırma altyapıları ve özel sektör kuruluşlarının işbirligi ile başvuru yapılabilecektir. 5746 sayılı Kanun kapsamındaki Ar-Ge/tasarım merkezleri ve teknoparklar bünyesindeki sermaye şirketleri ile özel sektör kuruluşları projeye dâhil olabilecektir.

Sanayi Doktora Programı ile;

• Doktora ögrencilerine burs,
• Proje yöneticisi ve akademik tez danışmanlarına Proje Teşvik Ikramiyesi,
• Özel sektör kuruluş/kuruluşlarına istihdam destegi, saglanır.

Doktora Ögrencilerine Burs

Proje kapsamında ögrencilere verilecek bursun süresi; tezli yüksek lisans sonrası doktora egitimi için bursiyerin doktoraya kayıt tarihinden itibaren en fazla 48 ay, bütünleşik doktora egitimi için bursiyerin doktoraya kayıt tarihinden itibaren en fazla 60 aydır. Proje kapsamında özel sektör kuruluşlarına yönelik verilecek istihdam desteginin süresi ögrencinin doktora egitiminden mezuniyeti sonrası en fazla 36 aydır. Proje süresi burs ve istihdam destegi dönemleri dâhil en fazla 96 aydır. Aylık burs miktarı bursiyerin başka bir yerden burs, ücret, maaş, ticari kazanç vb. gelirinin olup olmamasına göre, tam ya da kısmi burs şeklinde degişebilir. Hâlihazırda özel sektör kuruluşları bünyesinde istihdam edilen araştırmacılar bu programa bursiyer olarak dâhil edilebilir. Bu durumda istihdam destegi, programa dâhil edilen doktora bursiyeri/bursiyerlerinin mezuniyeti sonrası başlatılır. Proje kapsamında doktora bursiyerlerine verilecek

bursun en az %25’i projeye dahil olan özel sektör kuruluş/kuruluşları tarafından karşılanır. Kısmi Burs: 800 TL/ay, Tam Burs: 4.500 TL/ay (Burs Tutarının %25’i Özel sektör tarafından karşılanacaktır) olarak ödenecektir.

Istihdam Destegi

Üniversite-Sanayi Işbirligi modelinde istihdam edilen araştırmacılara ödenen ücretin %40’ı, Rekabet Öncesi Üniversite-Sanayi Işbirligi modelinde ise verilen ücretin %60’ı bursiyerin mezuniyeti sonrasında maksimum 3 yıl süreyle TÜBITAK tarafından desteklenir.

Istihdam destegi için toplam destek miktarı üniversite-sanayi işbirligi modelinde ilgili dönemde geçerli brüt asgari ücretin en fazla 2 katını; rekabet öncesi işbirligi modelinde ilgili dönemde geçerli brüt asgari ücretin 3 katını aşamaz.

Proje Teşvik Ikramiyesi

Desteklenen projelerde üniversite/araştırma altyapısı bünyesindeki proje yöneticisine proje süresiyle sınırlı olmak üzere ve akademik danışmanlara tez dönemleri süresince ödenecek Proje Teşvik Ikramiyesi (PTI) tutarı TÜBITAK Yönetim Kurulu tarafından belirlenir (Tablo 18).

Tablo 19: 2244-Sanayi Doktora Programı Burs, Teşvik Ikramiyesi ve Istihdam Destegi Üst Limitleri

Açılan ilk çagrı kapsamında 2.244 Sanayi Doktora Programına; 33 farklı üniversitenin, 77 farklı firmayla yaptıgı işbirligi projeleri desteklenmeye hak kazanmış olup, 120 farklı projeyle sanayimizin ihtiyaçları dogrultusunda 517 doktora ögrencisi yetiştirilecektir.

2232-Uluslararası Lider Araştırmacılar Programı

Uluslararası Lider Araştırmacılar Programı kapsamında ülkemiz açısından stratejik deger taşıyan alanlarda yürütülecek projelere katkı saglamak üzere alanlarında yaptıkları üst seviye bilimsel ve/veya teknolojik çalışmalar ile temayüz etmiş ve yurt dışında çalışma deneyimine sahip başta Türk bilim insanları olmak üzere nitelikli araştırmacıların yurtdışından Türkiye’ye gelmelerini teşvik etmek ve çalışmalarını Türkiye’nin önde gelen akademi, sanayi kurum ve kuruluşları veya kamu kurumlarında yürütmelerini saglamak için destek verilecektir.

Bu program ile,

• Proje Yürütücüsüne yönelik burs,
• Proje yürütücüsünün varsa eş veya çocugu için aile yaşam gideri bursu,
• Araştırma başlangıç paketi ödenegi,
• Araştırma destegi (PTI, Kurum Hissesi/Genel Giderler ve doktora ögrencilerine verilecek burslar hariç)
• Araştırmacı ekibinin oluşturulması destegi, (Türkiye’de yürütecegi araştırmaları için araştırma ekibinde yer verecegi 5 doktora ögrencisinin burs giderleri)
• Projede yer alacak araştırmacılara verilecek PTI,
• Ev sahibi kurum/kuruluşa Kurum Hissesi/Genel Gider,
• Proje yürütücüsü ile eş ve çocukları için saglık sigortası destegi,
• Proje yürütücüsü ile eş ve çocukları için yol destegi, saglanır. Destek süresi en az 24 ay, en fazla 36 aydır.

Tablo 20: 2232-Uluslararası Lider Araştırmacılar Programı Destek Üst Limitleri

2236-Uluslararası Deneyimli Araştırmacı Dolaşımı Destek Programı

2236 Uluslararası Deneyimli Araştırmacı Dolaşım Programı Avrupa Birligi Komisyonu Ufuk 2020 Marie Sklodowska-Curie Aksiyonları kapsamında AB Yürütme Ajansı ile yapılan sözleşme kurallarına göre yürütülmektedir. Program kapsamında alanında tecrübeli araştırmacıların araştırma projelerini Türkiye’nin önde gelen akademi veya sanayi kurum ve kuruluşlarında yürütmeleri ve ülkemizin tecrübeli araştırmacılar için cazibe merkezi haline getirilmesi için destek verilmektedir. (CO-FUNDED Brain Circulation2 Scheme/ CoCirculation2) daha önce AB ile yapılan hibe sözleşmesi çerçevesinde 01/04/2012 – 31/03/2018 tarihleri arasında uygulanan Co-Circulation1 programının devamı niteligindedir. AB ile Ufuk 2020 programları kapsamında yapılan yeni sözleşmeye göre CoCirculation2 programı ile AB ile 2236 programı kapsamında 02/07/2018-30/06/2023 tarihleri arasında çagrıya çıkılması yönünde protokol imzalanmıştır. 5 yıllık proje süresince 4 ayrı çagrı yayınlanacak ve her çagrıda 25 olmak üzere toplam 100 Türk ya da yabancı araştırmacı yurtdışından Türkiye’deki akademi ve sanayi kuruluşlarına araştırma yapmak üzere davet edileceklerdir. Program kapsamında yeni çagrıya 01/08-31/10/2018 tarihleri arasında çıkılmıştır. 137 başvuru alınmış olup, bu başvuruların degerlendirme süreci devam etmektedir. Projenin toplam bütçesi

13.838.400 Avro olup, bu bütçenin 6.195.000 (45%) Avrosu Avrupa Komisyonu’nca karşılanacaktır. TÜBITAK’ın payına düşen bütçe ise 7.643.400 Avrodur (55%). Desteklenecek araştırmacıların her birisine aylık brüt 5050 Avro maaş; 800 Avro araştırma, egitim ve ag kurma bütçesi verilecektir. Engelli

Araştırmacıların aylık ücretine 400 € ilave edilmektedir. Destek süresi ilk 3 çagrı için 24 ay, son çagrı için 12 aydır. Kurum hissesi olarak da aylık ek 130 € destek verilmektedir.

1001-Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı

Destek Üst Limiti: 720.000 TL.

Destek Alt Limiti: Destek alt limiti bulunmamaktadır. Destek Oranı: %100

Destek Süresi: En fazla 36 ay

Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programının amacı, yeni bilgiler üretilmesi, bilimsel yorumların yapılması veya teknolojik problemlerin çözümlenmesi için bilimsel esaslara uygun olan projeler desteklemektir.

Konu sınırlaması olmaksızın temel araştırma, uygulamalı araştırma ve deneysel geliştirme türündeki özgün

Ar-Ge projelerine destek verilmektedir.

Programın hedef kitlesi; üniversiteler ile egitim ve araştırma hastanelerinde çalışan doktora/sanatta yeterlik/tıpta uzmanlık derecesine sahip kişiler ile lisans derecesine sahip kamu kurumu ve özel kuruluş çalışanlarıdır. Ayrıca Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti sınırları içerisindeki üniversitelerde çalışan araştırmacılar da yapılan protokol çerçevesinde programa başvuru yapabilmektedir.

Programa Mart ve Eylül aylarında olmak üzere yılda iki kere başvuru alınır.

1003 – Öncelikli Alanlar Araştırma ve Geliştirme Projeleri Destekleme Programı

(2019 yılından itibaren 1003 programında çagrıya çıkılmayacaktır. Hedef odaklı çagrılar tek bir destek mekanizmasıyla yürütülecektir. Çu anda tasarımı süren program 2019 yılı içerisinde ilan edilecektir.)

Destek Alt ve Üst Limitleri

Küçük Ölçekli projeler: 750.000 TL’.ye kadar

Orta Ölçekli projeler: 750.001 – 1.500.000 TL.

Büyük Ölçekli projeler: 1.500.001 – 3.750.000 TL.

Destek Süresi

Küçük Ölçekli projelerin süresi en fazla 24 ay,

Orta ve Büyük Ölçekli projelerin süresi en fazla 36 aydır.

Destek Oranı: %100

Bu destek programının amacı, öncelikli alanlarda sonuç odaklı, izlenebilir hedefleri olan, ilgili bilim/teknoloji alanlarının dinamiklerini gözeten ve yurt içinde yapılan Ar-Ge projelerini desteklemek ve bu projeler arasında eşgüdüm saglamaktır. Program kapsamında, ülkemizin Ar-Ge ve yenilik kapasitesinin güçlü oldugu veya geliştirilmesinin amaçlandıgı alanlardaki hedefleri veya ihtiyaçları dogrultusunda çagrı duyuruları yapılarak çagrıya özel hususlara uygun olan özgün Ar-Ge projeleri desteklenmektedir.

Programın hedef kitlesi; üniversiteler ile egitim ve araştırma hastanelerinde çalışan doktora/sanatta yeterlik/tıpta uzmanlık derecesine sahip kişiler ile lisans derecesine sahip kamu kurumu ve özel kuruluş çalışanlarıdır.

1005-Ulusal Yeni Fikirler ve Ürünler Araştırma Destek Programı

Destek Üst Limiti: 300.000 TL.

Destek Alt Limiti: Destek alt limiti bulunmamaktadır Destek Oranı: %100

Destek Süresi: En fazla 18 ay

Programın amacı; ülkemizde ihtiyaç duyulan, teknolojik dışa bagımlılıgımızı azaltacak ve/veya ülkemizin rekabet gücünü artıracak ulusal/uluslararası yeni bir ürün/süreç/yöntem/model geliştirme amacına yönelik uygulamalı araştırma ve/veya deneysel geliştirme projelerinin desteklenmesidir.

Konu sınırlaması olmaksızın, salt temel araştırma niteligi taşımayan, teknolojik dışa bagımlılıgımızı azaltacak ve/veya ülkemizin rekabet gücünü artıracak ulusal/uluslararası yeni bir ürün/süreç/yöntem/model geliştirme amacı taşıyan uygulamalı araştırma ve/veya deneysel geliştirme projelerine destek verilmektedir.

Programın hedef kitlesi; lisans derecesine sahip üniversite, kamu kurumu ve özel kuruluş çalışanlarıdır. Program sürekli başvuruya açıktır.

3501-Kariyer Geliştirme Programı

Destek Üst Limiti: 360.000 TL.

Destek Alt Limiti: Destek alt limiti bulunmamaktadır Destek Oranı: %100

Destek Süresi: En fazla 36 aydır.

Kariyer Geliştirme Programı’nın amacı; kariyerlerine yeni başlayan doktoralı bilim insanlarının çalışmalarını proje destegi vererek teşvik etmektir. 21. yüzyılın akademik önderligini yüklenecek genç araştırmacıların çalışmaları desteklenerek, hem genç bilim insanlarının kariyerlerini araştırmacı ve egitimci olarak en iyi şekilde sürdürmeleri, hem de bilimsel düzeyimizin geliştirilmesi ve bilimin ülke kalkınmasındaki rolünün artırılması amacına yönelik bir programdır.

Konu sınırlaması olmaksızın temel araştırma, uygulamalı araştırma ve deneysel geliştirme türündeki özgün ve kariyer geliştirme etkisi olan Ar-Ge projelerine destek verilmektedir.

Programın hedef kitlesi; başvuru tarihinden önceki 7 yıl içerisinde doktora derecesini almış ve başvuru sırasında doktora derecesini aldıgı kurumdan farklı bir kurum/kuruluşta çalışan ve doçent ve üstü akademik unvana sahip olmayan üniversite, kamu kurumu ve özel kuruluş çalışanlarıdır.

Program sürekli başvuruya açıktır.

1004-Mükemmeliyet Merkezi Destek Programı

Destek Üst Limiti: Çagrı duyurusunda belirtilir. Destek Alt Limiti: Destek alt limiti bulunmamaktadır. Destek Oranı: %100

Destek Süresi: I. Faz için çagrıda belirlenir, II. Faz için en fazla 48 aydır.

Bu destek programının amacı, yüksekögretim kurumları araştırma altyapılarının, Ar-Ge/Tasarım merkezleri ve kamu Ar-Ge birimleri ile iş birligi yaparak ihtisaslaşması ve mükemmeliyet merkezi haline gelmesi için, ulusal hedef ve politikalar kapsamında belirlenen öncelikli alanlarda, yurt içinde yapılan, izlenebilir hedefleri olan, bilimsel nitelikli, ticarileşme potansiyeli yüksek araştırma programlarını desteklemektir.

Araştırma programı ile; yüksekögretim kurumlarındaki araştırma altyapılarının, özel sektör Ar-Ge merkezleri ve kamu Ar-Ge birimleri ile iş birligi yaparak geliştirdikleri ürün/teknolojileri özel sektöre transfer edebilecekleri yüksek teknoloji platformlarının oluşturulması amaçlanmaktadır.

Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinin; Teknoloji Hazırlık Seviyesinin (THS) 3-6 düzeyinde ve çagrı dokümanında belirtilen yüksek teknoloji alanlarında olması beklenir. Programın hedef kitlesi; araştırma üniversiteleri bünyesindeki araştırma altyapıları, 6550 Sayılı Kanun kapsamında yeterlik alan altyapılar, Yüksekögretim Kurulu (YÖK) tarafından kurulmaları uygun görülmüş, yüksekögretim kurumları bünyesindeki uygulama ve araştırma merkezleri, 5746 sayılı kanun kapsamındaki Ar-Ge/Tasarım merkezleri, kamu Ar- Ge birimleri ve 5746 sayılı Kanun kapsamında olmayan özel kuruluşlardır.

Araştırma programı, I. Faz ve II. Faz olmak üzere iki fazlı olarak desteklenir.

Makine-teçhizat, laboratuvar kurulumu, bina yapımı gibi sadece altyapı oluşturmaya yönelik başvurular desteklenmez. Destek bütçesi dahilinde; makine ve teçhizat, sarf malzemesi alım giderleri, danışmanlık ve hizmet alım giderleri (yurt dışı araştırmacı giderleri dahil), bakım onarım giderleri, araştırma programı ekibi personel giderleri, bursiyer giderleri, kurum hissesi vb. giderler desteklenebilmektedir.

Yüksekögretim kurumları kamu Ar-Ge birimlerine %10 ve 6550 sayılı Kanun kapsamında yeterlik alan araştırma altyapılarına %12 kurum hissesi destegi verilmektedir. Ar-Ge Merkezleri ve özel kuruluşlara %30 genel gider destegi verilmektedir.

1007-Kamu Kurumları Araştırma ve Geliştirme Projelerini Destekleme Programı

Destek Üst Limiti: Her çagrı duyurusunda belirtilir. Destek Alt Limiti: Destek alt limiti bulunmamaktadır. Destek Oranı: %100

Destek Süresi: En fazla 48 ay olmakla birlikte bu süre degerlendirme sürecinde Grup Yürütme Kurulu kararı ve Başkanlık Makamı Onayı ile arttırılabilmektedir.

10/03/2005 tarihinde başlayan Kamu Kurumları Araştırma ve Geliştirme Projelerini Destekleme Programı (1007 Programı) kapsamında kamu kurumlarının Ar-Ge ile giderilebilecek ihtiyaçlarının karşılanması ya da sorunlarının çözümü hedeflenmektedir. 1007 Programı kapsamındaki çagrılar ve destekleme süreci TÜBITAK Kamu Araştırmaları Destek Grubu (KAMAG) ve TÜBITAK Savunma ve Güvenlik Teknolojileri Araştırma Destek Grubu (SAVTAG) olmak üzere iki araştırma destek grubu tarafından yürütülmektedir. Program kapsamında desteklenen projeler ile kamu kurumlarının Ar-Ge nitelikli ihtiyaçlarının karşılanması için Ar-Ge’ye dayalı tedarik yöntemi, teknolojik nitelikli ürün/sistem tedarikinin ulusal kaynaklardan saglanması, teknolojik nitelikli ürün/sistem ithalatı için yurtdışına aktarılan kaynakların daha az maliyetle yurtiçinde üretime aktarılması amaçlanmaktadır.

Ar-Ge’ye dayalı çözüme ihtiyacı olan ve proje sonuçlarının uygulanmasını taahhüt eden kamu kurumları “Müşteri Kurum”; proje hazırlama ve proje yürütme, beceri, deneyim ve altyapısına sahip; projenin yürütüldügü kamu Ar-Ge birimi, üniversite ve/veya özel kuruluş ise “Proje Yürütücüsü Kuruluş” olarak programda yer alırlar.

Desteklenecek projeler çıktılarına göre üç farklı nitelikte olabilir:

• Prototip/Sistem/Pilot Tesis Projesi: Çıktısı prototip, sistem veya pilot tesis niteliginde olan, müşteri kurum ihtiyacının prototipin çogaltılması, sistemin dogrudan veya çogaltılarak kullanılması veya pilot tesisin büyük tesise dönüştürülmesiyle karşılandıgı, müşteri kurum ihtiyacının karşılanmasının yanında ticarileştirme potansiyeli olan projeler
• Model/Yöntem/Süreç Projesi: Çıktısı model, yöntem veya süreç niteliginde olan, müşteri kurum ihtiyacının bu çıktıların dogrudan kullanımı ile karşılandıgı ve ticarileştirme potansiyeli öncelik taşımayan projeler
• Teknoloji Birikim Projesi: Teknolojik olarak yerli üretim potansiyeli olmayan ürünleri üretebilme yetkinligi kazanma amacına yönelik, çıktısının dogrudan endüstriyel ölçekte kullanılamadıgı, teknolojik birikim elde etmeyi hedefleyen projeler

Müşteri Kurum, 1007 Programı kapsamında desteklenen projelerin çıktılarını kullanmayı taahhüt ettigi Proje Sonuçları Uygulama Planını (PSUP) TÜBITAK’a sunmaktadır. TÜBITAK proje sonuçlarının müşteri kurum tarafından uygulamaya aktarılmasını bu plana göre takip etmektedir. Teknoloji birikim projelerinde PSUP yerine proje yürütücüsü kuruluşlar tarafından Teknoloji Kazanım Yol Haritası (TKYH) düzenlenmekte ve bu yol haritası dogrultusunda teknoloji geliştirme süreci izlenmektedir.

Personel (yürütücü, araştırmacı, danışman, bursiyer), makine-teçhizat, sarf malzemesi, hizmet alımı ve seyahat giderleri %100 oranında desteklenmektedir. Özel kuruluşların seri üretim amacıyla da kullanılabilecek makine-teçhizat talepleri en fazla %40 oranında desteklenmektedir. Ayrıca, proje bütçesinin %10’u oranında kurum hissesi ve %20’sini geçmemek üzere Bilgi ve Kazanımların Sürekliligi Bütçesi verilmektedir.

Programa ait çagrılar, TÜBITAK web sitesinde yayınlanmaktadır.

Uluslararası Işbirlikli Projeler

Uluslararası Ar-Ge ve yenilik işbirligi içerisinde yürütülen projelerin amacı;

• Araştırma ve yenilik programlarının geliştirilip güçlendirilerek uluslararası işbirliginin arttırılması,
• Çok taraflı programlar aracılıgıyla uluslararası çalışmalar yürüten araştırmacılar arasında etkileşim ve işbirligini destekleyerek uluslararası alanda bilimsel ve teknik araştırmalar gerçekleştirilmesi,
• Bilim ve teknoloji alanında ülkelerle hükümetler arası ya da kurumlar arası düzeyde imzalanan ikili işbirligi anlaşmaları aracılıgı ile ortak araştırma projelerini desteklemek ve izlemektir.

TÜBITAK Uluslararası Işbirligi Daire Başkanlıgı Ikili ve Çoklu Ilişkiler Müdürlügü bünyesinde diger ülke fonlayıcı kuruluşları ve uluslararası bilim ve teknoloji kuruluşları ile olan işbirlikleri dogrultusunda dönemsel olarak açılan çagrılara sanayi kuruluşları da başvurabilmektedir.

Dönemsel olarak açılan çagrıların duyurusu http://tubitak.gov.tr/tr/kurumsal/icerik-uluslararasi adresinden

yapılmaktadır.

Başvurular https://uidb-pbs.tubitak.gov.tr adresinden gerçekleştirilmektedir.

Ar-Ge ve yenilik alanında uluslararası işbirligine yönelik projeler 1071 programı ile desteklenmektedir.

1071-Uluslararası Araştırma Fonlarından Yararlanma Kapasitesinin ve Uluslararası

Ar-Ge Işbirliklerine Katılımın Arttırılmasına Yönelik Destek Programı

Destek Üst Limiti: Çagrı kapsamında Başkanlık tarafından belirlenmektedir. Destek Alt Limiti: Çagrı kapsamında Başkanlık tarafından belirlenmektedir. Destek Oranı: Çagrı kapsamında Başkanlık tarafından belirlenmektedir.

Projelerin (hibe) destek miktarı, kapsamı, süresi ve hedef kitlesi (özel sektör kuruluşları ve kamu kurumları) çagrıya göre Başkanlık tarafından belirlenmektedir.

Uluslararası Araştırma Fonlarından Yararlanma Kapasitesinin ve Uluslararası Ar-Ge Işbirliklerine Katılımın Arttırılmasına Yönelik Destek Programının amacı, ülkemiz araştırmacılarının uluslararası destek fonlarına başvuru kapasitesinin arttırılması ve başvurularda başarı performansının iyileştirilmesi ile ikili ve çok taraflı uluslararası Ar-Ge işbirliklerine katılımın arttırılmasına yönelik belirlenecek çagrı başlıkları kapsamındaki projelerin desteklenmesidir.

Uluslararası işbirligi kapsamında katılım saglanan ortak proje çagrıları için çagrılı sistemle çevrimiçi ulusal başvuru alınmaktadır. Ulusal başvuru koşulları, degerlendirme yöntemi ve çagrıya özel diger hususlar Başkanlık tarafından belirlenerek ilan edilir.

TÜBITAK Uluslararası Işbirliklerine Katılımı Özendirmeye Yönelik Destek ve Ödül Programları

Avrupa Birligi Çerçeve Programlarına Türkiye’den katılımı özendirmek ve sunulan proje kalitesini artırmak amacıyla tasarlanan “TÜBITAK Uluslararası Işbirliklerine Katılımı Özendirmeye Yönelik Destek ve Ödül Programları” kapsamında verilen destek ve ödüllere ilişkin bilgiler şu şekildedir:

Ufuk2020 Seyahat Destegi

U2020 Seyahat Destegi, Ufuk2020 Programı’na sunulacak projelerde yer almak isteyen proje yürütücüsü adaylarının proje pazarları, bilgi günleri, konsorsiyum toplantıları ve TÜBITAK tarafından uygun görülebilecek diger toplantılara ve etkinliklere katılımı için verilmektedir.

U2020 Seyahat Destegi, Ufuk2020 Programı’na sunulacak projelerde yer almak isteyen akademisyenler ile kamu sektörü veya özel sektör çalışanı olan proje yürütücüsü adaylarına yöneliktir.

Destek sürekli başvuruya açıktır ve online olarak başvuru alınmaktadır. Destek için belirlenen üst limit seyahat başına 1.500 Avro’dur.

MSCA Ön Degerlendirme Destegi Programı

Marie Sklodowska-Curie Programları kapsamındaki Bireysel Burslar (Individual Fellowships-IF) ve Kurumsal Burs Destegi Programı (CO-FUND) projeleri için, proje önerilerinin başarı şansını yükseltmek amacıyla uzman kişi ve kuruluşlardan ön degerlendirme hizmeti alınması için verilen destektir.

Marie Skłodowska-Curie Proje Ön Degerlendirme Destek Programı kapsamında, Avrupa Komisyonu’na sunulacak proje önerilerinin, projeler sunulmadan önce, bu konulardaki başvuruları degerlendirme konusunda uzman kişi ve kuruluşlarca incelenmesi amacıyla ön degerlendirme destegi verilmektedir.

Destege konu proje önerisinin Avrupa Komisyonu’nun belirledigi degerlendirme kriterlerine göre yazılmış olması gerekmektedir. Destek için belirlenen üst limit 8.000 Avro’dur.

Ufuk2020 Koordinatörlügü Destekleme Programı

Program ile Türkiye’den koordinatör sayısını ve sunulan proje kalitesini artırmak hedeflenmiş olup program kapsamında seyahat destegi, organizasyon destegi, proje yazma-sunma egitimi, proje yazdırma ve proje ön degerlendirme hizmeti alımı destekleri yer almaktadır.

Ufuk2020 Koordinatörlügü Destekleme Programı, Ufuk2020’ye koordinatör olarak başvuruda bulunacak, Türkiye’de faaliyet gösteren kuruluşlarda görev yapmakta olan proje koordinatör adaylarına ve onların ekiplerine yönelik bir destek programıdır.

Program kapsamında beş alt destek bulunmakta olup bu alt destekler Konsorsiyum Kurma Amaçlı Seyahat Destegi, Konsorsiyum Kurma Amaçlı Organizasyon Destegi, Proje Yazma-Sunma Egitimi Destegi, Proje Yazdırma Destegi ve Proje Ön Degerlendirme Destegi’dir.

Programa yapılan genel başvurunun onaylanmasının ardından alt desteklerin her biri için yeni başvuru yapılması ve TÜBITAK’tan onay alınması gerekmektedir. Bu başvurularda hizmet alınacak uzman kişi/kuruluşun yayınlanmış kriterlere uygunlugu veya egitim/seyahat/organizasyon gerçekleştirilecekse ilgili etkinligin amacına bakılarak degerlendirme yapılmaktadır.

Program kapsamında destek üst limiti 33.000 Avro’dur.

Eşik Üstü Ödülü

Eşik üstü ödülü, Ufuk2020’ye sunulan ve Avrupa Komisyonu, Ortak Teknoloji Girişimleri, ERC, EURAMET veya Eurostars tarafından atanan bagımsız hakemlerce degerlendirildikten sonra, her çagrı özelinde TÜBITAK tarafından belirlenen eşigin üstünde puanı alan proje önerilerine verilmektedir.

Destek kapsamında proje teklifleri eşik üstü puan alan ancak desteklenmeyen projelerin yürütücü adaylarına ve ekiplerine 12.000 Avro’ya kadar ödül verilmektedir.

Başarı Ödülü

Ufuk2020’ye sunulup Avrupa Komisyonu, Ortak Teknoloji Girişimleri, ERC, EURAMET veya Eurostars tarafından bagımsız hakemlerce degerlendirildikten sonra desteklenen proje önerilerine verilecek olan ödüldür. Ödüle hibe sözleşmelerinin imzalanması sonrası başvuru yapılabilmektedir.

Başarı ödülünün, %80’i proje yürütücüsü ve varsa proje ekibine, %20 lik kısmı ise genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri hariç olmak üzere proje yürütücüsünün kuruluşuna ödenmekte, MSCA–IF ve ERC projeleri için ödül yalnızca proje yürütücüsüne ve kuruluşuna verilmektedir. Başarı ödülünün %20’lik kısmının proje yürütücüsünün kuruluşuna ödenmedigi durumlarda, ödülün tamamı proje yürütücüsüne ve varsa proje ekibine ödenebilmektedir.

Başarı ödülü miktarı alınan fon miktarına göre belirlenmekte olup, ödül için belirlenen üst limit bulunmamaktadır.

DIUER BAKANLIKLARIN VE KURULUÇLARIN VERDIKLERI DESTEK VE TEÇVIKLER

ENERJI VE TABII KAYNAKLAR BAKANLIUI

3154 Sayılı Kanun’a göre Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlıgı’nın kuruluş amacı; enerji ve tabii kaynaklarla ilgili hedef ve politikaların, ülkenin savunması, güvenligi ve refahı, milli ekonominin gelişmesi ve güçlenmesi dogrultusunda tespitine yardımcı olmak; enerji ve tabii kaynakların bu hedef ve politikalara uygun olarak araştırılmasını, geliştirilmesini, üretilmesini ve tüketilmesini saglamaktır. Bu amaç dogrultusunda yatırımcılara çeşitli destek ve teşvikler vermektedir.

Verimlilik Artırıcı Projeler (VAP)

Proje Uygulama Bedeli : En Fazla 5.000.000 TL

Proje Uygulama Süresi : En Fazla 2 Yıl Proje Geri Ödeme Süresi: En Fazla 5 Yıl Destek Üst Limiti: 1.500.000 TL

Destek Alt Limiti: yok

Destek Oranı: Proje Uygulama Bedelinin %30’u

Destek Tipi : Hibe

“Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliligin Artırılmasına Dair Yönetmelik” kapsamında Endüstriyel Işletmelerde Verimlilik Artırıcı Projelerin (VAP) uygulanmasına yönelik destekler verilmektedir.

Sanayi firmalarında enerji etüt çalışması ile belirlenen önlemlerin uygulanması ve enerji tasarrufu saglanması için hazırlanan projeler Verimlilik Artırıcı Proje (VAP) olarak ifade edilmektedir.

VAP endüstriyel işletmelerde enerji atıklarının, kayıpların ve verimsizliklerin giderilmesi için gerekli önlemlerin uygulanması amacıyla hazırlanmaktadır.

Yıllık toplam enerji tüketimleri 500 TEP ve üzeri olan ticaret ve sanayi odası, ticaret odası veya sanayi odasına baglı olarak faaliyet gösteren ve her türlü mal üretimi yapan işletmeler VAP desteklerinden faydalanabilmektedir.

Destekten yararlanabilmek için işletmelerin enerji verimliligi portalına kayıtlı olmaları ve her yıl Mart ayı sonuna kadar önceki yıla ait enerji tüketim bilgilerini Enerji Verimliligi ve Çevre Dairesi Başkanlıgı’na bildirmeleri gerekmektedir. Ayrıca TS EN ISO 50001 Enerji Yönetimi Sistemine ilişkin belgenin alınması veya başvuru yapıldıgına dair belgenin ibraz edilmesi şartı aranmaktadır. Her yıl Ocak ayında başvuru alınmaktadır. Başkanlık, internet sitesinden ilan etmek suretiyle başvuru almayacagı gibi birden fazla dönemde başvuru alabilir.

Gönüllü Anlaşma (GA) Destekleri

Destek Üst Limiti: 1.000.000 TL. Destek Alt Limiti: Yok

Destek Oranı: Anlaşmanın yapıldıgı yıla ait enerji giderinin % 30’u Destek Tipi : Hibe

“Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliligin Artırılmasına Dair Yönetmelik” kapsamında Endüstriyel Işletmelerde Gönüllü Anlaşmaların (GA) uygulanmasına yönelik destekler verilmektedir. Gönüllü Anlaşmalar yoluyla işletmelerin geçmiş beş yıllık enerji yogunluklarının ortalaması olan referans

enerji yogunluguna göre, üç yıllık izleme dönemi sonunda ortalama en az % 10 olmak kaydıyla taahhüt

edilen oranda enerji yogunlugunu azaltan işletmelere hibe şeklinde devlet destegi verilir.

Yıllık toplam enerji tüketimleri 500 TEP ve üzeri olan ticaret ve sanayi odası, ticaret odası veya sanayi odasına baglı olarak faaliyet gösteren ve her türlü mal üretimi yapan işletmeler GA desteklerinden faydalanabilmektedir. Destekten yararlanabilmek için işletmelerin enerji verimliligi portalına kayıtlı olmaları ve her yıl Mart ayı sonuna kadar önceki yıla ait enerji tüketim bilgilerini Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlügüne bildirmeleri gerekmektedir. Ayrıca TS EN ISO 50001 Enerji Yönetimi Sistemine ilişkin belgenin alınması veya başvuru yapıldıgına dair belgenin ibraz edilmesi şartı aranmaktadır. Her yılın Ekim ayında başvuru yapılabilmektedir.

Kojenerasyon Verim Belgesi ve Lisanssız Üretim

Lisans alma ile şirket yükümlülügü olmaksızın Lisanssız Elektrik Üretimi Kapsamında Kojenerasyon ve Mikrokojenerasyon Tesisleri ile Atık Isıdan Elektrik Üretilmesinde Verimlilik Belgesi almak isteyen gerçek ve tüzel kişiler 18/10/2014 tarihli ve 29123 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüge giren Kojenerasyon ve Mikrokojenerasyon Tesislerinin Verimliliginin Hesaplanmasına Ilişkin Usul ve Esaslar Hakkında Teblig ve “Kojenerasyon Tesisi Verim Belgesi ve Degerlendirme Belgesi Başvuru Kılavuzu” kapsamında, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlıgı Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlügü’ne proje başvurusu yapabilirler.

Enerji Verimliligi Projelerinin Finansmanı

Türkiye’de uluslararası ve yerli finansman kurum ve mekanizmaları tarafından enerji verimliligi projelerine destek saglanmaktadır. Finansman konusunda, mevcut mali destek araçlarının gözden geçirilmesi ve enerji verimliligi için Türkiye’de sanayiye uygun mali modellerin belirlenmesi ve mevcut mali mekanizmanın uyumlaştırılması, prosedür ve seçim kriterlerinin daha etkin hale getirilmesi gibi her seviyede birçok çalışma yürütülmektedir.

HAZINE VE MALIYE BAKANLIUI

Hazine Destekli Kefalet Programı

31/10/2016 tarihli 2016/9538 sayılı “BKK 2016/9538 Kredi Garanti Kurumlarına Saglanan Hazine Destegine Ilişkin Karar” da yer alan 20 milyar TL lik kefaletlerin toplam bakiye tutarı ile ilgili limit, 10/03/2017 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüge giren Hazine Destekli KGF kefaletleriyle ilgili 27/02/2017 tarih 2017/9969 sayılı “Kredi Garanti Kurumlarına Saglanan Hazine Destegine Ilişkin Kararda Degişiklik Yapılmasına Dair Karar” ile 250 milyar TL’ye yükseltilmiştir.

10/10/2018 tarih ve 162 sayılı Karar ile ihracatçı ve imalatçı KOBI’lerin azami kefalet limiti 25 milyon TL’ye çıkarılmış olup, diger KOBI’ler için üst limit 12 milyon TL olarak devam etmektedir. KOBI dışı ve Ihracatçı KOBI dışı yararlanıcılar için azami 200 milyon TL kefalet saglanabilmektedir. Kefalet oranları yararlanıcılara göre %75 ile %100 arasında degişmektedir. Sistem kapsamında kullandırılan kredilerin işletme kredisi olması durumunda vade asgari 6 ay, anapara ödemesiz dönemi en fazla 1 yıl olmak üzere azami 5 yıl, yatırım kredisi olması durumunda ise vade asgari 6 ay, anapara ödemesiz dönemi en fazla 3 yıl olmak üzere azami 10 yıldır.

Hazine destekli kredi garanti sisteminin risk dagılımının daha dengeli hale getirilmesi ve bütçe yükünün azaltılmasını teminen, 28/2/2019 tarihli ve 793 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile komisyon oranlarında degişiklige gidilerek tavan oranı getirilmiş ve kredi verenlerden de komisyon alınmasına imkân saglanmıştır.

TICARET BAKANLIUI

Sektörel Nitelikli Uluslararası Yurt Içi Fuar Destegi

Bakanlık tarafından belirlenen sektörel nitelikli uluslararası yurt içi fuarların dış tanıtımının saglanması ve uluslararası düzeyde katılımın artırılması amacıyla organizatörler ile katılımcıların desteklenmesidir.

Saglanan Destekler

Yurt Içi Fuarlarda Organizatörlerin Desteklenmesi

Organizatör şirketlerin bir yurtiçi fuar için yurt dışında yaptıgı tanıtım harcamaları % 50 oranında azami

666.000 TL.’ye kadar, yurt içinde yaptıgı tanıtım harcamaları % 50 oranında azami 222.000 TL.’ye kadar

desteklenmektedir.

Destek Üst Limiti: Yurt Dışı Tanım 666.000 TL., Yurt Içi Tanıtım 222.000 TL. Destek Alt Limiti: –

Destek Oranı: %50

Yurt Içi Fuarlarda Katılımcının Desteklenmesi

Katılımcı şirketlerin yurtiçi fuara katılımı kapsamında yaptıgı yer kirası ve stand masraflarının %50’si azami

38.000 TL.’ye kadar desteklenmektedir.

Destek Üst Limiti: 38.000 TL. Destek Alt Limiti: –

Destek Oranı: %50

Yurt Dışı Fuarlara Katılım Destegi

Destek Üst Limiti Katılım Destegi

Genel Ticaret Fuarlarında 71.000 TL.* Sektörel Nitelikli Fuarlarda 107.000 TL.* Prestijli Fuarlarda 360.000 TL.*

Organizatör Tanıtım Destegi

Genel Ticaret Fuarlarında 460.000 TL.*

Sektörel Nitelikli Fuarlarda 721.000 TL.* + (460.000 TL.* Ilave Tanıtım Destegi)

Destek Alt Limiti: –

Destek Oranı: %50 ile %75 arası

*2019 yılı için belirlenen destek üst limitleri (Yurt dışı fuar destek üst limitleri her takvim yılı başında (TÜFE+YI-ÜFE)/2 oranında güncellenmektedir.)

Firmaların yurt dışında gerçekleştirilen fuarlara iştiraklerinin desteklenmesi suretiyle her sektörden ve her düzeyde firmalarımızın uluslararası pazarlara girmeleri, hali hazırda ihracat yaptıkları pazarlarda tutunmaları ve mevcut pazarlarını çeşitlendirmeleri yoluyla ihracatımızın arttırılması hedeflenmektedir.

Yurt dışı fuar desteklerinden Türk Ticaret Kanunu hükümleri çerçevesinde kurulmuş, ihracatçı birligine üye şirket ile Türkiye’de yerleşik üretici/imalatçı organizasyonları yararlandırılmaktadır.

Yurt Dışında Gerçekleştirilen Fuarlara Milli ve Bireysel Katılımın Desteklenmesi

Firmaların ve üretici/imalatçı organizasyonlarının yurt dışında düzenlenen fuarlara milli ve bireysel katılımlarına yönelik olarak; Ticaret Bakanlıgınca yer kirası, nakliye, ulaşım ve standa ilişkin giderler esas alınarak metrekare bazında belirlenen destege esas tutar kapsamında destek saglanmaktadır.

Destege esas tutar %50 oranı üzerinden hesaplanarak belirlenmektedir.

Firmaların ve üretici/imalatçı organizasyonları metrekare bazında belirlenen destege esas tutar çerçevesinde, 2019 yılı için genel nitelikli fuarlarda 71.000 TL.’ye, sektörel nitelikli uluslararası fuarlarda 107.000 TL.’ye ve prestijli fuarlarda 360.000 TL.’ye kadar desteklerden yararlanabilmektedir.

Yurt Dışı Fuarlara Ilişkin Organizatör Tanıtım Faaliyetlerinin Desteklenmesi

Ticaret Bakanlıgınca görevlendirilen organizatör firmalar tarafından yurt dışı fuar organizasyonuna yönelik olarak Türk ihraç ürünlerinin, sektörlerin, katılımcıların veya yurt dışı fuar organizasyonunun tanıtımı amacıyla yurt dışında gerçekleştirilen tanıtım faaliyetlerine ilişkin harcamalar %75 oranında desteklenmektedir.

Genel Ticaret Fuarında üst sınır 460.000 TL., Sektörel Fuarlarda ise üst sınır 721.000 TL.’dir. Ayrıca, Sektörel Türk Ihraç Ürünleri Fuarları ve sektörel nitelikteki uluslararası fuarlara milli katılım kapsamında sunulacak ilave tanıtım projelerine verilecek ön uygunluga istinaden harcamaların %75’i geçmemek üzere

• 1. TL.’ye kadar ilave destek saglanmaktadır.

Hedef Ülke Bazında Ilave Fuar Destegi

Ticaret Bakanlıgınca belirlenen hedef ülkede düzenlenecek fuarlarda destege esas tutar %20 artırımlı olarak hesaplanmakta olup destek oranı %70’tir.

Uygulamacı Kuruluş – Başvuru Mercii: Ihracatçı Birlikleri Genel Sekreterlikleri

Yurt Dışı Birim, Marka ve Tanıtım Faaliyetlerinin Desteklenmesi

Destek Üst Limiti: 50.000 ABD Doları ile 250.000 ABD Doları arası Destek Oranı: %40- %60

Bu destek ile Türkiye’de sınai ve ticari veya ticari faaliyet gösteren şirketler ile Işbirligi Kuruluşları üyelerinin yurt dışında gerçekleştirilen tanıtım, marka tescil giderleri ve mal ticareti yapmak amacıyla yurt dışında açılan birimlerle ilişkin kira giderleri ile Türkiye Ticaret Merkezlerine ilişkin giderlerin bir kısmının karşılanması amaçlanmaktadır. Ilgili destekten; Türkiye’de faaliyet gösteren sınai ve ticari veya ticari şirketleri ile işbirligi Kuruluşları (Türkiye Ihracatçılar Meclisi, Türkiye Odalar ve Borsalar Birligi, Dış Ekonomik Ilişkiler Kurulu, Ihracatçı Birlikleri, Ticaret ve/veya Sanayi Odaları, Organize Sanayi Bölgeleri, Endüstri Bölgeleri, Teknoloji Geliştirme Bölgeleri, Sektör Dernekleri ve Kuruluşları, Sektörel Dış Ticaret

?irketleri (SD?), Ticaret Borsaları, Işveren Sendikaları ile imalatçıların kurdugu dernek, birlik ve kooperatifleri) faydalanmaktadır.

Saglanan Destekler

Birim Kira Giderlerinin Desteklenmesi

Sınai ve ticari şirketler veya bu şirketlerle aralarında organik bag bulunan ve yurt dışında faaliyet gösteren şirket veya şubeleri ile Işbirligi Kuruluşları tarafından yurt dışında açılan birimlerinin kira giderleri, her bir birim başına;

• • • Açılan birimin magaza olması halinde % 50 oranında ve yıllık en fazla 120.000 ABD Dolarına

kadar,

• • • Açılan birimin depo, ofis, showroom, ürün teşhir serası/tarlası veya reyon ile üzerine bina yapılmak üzere kiralanan arsa olması halinde % 50 oranında ve yıllık en fazla 100.000 ABD Dolarına kadar,
    • Ticari şirketler veya bu şirketlerle aralarında organik bag bulunan ve yurt dışında faaliyet gösteren şirket veya şubeleri tarafından yurt dışında açılan birimlerinin kira giderleri, her bir birim başına;
    • Açılan birimin magaza olması halinde % 40 oranında ve yıllık en fazla 100.000 ABD Dolarına

kadar,

• • • Açılan birimin depo, ofis, showroom, ürün teşhir serası/tarlası veya reyon ile üzerine bina yapılmak üzere kiralanan arsa olması halinde % 40 oranında ve yıllık en fazla 75.000 ABD dolarına kadar desteklenir.

Ipotekli satış (mortgage) yöntemiyle satın alınan birimler için ödeme planında yer alan ödeme taksiti (anapara ödemesi) bu Teblig kapsamında kira gideri olarak degerlendirilir. Bu çerçevede yapılacak yıllık destek ödemesi, rayice göre hesaplanan yıllık kira destek ödeme tutarını geçemez.

Destek süresi 4 yıl olup kira desteginden en fazla 25 birim için yararlanılabilir. Yurtdışı Onay Mercii: Ticaret Müşavirlikleri / Ticaret Ataşeligi

Başvuru Mercii: Ihracatçı Birlikleri

Tanıtım Faaliyetlerinin Desteklenmesi

Birime baglı üst limit: 150 bin ABD Doları

Marka Tescile baglı üst limit: 250 bin ABD Doları Destek oranı: %60

Destek süresi:4 yıl

Yurtdışı Onay Mercii: Ticaret Müşavirlikleri / Ticaret Ataşeligi Başvuru Mercii: Ihracatçı Birlikleri

Yurtdışı Marka Tescil Faaliyetlerinin Desteklenmesi

Destek üst limiti: 50 bin ABD Doları Destek oranı: %50

Destek süresi: 4 yıl

Yurtdışı Onay Mercii: Ticaret Müşavirlikleri / Ticaret Ataşeligi Başvuru Mercii: Ihracatçı Birlikleri

Türk Ürünlerinin Yurtdışında Markalaşması, Türk Malı Imajının Yerleştirilmesi ve TURQUALITY®’nin Desteklenmesi

Destek Oranı: %50

“Ihracatçı Birlikleri”, “Üretici Dernekleri”, “Üretici Birlikleri”nin, sektörlerinin yurtdışında tanıtımı amacıyla gerçekleştirecekleri harcamalara ilişkin giderler, Türkiye’de ticari ve/veya sınai faaliyette bulunan şirketlerin ürünlerinin markalaşması amacıyla gerçekleştirecekleri faaliyetlere ilişkin giderler ile Ihracatçı Birliklerinin TURQUALITY® Programı kapsamında firmalara yurt içinde ve yurt dışında markalaşma

sürecinde verecegi desteklere ilişkin harcamalar, Türk markalarının pazara giriş ve tutunmalarına yönelik gerçekleştirecegi her türlü faaliyet ve organizasyonlara ilişkin giderler ile olumlu Türk malı imajının oluşturulması ve yerleştirilmesi için yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirecegi her türlü harcamaların uluslararası kurallara göre desteklenmesi amaçlanmaktadır.

Yurtdışında Onay Yeri: Ticaret Müşavirlikleri/Ataşeligi/Bakanlık Temsilcisi Başvuru Mercii: Ihracatçı Birlikleri

Başvuru Süresi: 6 ay

Yararlananlar: Işbirligi Kuruluşları, Üretici Dernek/Birlikleri, Türkiye’de ticari ve/veya sınai faaliyette bulunan şirketler

Destek Oranı: ?irketler %50 (Işbirligi Kuruluşları %80)

Destek Süresi: 4 Yıl (Marka Destek Programı), 5 Yıl (TURQUALITY® Destek Programı)

Destegin kapsamı

Türkiye’de ticari ve/veya sınai faaliyette bulunan şirketlerin

1. Marka Destek Programı Kapsamındaki Firmalar için;
   • Patent, faydalı model ve endüstriyel tasarım tesciline ilişkin harcamaları ile destek kapsamına alınan markalarının yurtdışında tescili ve korunmasına ilişkin giderleri, %50 oranında ve yıllık en fazla

200.000 TL.,

• Hedef pazar olarak belirledikleri ve Bakanlıkça onaylanan ülkelerde, destek kapsamına alınan markalı ürünleriyle ilgili olarak gerçekleştirdikleri, fuar dahil tanıtım harcamaları, %50 oranında ve yıllık en fazla 1.600.000 TL.,
• Hedef pazar olarak belirledikleri ve Bakanlıkça onaylanan ülkelerde destek kapsamına alınan markalı ürünleriyle ilgili olarak açtıkları birimlere ilişkin;
• Kira, kurulum/ dekorasyon ve konsept mimari çalışma ile depolama hizmetine ilişkin %50 oranında ve yıllık en fazla 6.200.000 TL.,
• Hedef pazarlara girebilmek için gerekli olan ve çevre, kalite ve insan saglıgına yönelik teknik mevzuata uyum saglanabilmesini teminen gerçekleştirilen; kalite, hijyen, çevre belgeleri ile insan, can ve mal emniyeti ve güvenligini gösterir işaretlere ilişkin danışmanlık dahil her türlü giderleri ile ruhsatlandırma, test/ klinik giderleri %50 oranında, en fazla yılda 1.000.000 TL.
• Destek kapsamına alınan markaları ile ilgili olarak franchise vermeleri halinde, franchising sistemi ile yurt dışında açılacak ve faaliyete geçirilecek yıllık en fazla 10 magazaya ilişkin;
• Kurulum/dekorasyon harcamaları, kira giderleri %50 oranında, birim başına en fazla iki yıl süresince ve yıllık birim başına azami 400.000 TL.,
• ?irketlerin uluslararası pazarlarda rekabet avantajını artırmak üzere, alacakları kurumsal altyapı geliştirmeye yönelik danışmanlık harcamaları ile hedef pazarlarına yönelik alınan danışmanlık hizmetine ilişkin giderlerin yıllık en fazla 1.200.000 TL.,
• Destek kapsamına alınan markalı ürünleriyle ilgili, destek kapsamındaki şirket veya harcama yetkisi verilen şirket tarafından istihdam edilen moda/endüstriyel ürün tasarımcısı ile ürün geliştirme departmanında görev alan mühendislerine ilişkin giderler, %50 oranında ve yıllık en fazla 800.000 TL.,
• Pazar araştırması çalışması ve raporlarına ilişkin giderler, %50 oranında ve yıllık en fazla 400.000

TL.’si desteklenmektedir.

1. TURQUALITY® Destek Programı Kapsamındaki Firmalar için;
   • Hedef pazar olarak belirledikleri ve Bakanlıkça onaylanan ülkelerde, destek kapsamına alınan markalı ürünleriyle ilgili olarak gerçekleştirdikleri tanıtım harcamalarının %50’si
   • Fuar harcamalarının %50’si
   • Patent, faydalı model ve endüstriyel tasarım tescili ile destek kapsamına alınan markalarının yurt dışında tescili ve korunmasına ilişkin harcamaları ile ilişkin giderleri, her hedef pazar başına 5 yıl ve %50 oranında
   • Hedef pazarlara girebilmek için gerekli olan ve çevre, kalite ve insan saglıgına yönelik teknik mevzuata uyum saglanabilmesini teminen gerçekleştirilen; kalite, hijyen, çevre belgeleri ile insan, can ve mal emniyeti ve güvenligini gösterir işaretlere ilişkin danışmanlık dahil her türlü giderleri ile ruhsatlandırma, test/ klinik giderleri %50 oranında
   • Destek kapsamına alınan markalarına yönelik olarak, destek kapsamındaki şirket veya harcama yetkisi verilen şirket tarafından istihdam edilen moda/endüstriyel ürün tasarımcısı, ürün geliştirme alanında görev alan mühendislerine ilişkin giderler, aynı anda azami 10 kişi için, ilk beş yıl %50 oranında
   • Hedef pazar olarak belirledikleri ve Bakanlıkça onaylanan ülkelerde, TURQUALITY® Sertifikasını haiz markalı ürünleriyle ilgili olarak gerçekleştirdikleri tanıtım harcamaları %50 oranında,
   • Hedef pazar olarak belirledikleri ve Bakanlıkça onaylanan ülkelerde, TURQUALITY® Sertifikasını haiz markalı ürünleriyle ilgili olarak;
   • Program boyunca açtıkları azami aynı anda 50 adet magazaya ilişkin;
   • Kiralanan birimin konsept mimari çalışma ve kurulum/dekorasyon giderleri, birim başına azami

800.000 TL, kira giderinin her hedef pazar başına 5 yıl boyunca %50’si

• • Franchise vermeleri halinde, franchising sistemi ile yurt dışında faaliyete geçirilecek, 5 yıllık destek süresi boyunca toplam azami 100 magaza için,
  • Kira giderleri, aynı magaza için en fazla iki yıl süresince ve yıllık magaza başına azami 800.000

TL,

• • Kurulum/dekorasyon harcamalarına ilişkin magaza başına azami 400.000 TL.,
  • Pazar araştırması çalışması ve raporlarına ilişkin giderler, her hedef pazar başına 5 yıl %50 oranında
  • ?irketlerin uluslararası pazarlarda rekabet avantajını artırmak üzere, alacakları kurumsal altyapı geliştirmeye yönelik danışmanlık harcamaları ile hedef pazarlarına yönelik alınan danışmanlık hizmetine ilişkin giderlerin %50’si

desteklenmektedir.

Pazar Araştırması ve Pazara Giriş Destegi

Pazar Araştırması ve Pazara Giriş Destegi çerçevesinde Ticaret Bakanlıgı tarafından saglanan destek mekanizmaları, yurtdışı pazar araştırması destegi, rapor ve yurtdışı şirket alım destegi, ileri teknolojiye sahip yurt dışı şirket alım destegi, yurtdışında yerleşik şirkete ait marka alım destegi, sektörel ticaret heyeti ve alım heyeti destekleri ile e- ticaret sitelerine üyelik destegidir.

Yurtdışı Pazar Araştırması Destegi

Ticaret Bakanlıgınca sınai ve/veya ticari faaliyette bulunan şirketler tarafından gerçekleştirilen yurt dışı pazar araştırması gezilerine ilişkin giderler desteklenmektedir.

Saglanan Destekler

Bir yurt dışı pazar araştırması gezisi kapsamında en fazla 2 şirket çalışanının aşagıda belirtilen giderleri

desteklenir:

• • Ulaşım: Uluslararası ve şehirlerarası ulaşımda kullanılan ekonomi sınıfı uçak, tren, gemi ve otobüs bileti ücretleri ile günlük 50 ABD Dolarına kadar araç kiralama giderleri,
  • Konaklama: ?irket başına günlük 150 ABD Dolarına kadar konaklama (oda + kahvaltı) giderleri.

Destek Tutarı

Yurt dışı pazar araştırması gezilerine ilişkin giderler %70 oranında ve yurt dışı pazar araştırması gezisi başına en fazla 5.000 ABD Dolarına kadar desteklenmektedir.

Rapor ve Yurtdışı Çirket Alım Destegi

Yurt dışına yönelik pazara giriş stratejileri ile eylem planlarının oluşturulabilmesi amacıyla satın alınan rapor giderleri ile yurt dışında yerleşik şirket alımlarına yönelik mali ve hukuki danışmanlık hizmetlerine ilişkin giderler desteklenmektedir.

Saglanan Destekler

Ticaret Bakanlıgınca şirketler ile işbirligi kuruluşlarının yurt dışına yönelik pazara giriş stratejileri ile eylem planlarının oluşturulabilmesi amacıyla satın alınan sektör, ülke, yurt dışında yerleşik şirket veya marka odaklı rapor giderleri ile yurt dışında yerleşik şirket alımlarına yönelik mali ve hukuki danışmanlık hizmetlerine ilişkin giderler desteklenmektedir.

Destek Tutarı

Bahse konu giderler, şirketler için %60, işbirligi kuruluşları için %75 oranında ve yıllık en fazla 200.000 ABD Dolarına kadar desteklenmektedir.

Ileri Teknolojiye Sahip Yurtdışı Çirket Alım Destegi

Ileri teknolojiye sahip ve teknoloji transferi saglayacak merkezleri yurt dışında bulunan yerleşik şirketlerin satın alınmasına yönelik mali ve hukuki danışmanlık hizmetlerine ilişkin giderler Ticaret Bakanlıgınca desteklenmektedir.

Satın alınacak yurt dışında yerleşik şirketin ileri teknolojiye sahip ve teknoloji transferi saglayacak nitelikte olduguna ilişkin karar; Ticaret Bakanlıgı’nın yanı sıra, TÜBITAK ve/veya başvuru bazında gerekli görülen üniversite, ileri teknoloji enstitüsü ve diger kamu kurum/kuruluşlarının temsilcilerinin katılımıyla oluşturulacak Degerlendirme Komisyonu tarafından oybirligi ile verilir.

Saglanan Destekler

?irketlerin, ileri teknolojiye sahip ve teknoloji transferi saglayacak merkezleri yurt dışında bulunan yerleşik şirketlerin satın alınmasına yönelik mali ve hukuki danışmanlık hizmetlerine ilişkin giderleri desteklenmektedir.

Destek Tutarı

Ileri teknolojiye sahip ve teknoloji transferi saglayacak yurt dışında yerleşik şirketlerin alımında kullanılan kredi faiz giderlerinin Türk Lirası cinsi kredilerde 5 puanı, döviz kredileri ve dövize endeksli kredilerde 2 puanı toplam 3.000.000 ABD Dolarına kadar desteklenir. Faiz destegi, ilk faiz ödeme tarihinden itibaren 5 yıllık faiz ödemelerine verilir.

Ileri teknolojiye sahip yurt dışında yerleşik şirket alımına yönelik danışmanlık giderleri ile faiz harcamalarına ilişkin giderlerin desteklenebilmesi için Bakanlıktan ön onay alınması gerekir.

Ileri teknolojiye sahip yurtdışı şirketin alım bedeli, şirketin satın alımına yönelik sözleşme tutarı ile satın alınacak şirkete ilişkin danışmanlık firmasınca hazırlanmış ?irket Degerleme Raporu dikkate alınarak Bakanlık tarafından degerlendirilir.

Destekten yararlanacak şirketin Bakanlıga sunacagı ileri teknolojiye sahip yurtdışı şirkete ait ?irket Degerleme Raporunu hazırlayacak danışmanlık firmalarının özellikleri, Genelge ile belirlenmiştir. Ileri Teknolojiye Sahip Yurtdışı ?irket Degerleme Raporunun içerecegi hususlar, Genelge ile belirlenmiştir. Destekten yararlanacak şirket, Bakanlıga sunacagı ileri teknolojiye sahip yurtdışı şirkete ait ?irket Degerleme Raporu için, rapor desteginden faydalanabilir.

Yurtdışında Yerleşik Çirkete Ait Marka Alım Destegi

Yurt dışında yerleşik şirkete ait markanın alımında kullanılan kredi faiz giderleri Ticaret Bakanlıgınca

desteklenmektedir.

Saglanan Destekler

Yurt dışında yerleşik şirkete ait ve kriterleri Genelge ile belirtilen markanın alımında kullanılan kredi faiz

giderleri desteklenmektedir.

Destek Tutarı

Yurt dışında yerleşik şirkete ait markanın alımında kullanılan kredi faiz giderlerinin Türk Lirası cinsi kredilerde 5 puanı, döviz kredileri ve dövize endeksli kredilerde 2 puanı toplam 2.000.000 ABD Dolarına kadar desteklenmektedir. Bir şirket en fazla 3 marka için kredi faiz desteginden yararlanabilmektedir.

Yurt dışında yerleşik şirkete ait marka alımına yönelik faiz harcamalarına ilişkin giderlerin desteklenebilmesi için Ticaret Bakanlıgı’ndan ön onay alınması gerekmektedir. Ön onay başvurusu tarihi itibariyle yurtdışında yerleşik şirkete ait markanın yerleşik oldugu ülkede veya uluslararası olarak en az 10 yıldır tescilli olması ve tescilin geçerlilik süresinin devam ediyor olması gerekmektedir.

Yurt dışında yerleşik şirkete ait markanın alım bedeli, markanın satın alımına yönelik sözleşme tutarı ile satın alınacak markaya ilişkin danışmanlık firmasınca hazırlanmış Marka Degerleme Raporu dikkate alınarak Ticaret Bakanlıgı tarafından degerlendirilmektedir.

Destekten yararlanacak şirketin Ticaret Bakanlıgı’na sunacagı yurtdışında yerleşik şirkete ait Marka Degerleme Raporunu hazırlayacak danışmanlık şirketlerine ilişkin kriterler ile Marka Degerleme Raporunun içerecegi hususlar, Genelge ile belirlenmiştir.

Destekten yararlanacak şirket, Ticaret Bakanlıgı’na sunacagı yurtdışında yerleşik şirkete ait Marka Degerleme Raporu için, rapor ve danışmanlık desteginden faydalanabilmektedir.

Sektörel Ticaret Heyeti ve Alım Heyeti Programlarının Desteklenmesi

Işbirligi Kuruluşlarınca düzenlenen sektörel ticaret heyeti ile alım heyeti programlarına ilişkin giderlerin desteklenmesi amaçlanmaktadır.

Saglanan Destekler

• • Ulaşım,
  • Konaklama,
  • Tercümanlık giderleri,
  • Seminer, konferans, toplantı ve ikili görüşmelerin yapıldıgı yerlerin kiralama giderleri,
  • Fuar katılımına ilişkin giderler,
  • Görsel ve yazılı tanıtım giderleri,
  • Halkla ilişkiler hizmeti gideri,
  • Sergilenecek ürünlerin nakliye giderleri.

Destek Tutarı

Ticaret Bakanlıgı koordinasyonunda Işbirligi Kuruluşlarınca düzenlenen sektörel ticaret heyeti programlarına ilişkin giderler % 50 oranında ve program başına 100.000 ABD Dolarına kadar, alım heyeti programlarına ilişkin giderler % 50 oranında ve program başına 75.000 ABD Dolarına kadar desteklenir.

Sektörel ticaret heyetlerinin Bakanlıkça belirlenen hedef ve öncelikli ülkelere yönelik olması durumunda destek oranı on puan artırılır.

E- Ticaret Sitelerine Üyelik Destegi

Ticaret Bakanlıgınca firmaların Işbirligi Kuruluşları eliyle e-ticaret sitelerine toplu üyelik giderleri desteklenmektedir.

Saglanan Destek

Işbirligi Kuruluşlarının 250 ve daha fazla sayıda üye firması için Ticaret Bakanlıgı’nın onayladıgı bir e- ticaret sitesinden aldıkları üyelik hizmeti için ödedikleri bedeller desteklenmektedir.

Destek Tutarı

Üyelik giderleri % 80 oranında ve her bir şirket için, e-ticaret sitesi başına yıllık 2.000 ABD Dolarına kadar

desteklenmektedir.

Işbirligi Kuruluşları en fazla 5 e-ticaret sitesi için destekten yararlanabilir. Toplu üyelik başvurularında yer alan şirketlerin aynı site için en fazla 3 yıllık üyeligi desteklenir.

Uluslararası Rekabetçiligin Geliştirilmesi Destegi (UR-GE)

Işbirligi Kuruluşlarının Ticaret Bakanlıgınca uygun görülen proje bazlı ihtiyaç analizi, egitim/danışmanlık, tanıtım, yurtdışı pazarlama, alım heyeti ve bireysel danışmanlık faaliyetlerine ilişkin giderlerinin desteklenmesi amaçlanmaktadır. UR-GE projeleri, Ticaret Bakanlıgı koordinasyonunda Işbirligi Kuruluşları eliyle yürütülmektedir.

Işbirligi Kuruluşları, Türkiye Ihracatçılar Meclisi, Türkiye Odalar ve Borsalar Birligi, Dış Ekonomik Ilişkiler Kurulu, Ihracatçı Birlikleri, Ticaret ve/veya Sanayi Odaları, Organize Sanayi Bölgeleri, Endüstri Bölgeleri, Teknoloji Geliştirme Bölgeleri, Sektör Dernekleri ve Kuruluşları, Sektörel Dış Ticaret ?irketleri (SD?), Ticaret Borsaları, Işveren Sendikaları ile imalatçıların kurdugu dernek, birlik ve kooperatiflerdir.

Saglanan Destekler

UR-GE projesi kapsamında gerçekleştirilen ihtiyaç analizi, egitim/danışmanlık, tanıtım, yurtdışı pazarlama, alım heyeti ve bireysel danışmanlık faaliyetlerine ilişkin giderler desteklenmektedir.

Destek Tutarı

UR-GE projelerinin ilk aşaması ihtiyaç analizidir. Analiz sürecinde firmalar ve sektörün durum analizi yapılarak 3 yıllık proje süresince gerçekleştirilecek faaliyetleri içeren yol haritası hazırlanmaktadır. Ihtiyaç analizini takip eden süreçte, analiz çıktıları dogrultusunda egitim, danışmanlık, yurtdışı pazarlama ve alım heyeti faaliyetleri gerçekleştirilmektedir.

Bir UR-GE projesi süresince ihtiyaç analizi, egitim, danışmanlık ve tanıtım faaliyetleri için en fazla 400.000 ABD Dolarına kadar, yurt dışı pazarlama faaliyeti için faaliyet başına 150.000 ABD Dolarına kadar en fazla 10 faaliyet ve alım heyetleri için faaliyet başına 100.000 ABD Dolarına kadar en fazla 10 alım heyeti için destek saglanmaktadır.

Bu projelerde görevlendirilen en fazla 2 (iki) uzman personelin istihdam giderlerinin en fazla %75’i

desteklenmektedir.

Ihtiyaç analizi, egitim ve/veya danışmanlık faaliyetleri ile yurt dışı pazarlama ve alım heyeti faaliyetlerine katılan şirketlerin, proje bitiminde Ticaret Bakanlıgı’nca uygun görülen konularda yıllık 50.000 ABD Dolarına kadar 3 yıl alacakları proje bazlı bireysel danışmanlık hizmetlerine ilişkin giderleri, %70 oranında desteklenmektedir.

UR-GE projesinin süresi 3 yıl olup, projenin performansına göre proje süresi 2 yıla kadar uzatılabilmektedir.

Pazara Giriş Belgelerinin Desteklenmesi

Ticaret Bakanlıgı, firmalar tarafından çevre, kalite ve insan saglıgına yönelik teknik mevzuata uyum saglanabilmesini teminen akredite edilmiş kurum ve/veya kuruluşlardan alınan yurt dışı pazara giriş belgelerinin belgelendirme işlemleri ile küresel tedarik zincirine daha etkin bir tedarikçi olarak katılımlarını saglamak için ara malı üretim ve ihracat yetkinliklerinin arttırılmasına yönelik gerçekleştirilen harcamaların belirli bir bölümünü desteklemektedir.

Firmalar tarafından çevre, kalite ve insan saglıgına yönelik teknik mevzuata uyum saglanabilmesini teminen akredite edilmiş kurum ve/veya kuruluşlardan alınan yurt dışı pazara giriş belgelerinin belgelendirme işlemleri Ticaret Bakanlıgınca desteklenmektedir.

Saglanan Destekler

Firmalar tarafından akredite edilmiş kurum ve/veya kuruluşlardan alınan yurt dışı pazara giriş belgelerinin belgelendirme işlemleri Ticaret Bakanlıgınca desteklenmektedir.

Destek Tutarı

Pazara giriş belgelerine ilişkin giderler %50 oranında, firma başına yıllık en fazla 250.000 ABD Dolarına

kadar desteklenmektedir.

Küresel Tedarik Zinciri Yetkinlik Projeleri

Küresel tedarik zincirinde yer alma potansiyeline haiz firmaların tedarik zincirine eklemlenmesini teminen proje bazlı olarak ihtiyacı olan giderleri Ticaret Bakanlıgınca desteklenmektedir.

Saglanan Destekler

Firmaların proje kapsamındaki yazılım alımı, egitim/danışmanlık, müşteri ziyaretleri, sertifikasyon, ürün geliştirmeye dönük makine ekipman alımı ve yurt dışı ofis depo kiralama giderleri Ticaret Bakanlıgınca desteklenmektedir.

Destek Tutarı

Firmaların bahse konu giderleri %50 oranında, proje başına 1.000.000 ABD Doları’na kadar desteklenmektedir. Firmaların azami 1 projesi destek kapsamındadır. Firmaların üretici olması gerekmektedir. Proje süresi 2 yıldır.

ULAÇTIRMA VE ALTYAPI BAKANLIUI

Toplumun yaşam kalitesinin yükseltilmesine ve ülke kalkınmasına katkı saglamak amacıyla; ulaştırma, denizcilik, haberleşme, uzay ve bilgi teknolojileri alanlarında dengeli, güvenli, ekonomik, erişilebilir, ekolojik yapıyı gözeten, sürdürülebilir, kaliteli hizmet verilmesini saglamak ve denetlemek amacıyla Bakanlık yatırımcılara destekler sunmaktadır.

Elektronik Haberleşme, Uzay ve Havacılık Sektöründe Ar-Ge Projeleri Destegi

Destek Üst Limiti: Üst limit belirlenmemiştir. Destek Alt Limiti: Alt limit belirlenmemiştir. Destek Oranı: %75’e kadar

Elektronik haberleşme, havacılık ve uzay teknolojileri ile ilgili olarak yerli tasarım ve üretimine yönelik araştırma, geliştirme ve egitim faaliyetlerine ilişkin proje başvurularının degerlendirilmesi, desteklenmesi amacıyla Ulaştırma ve Altyapı Bakanlıgı tarafından “Araştırma Geliştirme Projelerinin Desteklenmesine Ilişkin Yönetmelik” hazırlanarak 27/02/2015 tarihli 29280 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanmıştır.

Yönetmelik ile desteklenecek projelere verilecek destek tutarı için bir limit konulmamıştır. Bu vesile ile stratejik öneme haiz büyük bütçeli projelerin desteklenmesi amaçlanmıştır.

Buna göre Bakanlık, yönetmeligin amacı dogrultusunda her yıl için öncelikli proje konularını belirleyerek internet sitesinden ilan edecektir. Başvurular, ilan süreci içerisinde Bakanlıga yapılacaktır.

Programa, kamu kurum ve kuruluşları ile KOBI’ler, KOBI niteliginde olmayan firmalar ve yüksekögretim kurumları başvuruda bulunabileceklerdir.

Destek programı başvurusuna ilişkin önemli bilgiler:

• Ar-Ge projesine destek başvurusunda bulunan kuruluşun proje konusu, ticaret siciline kayıtlı faaliyet alanıyla ilişkili olması gerekmektedir.
• Başvuru yapan kuruluşun, başvuru tarihinden önceki 1 yıl süresince aktif olarak faaliyette olması, projede görevlendirilecek personelin en az üçte biri kadar personeli bu süre içerisinde istihdam ediyor olması ve bunu belgeleyerek başvurusuyla birlikte sunması gerekmektedir.
• Iki veya daha fazla kuruluş bir araya gelerek ortak proje başvurusunda bulunabilmektedir. Bu durumda ortaklardan biri asıl proje muhatabı olarak proje başvurusunda belirtilmesi gerekmektedir. Ilk ödeme tutarı, toplam destek tutarının yüzde 20’sinden fazla olmamalıdır. Destek kapsamında yapılacak nihai ödeme, proje sonuç raporunun Bakanlık tarafından onaylanmasından sonra yapılacak ve nihai ödeme tutarı, toplam destek tutarının yüzde 20’sinden az olamaz.

TÜRKIYE IÇ KURUMU (IÇKUR)

Türkiye Iş Kurumu tarafından finanse edilen teşvikler ve destekler şu şekildedir:

1. Kadınlar, Gençler ve Mesleki Yeterlilik Belgesi Sahipleri için Istihdam Teşviki,
2. Işsizlik Ödenegi Alanları Istihdam Eden Işverenler için Istihdam Teşviki,
3. Ilave Istihdam Teşviki
4. Üç Aylık Ücret Destegi
5. Asgari Ücret Destegi
6. Işyerlerine Yönelik Mesleki Egitim Kursları
7. Işbaşı Egitim Programları,
8. Gelecegin Mesleklerinde Işbaşı Egitim Programı Düzenlenmesine Ilişkin Uygulama,
9. Işe Ilk Adım Projesi,
10. Kadınlara Yönelik Çocuk Bakım Destegi Uygulaması,
11. Iş’te Anne Projesi,
12. Mesleki Egitim ve Beceri Geliştirme Işbirligi Projesi (MEGIP)

Kadınlar, Gençler ve Mesleki Yeterlilik Belgesi Sahipleri için Istihdam Teşviki

Destek Üst Limiti: Prime esas aylık kazanç üst sınırına göre beyan edilen ücret üzerinden hesaplanan sigorta primi işveren payı

Destek Alt Limiti: Asgari ücret üzerinden hesaplanan sigorta primi işveren payı Destek Oranı: %20,5

2011 Yılında getirilen 6111 Sayılı “Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve

Genel Saglık Sigortası Kanunu ve Diger Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Degişiklik Yapılması Hakkında Kanun”un 74. maddesiyle 4447 sayılı Kanunda yapılan en önemli degişiklik, Geçici 7. ve Geçici 9. Maddeleri degiştirmesi ve Geçici 10. Maddenin yürürlüge konulmasıdır. 2015 yılında sona eren teşvikin süresi 2020 yılına kadar uzatılmıştır. Buna göre; 31.12.2020 tarihine kadar özel sektör işverenlerince işe alınan kişilerin, işverenin son 6 ayda çalıştırdıgı ortalama işçi sayısına ilave olarak işe alınmaları kaydıyla, bu kişilerin özelliklerine göre göre sigorta primlerinin işveren hisselerine ait tutarın belirli bir kısmının Işsizlik Sigortası Fonundan karşılanması düzenlenmiştir. Bu düzenlemeyle sigorta prim teşvikinin aşagıdaki şekilde uygulanması öngörülmüştür:

18 Yaşından büyük kadınlar ve 18-29 yaş arası erkekler için;

• Mesleki yeterlik belgesi sahipleri 48 ay, I?KUR’a kayıtlı işsiz olmaları halinde ilave 6 ay olmak üzere 54 ay,
• Mesleki ve teknik egitim veren okulları veya I?KUR tarafından düzenlenen işgücü yetiştirme kurslarını bitirenler 36 ay, I?KUR’a kayıtlı işsiz olmaları halinde ilave 6 ay olmak üzere 42 ay
• Mesleki yeterlilik belgesi olmayan ya da herhangi bir mesleki ve teknik egitim veren okulu veya I?KUR tarafından düzenlenen işgücü yetiştirme kurslarını bitirmeyenler 24 ay, ancak I?KUR’a kayıtlı işsiz olmaları halinde ilave 6 ay olmak üzere 30 ay

29 Yaşından büyük erkekler için;

• Mesleki yeterlik belgesi sahibi olanlar ve mesleki ve teknik egitim veren okulları veya I?KUR tarafından düzenlenen işgücü yetiştirme kurslarını bitirenler 24 ay, I?KUR’a kayıtlı işsiz olmaları halinde ilave 6 ay olmak üzere 30 ay,
• Mesleki yeterlilik belgesi olmayan ya da herhangi bir mesleki ve teknik egitim veren okulu veya I?KUR tarafından düzenlenen işgücü yetiştirme kurslarını bitirmeyen ancak I?KUR’a kayıtlı işsiz olanlar 6 ay,
• Hâlihazırda hizmet akdi ile çalışanlardan, maddenin yürürlüge girdigi tarihten sonra mesleki yeterlik belgesi alanlar veya mesleki ve teknik egitim veren okulları bitirenler: 12 ay

4447 Sayılı Kanuna, geçici 10. maddeyle getirilen bu düzenlemelerle; daha önce 5763 sayılı Kanunla Türkiye’de ilk defa dezavantajlı gruplara yönelik getirilen teşviklerin kapsamı genişletilmiş ve mesleki egitimle ilişkilendirilmiştir. I?KUR’un düzenledigi işgücü yetiştirme kurslarını bitirenlerin teşvik kapsamına alınması ve I?KUR’a kayıtlı işsiz olanlara ilave 6 ay teşvik verilmesine yönelik uygulamalar, Türkiye’deki işgücü piyasasının kayıt altına alınması ve Aktif Işgücü Programlarına ayrılan kaynakların istihdama dönüşmesi bakımından önemlidir.

Işsizlik Ödenegi Alanları Istihdam Eden Işverenler için Istihdam Teşviki

Destek Üst Limiti: Prime esas günlük kazanç alt sınırı ve prim ödeme gün sayısının çarpılması suretiyle bulunan tutar üzerinden %33,5

Destek Alt Limiti: – Destek Oranı: %33,5

18/08/2009 tarihli ve 5921 sayılı “Işsizlik Sigortası Kanunu ile Sosyal Sigortalar ve Genel Saglık Sigortası Kanununda Degişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile 4447 sayılı Kanunda degişiklik yapılarak, Işsizlik Ödenegi alanları istihdam eden işverenlere teşvik getirilmiştir.

Işsizlik ödenegi alanların; işe alındıgı tarihten önceki aydan başlayarak işe alan işyerine ait son altı aylık dönemde, prim ve hizmet belgelerinde bildirilen ortalama sigortalı sayısına ilave olarak işe alınması kaydıyla, 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinde sayılan ve 82 nci maddesi uyarınca belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan kısa vadeli sigorta primi tutarının yüzde biri olmak üzere işçi ve işveren payı sigorta primleri ile genel saglık sigortası primi, kalan işsizlik ödenegi süresince Fondan karşılanmaktadır.

Bu teşvikten yararlananlar, 5 puanlık prim teşvikinden yararlanamadıgı için teşvik yeterince etkin olamamıştır. Teşvik için herhangi bir bitiş süresi öngörülmemiştir.

Ilave Istihdam Teşviki

Destek Üst Limiti: Günlük brüt asgarî ücretin sigortalının prim ödeme gün sayısıyla çarpımı sonucu

bulunacak tutar (2.558,40 TL.’ye kadar)

Destek Alt Limiti: Sigortalının prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigortalı ve işveren hissesi primlerinin tamamı (30 gün prim ödenmesi halinde 959,40 TL.)

Destek Oranı: %37,5

2018 yılında “Çalışma Hayatında Milli Seferberlik” kapsamında hayata geçirilen “Ilave Istihdam Teşviki” ile imalat ve bilişim sektörü ve kadın, genç ve engellilere yönelik destek tutarında ve süresinde farklılaştırma yapılmıştır.

Teşvik kapsamında özel sektör işverenlerine önceki takvim yılındaki ortalama çalışan sayısına ilave olarak istihdam edecekleri her bir sigortalı için prim ve vergi destegi saglanmaktadır.

Teşvik, 4447 sayılı Işsizlik Sigortası Kanununun Geçici 19 uncu ve 21 nci maddeleri kapsamında uygulanmaktadır.

Geçici Madde 19’a göre; Kuruma kayıtlı işsizler arasından 01/01/2018 ila 31/12/2020 tarihleri arasında özel sektör işverenlerince 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında işe alınanların; işe girdikleri aydan önceki 3 aylık sürede toplam 10 günden fazla 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamında Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmemiş olmaları ve istege baglı sigortalılık hariç 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı olmamaları, işe alındıkları yıldan bir önceki takvim yılında işe alındıkları işyerinden bildirilen aylık prim ve hizmet belgelerindeki veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerindeki sigortalı sayısının ortalamasına ilave olmaları kaydıyla, işyerinin imalat veya bilişim sektöründe faaliyet göstermesi halinde ilgili döneme ait günlük brüt asgarî ücretin sigortalının prim ödeme gün sayısıyla çarpımı sonucu bulunacak tutarı geçmemek üzere, sigortalının 5510 sayılı Kanunun 82 nci maddesi uyarınca belirlenen prime esas kazançları üzerinden hesaplanan sigortalı ve işveren hissesi primlerinin tamamı tutarında; işyerinin diger sektörlerde faaliyet göstermesi halinde sigortalının 5510 sayılı Kanunun 82 nci maddesi uyarınca belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigortalı ve işveren hissesi primlerinin tamamı tutarında, her ay bu işverenlerin Sosyal Güvenlik Kurumuna ödeyecekleri tüm primlerden mahsup edilmek suretiyle işverene prim destegi saglanır ve destek tutarı Fondan karşılanır.

Bu maddeyle saglanan prim destegi 2020 yılı Aralık ayı/dönemi aşılmamak üzere, destek kapsamına giren sigortalılar için 12 ay süreyle uygulanır. Ancak bu süre; işe giriş tarihi itibarıyla 18 yaşından büyük kadın, 18 yaşından büyük 25 yaşından küçük erkek sigortalılar ile Kuruma engelli olarak kayıtlı sigortalılar için 18 ay olarak uygulanır.

Bu maddeyle saglanan teşvikten yararlanmakta olan işverenler, bu teşvikten yararlanılan ayda aynı sigortalı için diger sigorta primi teşvik, destek ve indirimlerinden yararlanamaz.

Geçici Madde 21’e göre ise; bu Kanunun geçici 19 uncu ve geçici 20 nci maddeleri kapsamında işe alınanların ücretlerinin, ilgili yılda uygulanan asgarî ücretin aylık brüt tutarının prim ödeme gün sayısına isabet eden tutarı üzerinden hesaplanan gelir vergisinin asgarî geçim indirimi uygulandıktan sonra kalan kısmı, verilecek muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden vergiden terkin edilir. Bu madde kapsamında yapılan ücret ödemelerine ilişkin düzenlenen kâgıtlara ait damga vergisinin aylık brüt asgarî ücretin prim ödeme gün sayısına isabet eden kısmı beyan edilmez ve ödenmez.

Bu madde kapsamında gelir vergisi stopajı teşvikinden yararlananlar, diger kanunlarda yer alan benzer nitelikli gelir vergisi stopajı teşviklerinden yararlanamaz.

Ilave Istihdam Teşvikinden yararlanılabilmesi için;

Sigortalı yönünden aranan şartlar

• 01/01/2018 ila 31/12/2020 tarihleri arasında özel sektör işverenlerince işe alınmış olması,
• I?KUR’a kayıtlı işsiz olması,
• Işe giriş tarihinden önceki 3 aylık sürede toplam 10 günden fazla 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri kapsamında sigortalılıklarının bulunmaması (SGK’ya bildirilmemiş olmaları).

Işyeri yönünden aranan şartlar

• Özel sektör işverenine ait olması,
• Sigortalının işe giriş tarihinden önceki takvim yılına ilişkin işyerinin ortalama sigortalı sayısına ilave olarak çalıştırılması,
• Aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içinde SGK’ya verilmesi,
• Tahakkuk eden sigorta primlerinin yasal süresi içinde ödenmesi,
• Işyerinden kaynaklanan yasal ödeme süresi geçmiş prim ve idari para cezası borcunun bulunmaması,
• Kayıt dışı sigortalı çalıştırıldıgı veya sahte sigortalı bildiriminde bulunuldugu yönünde bir tespitin

bulunmaması.

Üç Aylık Ücret Destegi

22/02/2019 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan “Sosyal Hizmetler Kanunu Ile Bazı Kanunlarda Degişiklik Yapılmasına Dair Kanun”un 8. Maddesi ile, 25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı Işsizlik Sigortası Kanununun geçici 19 uncu maddesine son fıkradan önce gelmek üzere şu fıkra eklenmiştir:

4447 / Geçici Madde 19 / (Ek fıkra:21/2/2019-7166/8 md.) 01/02/2019 ila 30/4/2019 tarihleri arasında işyerlerinde 2018 yılı Ocak ila Aralık ayları/döneminde aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesi ile 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında uzun vadeli sigorta kollarından en az sigortalı bildirimi yapılan aydaki/dönemdeki sigortalı sayısına ilave olarak işe alınanların, iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı nedenlerle feshedilmesi hariç olmak üzere, işe alındıkları tarihten itibaren 9 aylık sürede iş sözleşmesi feshedilmeksizin çalıştırılmaları halinde bu maddede belirtilen prim destegi ile birlikte işe alındıkları ay dâhil 3 aylık süre için prim ödeme gün sayısının 67,36 Türk lirası ile çarpımı sonucu bulunacak tutar Fondan karşılanmak üzere işverene destek olarak ayrıca saglanır. Bu fıkra kapsamında işverene saglanan ücret destegi işverenin Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçlarına mahsup edilir, ancak işverene ödenmez.

Buna göre; işverenlerin 2018’de uzun vadeli sigorta kollarından en az işçi çalıştırdıkları aydaki çalışan sayısına ilave olarak 2019 yılı ?ubat, Mart veya Nisan aylarında saglayacakları ilave istihdam için 3 ay süreyle ücret destegi saglanmaktadır. Ilave istihdam ücret destegi uygulaması ile; ücret destegiyle destekten yararlanan sigortalının 3 aylık destek süresinin akabinde 6 ay boyunca işyerinde istihdamda kalması hedeflenmektedir.

Üç Aylık Ücret Desteginden yararlanılabilmesi için;

Sigortalı yönünden aranan şartlar

• 01/02/2019 ila 30/4/2019 tarihleri arasında işe alınmış olması,
• Türkiye Iş Kurumuna kayıtlı işsiz olması,
• Işe giriş tarihinden önceki üç aylık sürede toplam on günden fazla 5510/4-1 ve (c) bentleri kapsamında Kuruma bildirilmemiş olmaları ve istege baglı sigortalılık hariç 5510/4-1 -(b), ek 6, ek 9 uncu madde birinci fıkra kapsamında sigortalı olmamaları.

Işyeri yönünden aranan şartlar

• Özel sektör işvereni olması,
• 2018 yılında Kuruma uzun vadeli sigorta kollarına tabi olarak en az sayıda bildirim yapılan aydaki/dönemdeki sigortalı sayısına ilave olarak çalıştırılması,
• Iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı nedenlerle feshi hariç olmak üzere, işe alındıkları tarihten itibaren dokuz aylık sürede işverence iş sözleşmesi feshedilmeksizin çalıştırılmaları,
• Aylık prim ve hizmet belgesinin veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin yasal süresi içinde

Kuruma verilmesi,

• Tahakkuk eden primlerin yasal süresi içinde ödenmesi,
• Yasal ödeme süresi geçmiş sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası ile bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarının bulunmaması,
• Çalıştırdıgı kişileri sigortalı olarak bildirmedigi veya bildirdigi sigortalıları fiilen çalıştırmadıgı yönünde herhangi bir tespitin bulunmaması, şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.

01/02/2019 ile 30/04/2019 tarihleri arasında işe alınan sigortalılar için işverenlere 3 aylık süre ile aylık net asgari ücret düzeyinde (2.020,90 TL.) destek saglanmaktadır.

Asgari Ücret Destegi

Asgari Ücret Destegi 2016 ve 2017 yıllarında 12 ay; 2018 yılında 9 ay olarak uygulanmıştır. 2019’da yapılan yasal düzenleme ile destek süresi 12 aya çıkarılmış ve destek tutarı işyeri büyüklügüne göre farklılaştırılmıştır.

Söz konusu destek, 5510 sayılı Kanunun geçici 78 inci maddesi kapsamında uygulanmaktadır. 5510 / Geçici 78 inci madde – (Ek:18/1/2019-7162/10 md.):

Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında haklarında uzun vadeli sigorta kolları hükümleri uygulanan sigortalıları çalıştıran işverenlerce;

1. 2018 yılının aynı ayına ilişkin Kuruma verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde prime esas günlük kazancı 102 Türk lirası ve altında bildirilen sigortalıların toplam prim ödeme gün sayısını geçmemek üzere, 2019 yılında cari aya ilişkin verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının,
2. 2019 yılı içinde ilk defa bu Kanun kapsamına alınan işyerlerinden bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının,

2019 yılı Ocak ila Aralık ayları/dönemi için bu maddede belirtilen tutarlar ile çarpımı sonucu bulunacak tutar, bu işverenlerin Kuruma ödeyecekleri sigorta primlerinden mahsup edilir ve bu tutar Işsizlik Sigortası Fonundan karşılanır. Ancak (a) bendinde belirtilen prime esas günlük kazanç tutarı 18/11/2012 tarihli ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu Iş Sözleşmesi Kanunu hükümleri uyarınca toplu iş sözleşmesine tabi özel sektör işverenlerine ait işyerleri için 203 Türk lirası olarak esas alınır.

Birinci fıkrada belirtilen işyerlerinin tespitinde; 2018 yılı Ocak ila Kasım ayları/döneminde uzun vadeli sigorta kollarından aylık prim ve hizmet belgeleri veya muhtasar ve prim hizmet beyannameleri ile bildirimi yapılan 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalı sayısının ortalaması esas alınır. Ortalama sigortalı sayısı; 500’ün altında olan işyerleri için günlük 5 Türk lirası, 500 ve üzerinde olan

işyerleri için günlük 3,36 Türk lirası destek saglanır.

Bu kapsamda; 500 ve üzerinde çalışanı olan işyerleri için kişi başı aylık 101 TL; 500 altı çalışanı olan işyerleri için ise kişi başı aylık 150 TL destek saglanmaktadır. 2019 yılı boyunca 12 ay süreyle uygulanacak olan bu destek aracılıgıyla; asgari ücrette yapılan yüksek oranlı artışlardan kaynaklı olarak mevcut istihdam üzerinde oluşabilecek olumsuz etkilerin önüne geçilmesi hedeflenmektedir.

Asgari Ücret Desteginden yararlanılabilmesi için;

Iş arayan yönünden aranan şartlar

• • 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında haklarında uzun vadeli sigorta kolları (Malullük, Yaşlılık, Ölüm) hükümleri uygulanan sigortalılar olması.

Işveren yönünden aranan şartlar

• • Özel sektör işyeri işverenlerine ait olması,
  • 5018 sayılı Kanuna ekli (I) sayılı cetvelde belirtilen kamu idareleri dışında kalan diger kamu işyeri işverenleri olması.

Işyerlerine Yönelik Mesleki Egitim Kursları

Işgücü piyasasının ihtiyaç duydugu tüm mesleklerde işsizlerin niteliklerini geliştirerek istihdam edilebilirliklerini artırmak amacıyla mesleki egitim kursları düzenlenebilmektedir.

Işverenler I?KUR destegi ile ihtiyaç duydugu nitelikteki işgücünü yetiştirebilmektedirler. Bu şekilde eleman ihtiyacını hızlı ve etkin bir şekilde karşılayabilir ve işgücü yetiştirme maliyetlerinden kurtulabilmektedirler.

Işverenler ihtiyaç duydugu nitelikli işgücünün yetiştirilmesinin yanı sıra hâlihazırda çalışanı olan ancak çeşitli mevzuatlar ile belirlenen belgelere sahip olmayan işçilerinin de belge sahibi olması için çalışanların mesleki egitimi kurslarından faydalanarak egitim için hiçbir gider ödemeden çalışanlarınızı belge sahibi yapabilmektedirler.

Kurslarda egitici giderleri, kursiyer zaruri gideri ile kısa vadeli sigorta giderleri I?KUR tarafından karşılanmaktadır.

Istihdam garantili mesleki egitim kurslarına katılanların en az yüzde ellisi, en az yüz yirmi gün olmak üzere kurs süresi kadar istihdamda kalmaktadır.

Mesleki Egitim Kurslarına Katılacaklarda Aranan Çartlar

• Kuruma kayıtlı işsiz olmak,
• 15 yaşını tamamlamış olmak,
• Yetiştirilecekleri meslege uygun özelliklere sahip olmak,
• Işverenin aradıgı özel şartları taşımak,
• Iş ve meslek danışmanlıgı hizmetlerinden faydalanmış olmak,
• Emekli olmamak.

Egitimlere katılmalarına ve kurs sonunda da istihdam edilmelerine engel durumları bulunmadıgı il müdürlügünce uygun görülen yüksekögretim ve açık ögretimde okuyan ögrenciler de kurslara katılabilirler. Kurslara devam zorunludur. Kabul edilebilir mazereti olanlara yüklenicinin onayı alınmak şartı ile egiticiler/ögreticiler tarafından yazılı olarak izin verilebilir. Ancak bu izin süreleri toplamının, doktor raporu ile tevsik edilebilen en fazla 5 günlük saglık izni dışında, hangi sebeple olursa olsun kurs süresinin 1/10’unu aşması halinde kursiyerlerin kursla ilişikleri kesilir.

Ayrıca tarımsal faaliyette bulunanlar ile istege baglı sigortalı sayılanlar, sosyal yardım, özürlü maaşı ile dul ve yetim aylıgı alanlar da mesleki egitim kurslarından yararlanabilmektedir.

Mesleki Egitim Kurslarının Süresi

Kurslar en fazla 160 fiili gündür.

Kursların, günlük en az 5 en fazla 8 saat ve haftada 6 günü geçmemek üzere en az 30 en fazla 40 saattir. Yarım günlük tatiller dahil olmak üzere milli, dini bayramlar ile resmi tatil olan günlerde egitim yapılamaz ve bu süreler toplam egitim gününe dahil edilemez.

Mesleki Egitim Kurslarında Karşılanabilecek Giderler

• Kursiyer zaruri gideri (Günlük 30 TL. ila 50 TL. arasında degişmektedir.)
• Iş Kazası ve Meslek Hastalıgı Sigortası Primi
• Genel Saglık Sigortası Prim Giderler
• Sanayi sektöründeki mesleklerde düzenlenecek mesleki egitim kurslarına katılan kadınların bakmakla yükümlü oldukları 2-5 yaş arası çocukları için aylık 400 TL. bakım destegi kurs süresince karşılanacaktır.